Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8629 K.2025/9905

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinin ... şubesinde ticari portföy yöneticisi olarak 13.08.2013 tarihinden iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiği 24.06.2021 tarihine kadar çalıştığını, sendika üyesi olduğunu ve sosyal haklarının toplu iş sözleşmesinde mevcut hâliyle müvekkiline ödendiğini, müvekkilinin davalı işyerinde ticari portföy yöneticisi olarak davalı Şirketin performans baskısı ile personel azlığı gerekçe gösterilerek kendisinden beklenilenin çok üstünde bir çalışma yapmak zorunda kaldığını ve fazla çalışmalarının ödenmediğini,

işten çıkarma yasağının bulunduğu dönemde müvekkili aleyhine hukuk dışı uygulamalar ile istifa ettirme baskısı altında çalışmaya zorlandığını, bu çalışma koşulları altında müvekkilinin iş sözleşmesini devam ettirmesinin imkânsız hale geldiğini ve iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, prim, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, müvekkili Bankada 13.08.2013-24.06.2021 tarihleri arasında ticari portföy yöneticisi olarak çalıştığını, taleplerinin dayandığı dönemler itibarıyla zamanaşımına uğradığını, davacının çalışma süresi içerisinde hak kazanmış olduğu tüm işçilik alacaklarının kendisine eksiksiz olarak ödendiğini, iş sözleşmesini haklı sebeple fesih koşullarının oluşmadığını, müvekkili Bankaya ait işyerinde prensip olarak fazla çalışma yapılmadığını ve çalışma koşullarının günlük 8 saat ve haftada 5 gün olarak düzenlendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 24/II-(e) hükmünün işveren tarafından işçinin ücretinin kanun hükümleri veya iş sözleşmesi şartları gereğince hesap edilmez veya ödenmezse işçiye iş sözleşmesini haklı sebeple fesih imkânı verdiği, fazla çalışma ücretinin davacıya ödenmediği anlaşıldığından davacı tarafından iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiği ve kıdem tazminatı talebinin yerinde olduğu,

tanık beyanları doğrultusunda log kayıtlarının sıhhatli olmadığı ve davacının bilgisayarı kapatıldıktan sonra da çalışmalarının devam ettiği kabul edilerek bilirkişi raporunda tanık beyanları doğrultusunda hesaplama yapılan seçeneğin uygun bulunarak ve taleple bağlı kalınarak fazla çalışma ücretine hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının iş sözleşmesini haklı sebeple fesih koşullarının oluşmadığını, 2. Dosyada mevcut log kayıtlarına göre davacının haftada 40 saati aşan çalışması olmadığını ve tanık beyanlarına göre fazla çalışma ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, 3. Davacıya ödenen primler karşısında fazla çalışma alacağı olmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının iş sözleşmesini haklı sebeple feshedip feshetmediği ve kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücreti alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş ve işyerinden çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dâhilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Çalışma sürelerinin ispatı noktasında işverene karşı dava açan tanıkların beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması gerekir. Fazla çalışma alacağının ispatında salt menfaat birlikteliği olan tanık beyanlarıyla sonuca gidilemez. Bununla birlikte başkaca delil ya da olgularla desteklenen bu tür tanık beyanlarına itibar edilmelidir. Bu çerçevede; işin ve işyerinin özellikleri, davalı tanıklarının anlatımları, iş müfettişinin düzenlediği tutanak veya raporlar ve aynı çalışma dönemi ile ilgili olarak söz konusu alacağın varlığına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararları gibi hususlar başkaca delil ya da olgular olarak değerlendirilebilir.

4857 sayılı Kanun'un 41/3 hükmüne göre, haftalık çalışma süresinin 45 saatin altında belirlendiği durumlarda 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışma olarak adlandırılmış ve verilecek ücretin normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının %25 fazlasıyla ödeneceği belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 18.10.2022 tarihli bilirkişi kök heyet raporu ve 16.01.2023 tarihli bilirkişi ek heyet raporunda davacının iş sözleşmesi ve ilgili dönem toplu iş sözleşmesine göre davalı işyerinde haftalık toplam çalışma süresinin 40 saat kabul edilmesi hâline göre fazla sürelerle çalışma ücreti ve fazla çalışma ücreti ayrı ayrı ve seçenekli olarak değerlendirilmiştir. Buna göre 1. seçenekte log kayıtlarına göre yapılan değerlendirmede bu kayıtlardaki çelişkili hususlara da vurgu yapılarak fazla çalışma ücreti alacağının doğmadığı sonucuna varılmış, 2. seçenekte ise tanık beyanlarına göre yıl bazında değerlendirme yapılarak fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma ücreti hesabı ayrı tablolar hâlinde yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince log kayıtlarının sıhhatli olmadığı; zira davacının bilgisayarı kapatıldıktan sonra da çalışmalarının devam ettiği, bazı dönem bordrolarında tahakkuku yapılan fazla çalışma saatleri ile log kayıtları arasında uyumsuzluk olduğu gerekçesiyle tanık beyanları doğrultusunda hesaplama yapılan 2. seçeneğe göre hüküm kurulmuştur. Ancak hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek heyet raporlarında tanık beyanlarına göre hesaplama yapılan 2. seçenekte 2020 Mart-Nisan-Mayıs aylarını kapsayan pandemi döneminde davacının gerek fazla sürelerle çalışma gerekse fazla çalışma yapmadığı tespit edilmesine rağmen hesaplama tablolarında bu dönemleri de kapsayacak şekilde hesaplama yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR