Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8739 K.2025/9596

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 25.03.2014 tarihinden itibaren teknik destek personeli sağlık fizikçisi olarak çalıştığını, davacının ... Sendikası üyesi olduğunu ancak ... ... Sendikası (...) ile Bakanlığın üyesi olduğu ... ve ... ...

Sendikası (TÜHİS) arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinden de yararlandığını, dava tarihinde yürürlükte olan 01.01.2019 - 31.12.2020 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin "Hizmet Zammı" başlıklı 36/1 hükmünde "Bu toplu iş sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlara kariyerlerinin karşılığı emsali memur personele ödenen iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı tutarı, hizmet zammı net olarak ödenir." denildiğini, düzenlemede 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na (657 sayılı Kanun) tâbi işçilerle aynı vasfın taşınması gerekliliğine dair bir şart koşulmadığını,

fiilen teknik işlerin yaptırılmasının bu işçilik alacağının ödenmesi için yeterli olduğunu, emsalden kastedilenin; fiilen yapılan işin kendisi olduğunu, Hastanede fiilen sağlık fizikçisi teknik personel olarak çalışan davacının toplu iş sözleşmesinin 36/1 hükmü kapsamında hizmet zammı alması gerektiği konusunda tereddüt olmadığını, buna karşın düz işçi gibi ücretinin %13'ü oranında ödeme yapılmasından dolayı fark hizmet zammı alacağı bulunduğunu, 01.11.2020 tarihinden dava tarihine kadar olan dönem için davacı ile aynı işi yapan, çalışma süresi, eğitim durumu, yaptığı iş,

tecrübe gibi hususlar bakımından emsali kariyere sahip memurlara ödenen iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı tutarının belirlenerek davacıya ödenen miktar arasındaki farkın hesaplanması gerektiğini ileri sürerek hizmet zammı farkı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, ödemelere ilişkin olarak ihtirazı kayıtta bulunulmadığını, dava konusu alacağa dayanak gösterilen ...

Sendikası ile ... arasında imzalanan 10.08.2020 tarihli toplu iş sözleşmesinin 36/1hükmü düzenlemesine ilişkin olarak Sendikanın talebi gereğince Uyuşmazlıkları Çözüm Kurulu tarafından 16.09.2020 tarihinde yapılan değerlendirmeler sonucunda 2020/1 sayılı kararda "Teknik eleman kavramının ilgili mevzuatı gereği Sağlık Bakanlığında bakım ve onarım hizmetlerini yürüten;

'Alçı Teknisyeni, Boya ve Badana Ustası, Döşeme Ustası, Elektrik Tesisat ve Cihaz Teknisyeni, İmalat İşçisi İmalat Ustası, İnşaat ve Marangoz İşleri Teknisyeni, Kaporta Ustası, Kaynakçı, Marangoz Ustası, Mekanik Cihazlar Teknisyeni, Motor Teknisyeni, Motor Ustası, Röntgen Cihazlar Teknisyeni, Oto Boya Teknisyeni, Oto Boya Ustası, Oto Elektrik Ustası, Oto Tamir Ustası, Sıhhi Tesisat ve Cihaz Teknisyeni, Şase Ustası, Şase Usta Yardımcısı, Şase ve Kaporta Teknisyeni, Torna Ustası, Bilgisayar Sistem Kurulum Bakım Onarım ve Arıza Giderme Elemanı, Biyomedikal Cihaz Teknolojileri, Elektrikçi (Genel), Isıtma ve Sıhhi Tesisatçı,

İnşaat Boyacısı/Boyacı, Kaynakçı (Oksijen ve Elektrik), Marangoz'" gibi ünvan/branşlarda istihdam edilen işçileri ifade ettiğini, 657 sayılı Kanun'un ve anılan Kanun'a dayanılarak yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Zam ve Tazminat Ödenmesine İlişkin 05.05.2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 24.12.2019 tarihli ve 2016/25385 Esas, 2019/24149 Karar sayılı kararının birlikte değerlendirilmesi neticesinde;

en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar (lise dengi mesleki teknik öğrenim görenler) için iş güçlüğü zammı, iş riski zammı ve temininde güçlük zammı ile özel hizmet tazminatı düzenlendiğini, teknik eleman olarak değerlendirilen işçilerden istihdamına ilişkin diplomalarının en az ortaöğretim (en az orta derecede mesleki tahsil/teknik lise veya dengi okul) ve mesleğine ilişkin olması hâlinde emsali memur personele ödenen iş güçlüğü zammı, iş riski zammı ve temininde güçlük zammı ile özel hizmet tazminatının hesaplanmasının kabul edildiğini,

buna göre personele teknik hizmet zammı ödenebilmesi için teknik eleman olarak belirlenmiş alanlarda istihdam edilmiş olması, fiilî olarak görev yapması ve en az orta derecede mesleki tahsil/teknik lise veya dengi okul mezunu olma şartlarını sağlaması gerekliliğinin bulunduğunu, davacının ise sayılan ünvanlara sahip olmadığını, teknik hizmetler sınıfına mensup bulunmadığını, hizmet zammı almasını gerektirir bir işte fiilen çalışmadığını ve öğretim durumu itibarıyla gerekli şartı taşımadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının 01.11.2020 tarihinden itibaren ... Sendikasının taraf olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandığı, davalı ... ile ...

Sendikası arasında 10.08.2020 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesinin 36. maddesinin "Bu toplu iş sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlara kariyerlerinin karşılığı emsali memur personele ödenen iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı tutarı, hizmet zammı net olarak ödenir.Bu toplu iş sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlar dışındaki işçilere hiçbir ödemeyi etkilememek kaydıyla her ay çıplak ücretlerinin %13’lük tutarı hizmet zammı olarak ödenir." şeklinde düzenlenmiş olduğu,

davacıya teknik personel dışındaki işçilere öngörülen aylık çıplak ücretin %13'ü tutarında hizmet zammı ödendiğinin ücret bordrolarından görüldüğü, davacı işçinin emsali memur çalışan bulunup bulunmadığı hususunda yazılan yazıya Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından teknik personel vasfında görev yapan sağlık fizikçisi ünvanlı emsal memur personel bulunmadığı, Kurumlarında görev yapan sağlık fizikçisi personellerinin sağlık hizmetleri sınıfında yer aldığının bildirdiği, davacı tarafından sunulan emsal yargı kararları ve bilirkişi raporları incelendiğinde.

Bakanlar Kurulu tarafından yayımlanan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar uyarınca memura ödenecek hizmet zammı tutarının. 9500 x memur maaş katsayısı x özel hizmet puanı ve yan ödeme tutarlarının.

500 x yan ödeme katsayısı formülü ile hesaplandığının görüldüğü, davacının 01.11.2020 tarihinden dava tarihine kadar olan dönemin farkını talep etmiş olduğu, 01.11.2020-31.12.2020 tarihleri arası döneme ilişkin olarak bilirkişi ek raporunda yapılan hesaplamaya göre davacının fark hizmet zammı alacağı bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ...

Sendikası ile davalı Bakanlığın üyesi olduğu TÜHİS arasında imzalanan 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin "Hizmet zammı" başlıklı 36. maddesinde yer alan "Bu toplu iş sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlara kariyerlerinin karşılığı emsali memur personele ödenen iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı tutarı, hizmet zammı net olarak ödenir.

Bu toplu iş sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlar dışındaki işçilere; hiçbir ödemeyi etkilememek kaydı ile her ay aylık çıplak ücretlerinin %13'lük tutarı hizmet zammı olarak ödenir." şeklinde düzenlemede emsal memur personele atıf yapılmakta olduğu,

657 sayılı Kanun'un 36. maddesinin "Teknik Hizmetler Sınıfı" başlıklı (II) numaralı bendinde yer alan "Bu Kanun'un kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerini fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidro-jeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı,

yüksek Bölge Plancısı, 34 37... .5.1969 tarihli 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.(1) (2)." düzenlemesi uyarınca, davacının fiilen yaptığı işin teknik işlerden olması gerektiği gibi fiilen yapılan teknik işe uygun olarak en az orta derecede tahsil görmüş olması şartının gerçekleşmesinin de zorunlu bulunduğu,

657 sayılı Kanun'un 36. maddesinin "Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı" başlıklı (III) numaralı bendinde ise "Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim görerek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizyoterapist, tıp teknoloğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, psikolog, diyetçi, sağlık mühendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi, röntgen teknisyenleri ve yardımcıları,

çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknisyeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık personelini kapsar.(Ek paragraf: 10/7/2003-4924/11 md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye gelirlerinden ödenmek kaydıyla, Bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre hizmet satın alınması yoluyla gördürülebilir." düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemede sağlık fizikçisinin sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı içinde sayıldığı, dosya kapsamındaki belgelerden davacının teknik personel olarak çalıştığının ispatlanamadığı,

sağlık fizikçisi olarak görev yaptığı, toplu iş sözleşmesinin 36. maddesinde belirtilen teknik eleman nitelemesi kapsamında olmadığının değerlendirildiği ve netice itibarıyla Mahkemece verilen davanın reddine dair kararın yerinde olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Bilirkişi raporunda hatalı değerlendirme yapıldığını, davacının teknik personel olarak emsali memurun alması gereken tutarda hizmet zammı alması gerektiği talep edildiğinden hesaplamanın talep doğrultusunda yapılması gerekirken yine %13 oranına göre yapıldığını, 2. Toplu iş sözleşmesinin 36. madde düzenlemesinde eğitim şartı aranacağı yönünde bir hususun yer almadığını, 3. Davacının mesleğine göre işe alımının yapıldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sağlık fizikçisi olarak görev yapan davacının, işyerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin 36/1 hükmü kapsamında teknik personele ödenen hizmet zammı farkı alacağına hak kazanıp kazanamadığı noktasında toplanmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR