Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8268 K.2025/9771

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Güvenlik ... Bölge Komutanlığında 09.04.2001 tarihinden itibaren elektrikçi olarak çalışmaya başladığını ve hâlen de çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin davalı işyerine girmeden önce aynı meslekte 1.200 günden fazla çalıştığını, ...

Sendikası üyesi olduğunu, davalı işyeri ile Sendika arasında imzalanan 09.02.2011-28.02.2013 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 38/a maddesi gereği, mesleğinde en az 3 yıl çalışmış teknik lise ve dengi okullarından mezun olanların 13. ücret derecesinden işe başlatılmaları gerektiğini, izleyen yıllarda da intibaklarının nasıl yapılacağının her dönem için ayrı ayrı düzenlendiğini, müvekkilinin ilgili toplu iş sözleşmesine göre mezun olduğu okulu, kıdemi ve hizmet gün sayısına göre intibaklarının yapılması gerekirken toplu iş sözleşmesine aykırı olarak derecesinin 9. dereceden başlatıldığını,

izleyen yıllarda da yanlış yapılan intibak nedeniyle ücret ve yan ödemelerinin müvekkiline sürekli eksik ödendiğini, eksik ödenen saat ücretinin yanı sıra ayrıca toplu iş sözleşmesi gereğince her yılın 15 Mayıs ve 15 Eylül tarihlerinde verilen birer aylık ikramiyeleri, yılda dört kez ödenen yarım aylık ücret tutarındaki ilave tediye ücretleri, asgari geçim indirimleri ile posta başı, kısım şefi, atölye şefi olarak çalışılan pozisyonlar için de yapılan ek ödemelerin eksik yapıldığını ileri sürerek davacının davalı işyerinde çalışmaya başladığı 09.04.2001 tarihi itibarıyla derecesinin 13 olarak tespitine,

çalışmaya başladığı tarihten itibaren intibaklarının gerçekleştirilmesine, ücret alacağının ve yan ödeme alacaklarının (ikramiye, ilave tediye ücreti, asgari geçim indirimi) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl dava dilekçesindeki aynı gerekçelerle davacının davalı işyerinde çalışmaya başladığı 09.04.2001 tarihi itibarıyla derecesinin 13 olarak tespitine, çalışmaya başladığı tarihten itibaren intibaklarının gerçekleştirilmesine, fark ücret, ikramiye ve ilave tediye ücreti alacaklarının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını, davacının 01.05.2000 tarihinde işe başladığını, işe başladığı tarih itibarıyla geçerli olan 17. Dönem Toplu İş Sözleşmesi’nin 37/a maddesi gereğince, meslek lisesi mezunlarının 9. hizmet derecesinden işe alınacaklarının belirtildiğini, davacının da bahse konu madde kapsamında toplu iş sözleşmesine uygun olarak 9. ücret derecesinden işe başlatıldığını ve 11. ücret derecesinden kesin kabul işleminin yapıldığını, davacının işe alındığı dönemde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinden,

23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nde değişiklik yapılan 21.02.2012 tarihli protokole kadar geçen sürede yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmelerinin hepsinde yer alan "Yanlış işe alma ve ücret intibakı" başlıklı 41. maddesinde, sözleşmede belirtilen derecelerden daha alt derecelerde işe başlatılma hâlinde işe alınma tarihinden itibaren 2 yıl geçmemiş olmak kaydıyla aradaki ücret farklarının işlemin yapıldığı tarihten itibaren işçiye verilebileceği ve işçinin hakkı olan ücret derecesine intibak ettirileceğinin belirtildiğini, ancak davacı için 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini,

ayrıca davacının bahsi geçen Protokol'ün geçici 3. maddesindeki intibak koşullarını taşımadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında bulunan 09.02.2011-28.02.2013 tarihli toplu iş sözleşmesinin 38/a maddesine göre, davacı işçinin davalı işverenlikte işe başlamış olduğu tarihte endüstri meslek lisesinden mezun olduğu ve dört yıl çalışma şartını gerçekleştirdiğinin anlaşıldığı, davacının davalı Kuruma 19.03.2012 tarihine kadar haklarının ödenmesi hususunda başvuruda bulunmadığından 01.04.2012 tarihinden itibaren alacaklarının hesaplandığı ve bu tarihten itibaren 20. dereceye intibakı gerektiğinin tespiti ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut uyuşmazlıkta dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davacının davalıya başvurduğu tarih dikkate alındığında 01.04.2012 tarihinden itibaren intibakının tespiti ile fark ücret alacaklarının belirlenmesine yönelik Mahkeme kararında bir isabetsizliğin olmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının, davalı Kurumda işe başlamadan önce aynı meslek kolunda gerektiği kadar çalıştığını ispat edemediğini, 2. Hatalı ve eksik bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazların dikkate alınmadan karar verildiğini, 3. Hükmedilen ilave tediye alacağı faizinin hatalı olduğunu, 4. Birleşen dosyadaki dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmediğini, zamanaşımı değerlendirmesinin yapılmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının eğitim durumu ve önceki hizmet süresine göre derece kademesinin doğru belirlenip belirlenmediği ile intibakına göre fark işçilik alacaklarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragraflarının kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlave tediye alacağı, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun ile öngörülmüş bir alacak kalemi olup bu alacağa uygulanması gereken faiz oranı, kanunen yasal faizdir. Talebin toplu iş sözleşmesine dayalı olarak ileri sürülmesi sonucu değiştirmeyecektir. Bu durumda asıl ve birleşen davada ilave tediye alacağına yasal faiz uygulanması gerekirken İlk Derece Mahkemesince söz konusu alacağa en yüksek banka mevduat faizi uygulanması hatalı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının "ASIL DAVA YÖNÜNDEN" başlıklı bölümünün (1) numaralı bendinin üçüncü paragrafının hükümden tamamen çıkartılarak yerine.

"Davacının talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.04.2012 tarihinden itibaren ilgili toplu iş sözleşmesi gereğince 20. dereceye intibakı gerektiğinin tespiti ile bu tarihten itibaren intibaklarının yapılmasına, 01.04.2012-15.02.2016 tarihleri arasındaki 4.232,40 TL fark ücret alacağının 100,00 TL'sinin dava tarihinden kalan miktarın ıslah tarihi olan 15.05.2019 tarihinden itibaren, 783,36 TL ikramiye alacağının 50,00 TL'sinin dava tarihinden kalan miktarın ıslah tarihi olan 15.05.2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte.

631,53 TL ilave tediye alacağının 50,00 TL'sinin dava tarihinden kalan miktarın ıslah tarihi olan 15.05.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin yazılması,

Hüküm fıkrasının "BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN" başlıklı bölümünün (1) numaralı bendinin hükümden tamamen çıkartılarak yerine "1-Davanın kabulü ile 6.681,97 TL fark ücret alacağı ve 1.354,14 TL ikramiye alacağının dava tarihi olan 08.07.2022 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte, 1.251,72 TL ilave tediye ücreti alacağının dava tarihi olan 08.07.2022 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,