Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/826 K.2025/9973

Bölge Adliye Mahkemesi davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.05.2025 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir. Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... duruşmaya geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 16.04.2014-24.01.2017 tarihleri arasında iş güvenliği şefi olarak davalı ... AŞ'ye bağlı diğer davalı Şirket bünyesinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedilmiş olması nedeniyle işe iade davası açıldığını, işe iadesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, işe başlatılma talepli ihtara rağmen işe başlatılmadığını ve buna bağlı alacaklarının ödenmediğini, davacının son ücretinin aylık net 4.000,00 USD olduğunu, davalı tarafından 2014 yılı sonlarından itibaren ücretin düşük gösterilmeye başlandığını, ücretinin eksik ödendiğini belirterek kıdem tazminatı ve ücret alacağının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili 2019/89 Esas sayılı birleşen dava dilekçesinde; işe iade kararı neticesinde işe başlatılmaması üzerine kararda yer alan 4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar alacağı için ... . İcra Müdürlüğünün 2018/11170 Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalılar vekilinin ücretin 2.500,00 USD olduğundan bahisle borca kısmen itiraz ettiklerini, takibin 11.046,68 USD yönünden durduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davacı vekili 2019/88 Esas sayılı birleşen dava dilekçesinde;davacının işe iade kararı neticesinde işe başlatılmaması üzerine kararda yer alan 4 aylık iş güvencesi tazminatını ... .İcra Müdürlüğünün 2018/11169 Esas sayılı dosyası ile takip konusu yaptığı, davalılar vekilinin davacının ücretinin 2.500,00USD olduğunu beyan ederek borca kısmen itiraz ettiği, takibin 9.200,00 USD yönünden durduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının arabuluculuğa başvurmadığını, davacının yurt dışında çalıştığını ve Türkiye'de dava ikame edemeyeceğini, davacının Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) iş sözleşmesi ile belirli süreli istihdam edildiğini, 31.10.2016 tarihinde 3.720,35 USD olarak kıdem tazminatının ödendiğini, davacının son ücretinin 2.500,00 USD olduğunu, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının arabuluculuğa başvurmadığını, davacının yurt dışında çalıştığını ve Türkiye'de dava ikame edemeyeceğini, davacının İŞKUR iş sözleşmesi ile çalıştığını ve bu sözleşmenin incelenmesi gerektiğini, alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, alacak kalemlerinin davacının çalıştığı ülke mevzuatına göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacının bildirdiği ücretinin ve bakiye ücret alacağının kabul edilemeyeceğini, davacının çalıştığını iddia ettiği dönem yurt dışında olup olmadığının araştırılmasının gerektiğini, davacı yurt dışında çalıştığı için ücretinin brüte çevrilemeyeceğini savunarak asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut uyuşmazlıkta davacının iş sözleşmesinin 24.01.2017 tarihinde sonlandığı, asıl davanın 02.10.2018 tarihinde ve birleşen davaların 20.02.2019 tarihinde açıldığı, ... Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesinde düzenlenen sürenin gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut uyuşmazlıkta davacının iş sözleşmesinin 24.01.2017 tarihinde sonlandığı, asıl davanın 02.10.2018 tarihinde ve birleşen davaların 20.02.2019 tarihinde açıldığı, ...

Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesindeki düzenlemenin Yargıtay içtihatlarında zamanaşımı süresi niteliğinde olduğunun belirtildiği, davalının cevap dilekçesinde yabancı hukukun uygulanması ve zamanaşımı def'i itirazlarında bulunduğu, dava tarihleri itibarıyla bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, mahkemece zamanaşımı nedeniyle davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davaya konu alacakların feshe bağlı alacaklar olduğunu, işe iade davası kesinleşmeden alacakların talep edilemediğini, bu nedenle dava açma süresi bakımından işlemiş bir sürenin bulunmadığını, 2. İşe iade davasında Türk hukuku uygulandığını, kesinleşen işe iade davası sonrasında feshe bağlı alacakların Türk hukukuna tâbi olduğunu, emsal dava dosyalarında da bu şekilde kabul edildiğini, 3. Uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, 4. Rus hukukunda zamanaşımının bulunmadığını, bu nedenle Türk hukukuna göre 5 yıllık sürenin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, davanın süresinde açılıp açılmadığı, zamanaşımı ve dava konusu alacaklara hak kazanılıp kazanılmadığına ilişkindir.

1. Somut uyuşmazlıkta davacı işçi, davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını ileri sürerek ödenmeyen işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş; davalı işveren ise yasal süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde davacının yurt dışı şantiyelerinde çalışması sebebiyle uyuşmazlığın yabancı hukuka göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince davacının tüm çalışma dönemi bakımından ... hukuku uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmıştır. Hukuk seçimi anlaşması yapıldığı anlaşılan davacının tüm çalışma dönemi bakımından asıl davadaki kıdem tazminatı ve ücret alacağı bakımından ... hukukunun uygulanması yerindedir.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda ve yukarıda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davacının açtığı işe iade davasında Türk hukukunun uygulandığı, davacının işe iadesine karar verildiği, boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar alacağı ile iş güvencesi tazminatına hükmedildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacının işe iade davasının Türk hukukuna göre neticelendirildiği dikkate alındığında, işe iade sonrasında davalı tarafın davacıyı işe başlatmamasına bağlı olarak hak kazandığı birleşen davalara konu boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar alacağı ile iş güvencesi tazminatı bakımından Türk hukukunun uygulanması gerekli iken Rus hukukuna göre değerlendirme yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR