Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8283 K.2025/9536

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Hizmet ve Danışmanlık AŞ (... Şirketi) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.10.2010-31.03.2016 tarihleri arasında makam şoförü olarak bordrolarda görünen ücret ile çalıştığını, fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ileri sürerek fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan müştreken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... AŞ (... Şirketi) vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Şirket işçisi olmadığını, davacının diğer davalı Şirketin işçisi olarak çalıştığı dönem için müvekkili Şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı Şirkete karşı açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerine karşı zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini, davacının çalışma saatlerine ilişkin iddiasının gerçeği yansıtmadığını ve davacının iddia etmiş olduğu çalışma sürelerinin ve fazla çalışmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, evden çıkış saatinin çalışma süresi olarak kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yardımcı iş olan makam şoförlüğü işinde, işin sahibi olan davalı ... Şirketinin asıl işveren, yardımcı işi alan ve yerine getiren davalı ... Şirketinin alt işveren olduğu, davalı ...

Şirketinin asıl işveren olarak davacı işçinin işçilik alacaklarından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesi kapsamında sorumlu olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının davalı ... Şirketi nezdinde 01.10.2010 tarihinde çalışmaya başladığı, davacının işyerinin ve davacının hizmet sözleşmesinin davalı ... Şirketi ... dava dışı ... isimli Şirkete 31.12.2015 tarihinde devredildiği, dava tarihi (12.04.2016) itibarıyla 2 yıllık süre geçmediği anlaşıldığından davalı ...

Şirketinin de sorumluluğunun devam ettiği, dosyaya sunulan puantaj kayıtlarında davacının ismi olmadığı gibi bu kayıtlarda davalı Şirketlerin kaşe ve imzalarının olmadığı, bilgisayarda her zaman düzenlenebilecek belge niteliğinde olması nedeniyle itibar edilmemesinin yerinde görüldüğü, davacı tarafından ispatlanan fazla çalışmaların ücretlerinin tam ve eksiksiz olarak ödendiği olgusunu işverenin ispatlayamadığı, dosya kapsamına uygun 24.01.2019 tarihli bilirkişi raporunda davalıların sorumlu oldukları dönemler için ayrı ayrı hesaplanan fazla çalışma alacaklarının kabulünün yerinde olduğu,

davacının dava konusu fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları bakımından davasının belirsiz alacak davası türünde açıldığından söz konusu alacaklar için artırılan miktar bakımından faize hükmedilirken tüm alacağa dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceği hususunun gözetilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; 1.Dosyaya sunulan delillerin dikkate alınmadığını, 2.Davacının çalışma yaptığı ulusal bayram ve genel tatil günleri için ödemenin yapıldığını, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının bulunmadığını, 3.Davacının çalışma saatlerine ilişkin iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, fazla çalışma ücreti alacağı bulunmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ile hesaplanmasına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Şirketi vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazı kaydının bulunması hâlinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda dahi işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması hâlinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dâhilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Aynı ispat kuralları hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları için de geçerlidir.

Çalışma sürelerinin ispatı noktasında işverene karşı dava açan tanıkların beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması gerekir. Fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatında salt işverene karşı davası olan veya davacı ile menfaat birliği içerisinde bulunan tanık beyanlarıyla sonuca gidilemez. Bununla birlikte başkaca delil ya da olgularla desteklenen bu tanık beyanlarına itibar edilmelidir. Bu çerçevede işin ve işyerinin özellikleri, davalı tanıklarının anlatımları, iş müfettişinin düzenlediği tutanak veya raporlar ve aynı çalışma dönemi ile ilgili olarak söz konusu alacakların varlığına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararları gibi hususlar başkaca delil ya da olgular olarak değerlendirilebilir.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde; 06.30'dan 23.00'e kadar çalıştığı ve haftada 1 gün pazar günü izin yaptığını ileri sürerek fazla çalışma ücreti alacağını talep etmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aynı yerde çalışan başka bir işçinin dosyasında yapılan hesaplama esas alınarak; davacının ayın iki haftasında 5 gün 08.30-22.30 arasında çalışma, diğer iki haftasında 6 günü çalışmada cumartesi günü 08.30-17.00 saatleri arasında çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı işçi, talep ettiği alacaklarına dair iddiasını ispat amacıyla tanık deliline dayanmıştır. Yargılama sırasında dinlenen davacı ... . aynen; "Yani cumartesi günü 3 saat kadar çalışılırdı." şeklinde beyanda bulunmuş olup buna göre davacının cumartesi günü 3 saat çalıştığı kabul edilerek fazla çalışma alacağı hesaplanmalıdır. Mahkemece fazla çalışma alacağı konusunda hatalı değerlendirme yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR