Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8256 K.2025/9817

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin emekli olduğu tarihe kadar davalı İdare bünyesinde işçi olarak çalıştığını, müvekkilinin çalışma süresi boyunca arefe günleri tam gün çalıştığı hâlde yarım gün yevmiyesinin ödendiğini, toplu iş sözleşmesine göre vardiya zammının ödenmediğini, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücretlerinin ödenmediğini, kullanmadığı yıllık izin karşılığı ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek Cumhuriyet bayramı, kurban bayramı ve ramazan bayramı arefe günleri çalışma ücreti, vardiya zammı, fazla çalışma ücreti, yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle zamanaşımı def'inde, hak düşürücü süre, görev, yetki ve derdestlik itirazlarında bulunarak davacıya arefe günleri ile ilgili ödemelerin gerek 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili maddeleri gerekse Yargıtayın konuya ilişkin kararlarına uygun şekilde yapıldığını, işçilerin süreklilik arz eden bir postalar halinde çalışma düzeni bulunmadığını, 08.00-17.00 arası çalışma diliminin vardiya kabul edilmeyip genel çalışma düzeni içinde olduğunu, fazla çalışan personel için %100 zamlı fazla çalışma ücreti ödendiğini, işyerinde vardiyalı çalışma düzeni olmadığından vardiya zammı ödenmediğini,

davacıya yapmış olduğu fazla çalışmaların karşılığının zamanında ve tam olarak ödendiğini, vardiyalı çalıştığı zamanlarda hafta tatilinde çalışması durumunda hem vardiya ücreti ödendiğini hem de hafta tatili fazla çalışma ücreti olarak (1,5+1) toplam 2,5 yevmiye ödemesi yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arefe günlerinde tam çalışılması hâlinde yarım günlük ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağına hak kazanılacağı, toplu iş sözleşmesinde ulusal bayram ve genel tatil çalışması karşılığı artı üç yevmiye ödeneceğinin öngörüldüğü, buna göre yarım günlük ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının üç katı ile bu alacağa hak kazanılacağı, bilirkişi raporunda da buna göre alacağın hesaplandığı,

vardiya zammı alacağının puantaj kayıtları, giriş çıkış dikkate alınarak hesaplandığı, vardiya zammı alacağının Mahkemece reddedilmesinin yerinde olduğu, hafta tatili ücreti alacağının dava konusu olmadığı, davacının fazla çalışmalarının puantaj kayıtlarına göre hesaplandığı, bilirkişi raporundaki hesaplamaların yöntemince yapıldığının anlaşıldığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Yargıtay kararlarında arefe gününün yarım gün tatil olarak kabul edildiğini, bu gün için yarım gün ücret ödenmesi gerektiğini, bu şekilde ödemenin yapıldığını, 2. İddia edilenin aksine işçilerin süreklilik arz eden bir postalar hâlinde çalışma düzeni bulunmadığını, 08.00-17.00 çalışma diliminin vardiya olarak kabul edilmediğini, 3. Normal çalışma düzeninde çalışıp fazla çalışan personel için %100 zamlı fazla çalışma ücretinin ödendiğini, 4. Vardiyalı çalışma düzeni olmadığından vardiya zammının ödenmediğini, 5. Hafta tatili ücreti talebinin mesnetsiz olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, dava konusu alacakların belirsiz alacak davasına konu edilip edilemeyeceği, fark Cumhuriyet bayramı, kurban bayramı ve ramazan bayramı arefe günleri çalışma ücreti ile fazla çalışma ücreti alacaklarının ispatı ve hesabına ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemiz uygulamasına göre belirsiz alacak davasında, davanın açıldığı tarih itibarıyla uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesinden anlaşılması gereken; davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi ya da objektif olarak imkânsız olmasıdır.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, iddianın ispata muhtaç olması ve bilirkişi raporu alınması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez.

İş yargılamasında sıklıkla davaların yığılması söz konusu olmakla alacağın belirsiz olma kriterleri her bir talep için ayrı ayrı değerlendirilmeli ve şartları taşımayan davanın usulden reddine karar verilmelidir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 27.12.2022 tarihli ve 2022/6872 Esas, 2022/17896 Karar sayılı. 14.09.2020 tarihli ve 2016/26476 Esas, 2020/7547 Karar sayılı. 31.05.2022 tarihli ve 2022/5909 Esas, 2022/6892 Karar sayılı.

09.02.2022 tarihli ve 2022/829 Esas, 2022/1542 karar sayılı kararları). İşçilik alacaklarının hangi hâllerde belirsiz, hangi hâllerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 15.12.2017 tarihli ve 2016/6 Esas, 2017/5 Karar sayılı kararı).

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili fark Cumhuriyet bayramı, kurban bayramı ve ramazan bayramı arefe günleri çalışma ücreti ve yıllık ücretli alacaklarını belirsiz alacak davası olarak talep etmiştir. Davanın açıldığı tarihteki ücret miktarının belirlenmesi mümkün olduğuna göre davacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince alması gerekli fark Cumhuriyet bayramı, kurban bayramı ve ramazan bayramı arefe günleri çalışma ücreti, vardiya zammı ve yıllık ücretli izin alacağı miktarını belirleyebilecek durumdadır.

Şu hâlde talep edilen fark Cumhuriyet bayramı, kurban bayramı ve ramazan bayramı arefe günleri çalışma ücreti ve yıllık ücretli izin alacakları bakımından davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Bu alacaklar yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR