Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8625 K.2025/9591

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... (Bakanlık) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığına bağlı ... Fizik Tedavi Hastanesinde ihale ile yemek hizmeti satın alınan diğer davalı ... Gıda Temizlik ve Hizmet Alımı Tic. Ltd. Şti.nde (...

Şirketi) aşçı olarak çalışmakta iken 07.03.2023 tarihinde emeklilik nedeniyle iş sözleşmesinin sona erdiğini ancak kıdem tazminatının ödenmediğini, yanı sıra fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık ücretli izin, asgari geçim indirimi alacaklarının da bulunduğunu, işyerinde yemek, yol, sağlık ve sosyal yardımların mevcut olması nedeniyle tazminat hesaplamasında dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık ücretli izin ve asgari geçim indirimi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davalı İdarenin bir kamu kurumu olduğunu, yapılan düzenlemelerle kamu kurum ve kuruluşlarının yardımcı işlerinin ve teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerinin yerine getirilmesi için kadrolu işçi alımı yapılmadığını, bu tür işler için ihale yoluyla hizmet alım sözleşmeleri yapılarak kurum ve kuruluşların işçi ihtiyaçlarını karşıladıklarını, çalıştırılan bu işçilerin her türlü işçi alacağından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu,

bu kapsamda davacının talep ettiği birtakım işçilik alacaklarından İdarenin sorumlu tutulmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davalı İdare ile davacı arasında herhangi bir iş sözleşmesi ya da başkaca bir hukuki ilişkinin bulunmadığını, davacının alacak kalemlerine ilişkin en yüksek banka mevduat faizi isteminin usul ve kanuna aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...

Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının talep ettiği tüm hak ve alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının iddia ettiğinin aksine işyerinde aşçı yardımcısı olarak çalıştığını, davacının davalı Şirket nezdinde çalıştığı sürenin emekli olması için yeterli olmadığını, davacının emeklilik sebebi ile kıdem tazminatına hak kazandığı iddiasının haksız bulunduğunu, davacı fazla çalışma yapmadığı gibi ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de herhangi bir çalışmasının olmadığını, işyerinde çalışma saatlerinin kamu mesai saatleri ile uyumlu olduğunu, davacının çalışması sırasında ara dinlenmelerini kullandığını,

çalışması sırasında hak etmiş olduğu tüm alacaklarının bordrolara yansıtılarak ödendiğini, davacının da herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürmeden bordroları imzaladığını, yine çalışması sırasında hak etmiş olduğu tüm yıllık ücretli izinlerini, imzaladığı yazılı yıllık ücretli izin formaları kapsamında kullandığını, asgari geçim indirimi alacaklarının banka aracılığıyla ödendiğin savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının en son davalı Şirket olmak üzere değişen alt işverenler nezdinde 16.08.1998-07.03.2023 tarihleri arasında ücret bordrolarına göre en son aylık 13.012,50 TL brüt ücret karşılığı çalıştığı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına göre Şubat-Haziran 2010 tarihleri arasında 126 gün süre ile istirahat nedeniyle fiilen çalışılmadığı anlaşılmakla, istirahat süresinden ihbar öneli olan 6 haftayı aşan 28 günün hizmet süresinden dışlandığı,

davacının iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle sona erdiği hususunda taraflar arasında ihtilaf olmadığı ancak emeklilik için gerekli koşulların sağlandığına ilişkin SGK'dan alınan belgenin işverene verildiğinin ispatlanamadığı, davacının talebi ile bağlı kalınarak 22 günlük kullanmadığı yıllık izin hakkının bulunduğu, davacının haftalık 45 saatlik yasal süreyi aşan bir çalışma düzeninin olmadığı,

zamanaşımına uğramayan dönem bakımından davacının ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile asgari geçim indirimi alacaklarının bordrolarda tahakkuk ettirilerek davacıya ödendiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile asgari geçim indirimi alacakları reddedilmek suretiyle kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının yaptığı iş ve çalışma şekli göz önüne alındığında davalı Bakanlık ile hizmet alımı yapılan şirketler arasında asıl alt işveren ilişkisi bulunduğu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 2/7 hükmüne göre ödenmeyen işçilik alacaklarından davalı Bakanlığın asıl işveren olarak sorumlu olduğu, davacının aynı işyerinde geçen çalışmaları birleştirilerek hizmet süresinin belirlenmesinin yerinde olduğu,

4857 sayılı Kanun’un işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkisine ilişkin hükümleri uyarınca işyerinin devri hâlinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçları ile birlikte devralan işverene geçtiği ve devralan son alt işveren ile asıl işverenin işçinin tüm hizmet süresince doğan alacaklarından ve feshe bağlı alacaklarından birlikte sorumlu olduklarının kabul edilmesinin yerinde olduğunun değerlendirildiği gerekçesiyle davalıların istinaf itirazlarının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; 1. Yapılan düzenlemelerle kamu kurum ve kuruluşlarının yardımcı işlerinin ve teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerinin yerine getirilmesi için kadrolu işçi alımı yapılmayıp bu tür işler için ihale yoluyla hizmet alım sözleşmeleri yapılmak suretiyle işçi ihtiyacının karşılandığını, 2. Yüklenici firmanın ihale edilen işin yürütülmesi için şartnamede belirtilen sayı ve nitelikte kişinin çalıştırılması ile yükümlü olduğunu ve çalıştırılan bu işçilerin her türlü işçi alacağından yüklenici firmaların sorumlu bulunduğunu, buna karşın davalı İdarenin asıl işveren olarak sorumlu tutulmasının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının hüküm altına alınan alacaklarından davalı Bakanlığın asıl işveren sıfatıyla sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Bakanlık vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR