Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8774 K.2026/395

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

25.10.2017 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 8/1-(c) hükmü uyarınca 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 24. maddesinin 1 ve 5. hükümleri gereğince açılan davalarda verilen kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamaz. Diğer taraftan 7036 sayılı Kanun'un geçici 1/4 hükmünde ilk derece mahkemeleri tarafından bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararların karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tâbi olduğu hususu düzenlenmiştir. Belirtilen düzenlemeler uyarınca ilk derece mahkemelerinden 25.10.2017 tarihinden sonra verilen işe iade davalarındaki kararlar hakkında bölge adliye mahkemesi kararları kesindir, bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz.

Dosya içeriğine göre işe iade ve Kurum işleminin iptali talepli somut davada, İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi 25.10.2017 tarihinden sonra olduğundan, işe iade kararına yönelik davacının temyiz isteminin 7036 sayılı Kanun'un 8/1-(c) ve geçici 1/4 hükümleri gereğince reddine karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin Kurum işleminin iptali talebi yönünden, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Samsun ili ... İlçesinde ilçe Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı ... ... Eğitim Merkezinde usta öğretici olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini ve usta öğreticilik görevlendirmesinin iptal edildiğini ileri sürerek davalı Kurum tarafından 11.04.2023 tarihinde yapılan soruşturma sonucu düzenlenen ... Eğitim Usta Öğreticiliği görevlendirilmesinin iptali kararı ile 1 yıl süreyle usta öğretici olarak görevlendirilememe cezası uygulanmasına ilişkin kararların iptaline ve işe iadesine karar verilmesini, işe iade gerçekleşmediği takdirde 4 aylık brüt ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ve boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile usulden reddi gerektiğini, zamanaşımı def'ilerinin bulunduğunu, Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Samsun 2. İdare Mahkemesinin 07.07.2023 tarihli ve 2023/477 Esas, 2023/802 Karar sayılı kararı ile iş ilişkisinin sonlandırılmasının 4857 sayılı İş Kanunu'ndan kaynaklanan haklarla ilgili olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna karar verildiği, İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2023 tarihli ve 2023/687 Esas, 2023/975 Karar sayılı kararı ile ise taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünün iş mahkemesinin görev alanına girmediği, yargı yolunun caiz olmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği,

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.04.2024 tarihli 2024/330 Esas, 2024/785 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verildiği, bunun üzerine Uyuşmazlık Mahkemesinin 07.10.2024 tarihli ve 2024/345 Esas, 2024/452 Karar sayılı kararıyla Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilerek 28.11.2023 tarihli ve 2023/6 87... /975 Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırıldığı,

bu nedenle işin esasına girilerek değerlendirme yapılması gerektiği, davacının davalı işyerinde usta öğretici olarak belirli süreli iş sözleşmesiyle çalıştığı, sözleşmenin yenilenmesinin belirli süreli sözleşme niteliğini kaybettirmeyeceği buna göre davacının iş güvencesi hükümlerinden faydalanması mümkün olmadığından işe iade davasının reddi gerektiği, davacının 14.02.2023 tarihinde işyerinde usta öğretici olarak çalışan ... hakaret etmesi ve ... darp etmesi sebebiyle soruşturma başlatıldığı,

soruşturma sonunda davacının Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 27/6 hükmü gereğince görevlendirmesinin iptal edildiği, 1 yıl süreyle usta öğreticilik görevinin verilmemesine karar verildiği, ...

Kaymakamlığı İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünün soruşturma raporu incelendiğinde, ... davacıdan şikâyetçi olduğu, davacının kendisine bardak fırlattığını ve küfür ettiğini belirttiği, tanıkların da bu durumu doğruladığı, soruşturma raporunda davacının ve karşı taraf ... görevlendirmesinin Yönetmelik'in 27/6 hükmü gereğince iptal edildiği, 1 yıl süreyle usta öğreticilik görevinin verilmemesine karar verildiği,

davacının .... ile tartıştığı, hakaret ettiği, bardak fırlattığı, yapılan eylemlerin her ne kadar davacı dava dilekçesinde mesai saatleri dışında gerçekleştiğini belirtse de soruşturma raporundaki ifadelerden ve tüm dosya kapsamından olayın eğitim verildiği sırada gerçekleştiği, Yönetmeliğin 27/1 hükmünde usta öğreticilerin görevleri süresince Devlet memurlarının tutum, davranış ve vakarına uygun davranmakla sorumlu olduğunun belirtildiği, davacının eyleminin devlet memurlarının tutum, davranış ve vakarına uygun olmadığı, işyerinde düzeni bozduğu,

görevlendirmesinin iptal edilmesinin Yönetmelik'e uygun olduğu gerekçesiyle bu talebin reddine karar verildiği, Kurum tarafından ayrıca 1 yıl süreyle usta öğreticilik görevinin verilmemesine karar verildiği, kararın yine aynı Yönetmelik'in 27/6 hükmüne istinaden verildiği ancak Yönetmelik'in 27/6 hükmünde 1 yıl görevlendirmeme şeklinde bir hüküm bulunmadığı,

Yönetmelik'in 27/7 maddesinde "Mücbir sebepler haricinde kurs/görevlendirme onayından sonra göreve başlamayanlar ile verilen görevi bırakanlar, bir yıl süreyle görevlendirilmez" hükmü bulunmakla davacının eyleminin bu madde ile ilgisinin olmadığı gerekçesiyle Kurum kararının bu yönüyle iptali talebinin kabulü gerektiği gerekçesiyle işe iade davasının reddine, ...

Usta Öğreticiliği görevlendirilmesinin iptal edilmesi kararının iptali talebinin reddine, davacının 1 yıl süre ile usta öğretici olarak görevlendirilmeme cezası uygulanması kararının iptali talebinin kabulü ile kararın iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan kararına yönelik tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a. Davacının işyerinde çalışan başka bir usta öğreticiye hakaret edip onu darp ettiğini, davacının eyleminin devlet memurlarının tutum ve davranışlarına uygun olmadığını, işyerinde düzeni bozduğunu, davacıya bir yıl süreyle usta öğretici olarak görev verilmemesi işleminin uygun olduğunu, bu işlemin iptaline dair verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığını, b. Müvekkili Kurum aleyhine yargılama giderlerine, vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, usul ve yasaya aykırı kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; a. Davalı tarafından soruşturma konusu yapılan olayların mesai saati dışında gerçekleştiğini, olayların yanlış değerlendirilerek davacı aleyhine haksız işlemler yapıldığını, b. Görevlendirmenin iptaline dayanak olan tartışmanın sözlü bir tartışma olup adli olarak takip edilmediğini, her hangi bir darp raporu bulunmadığını, işyerinde bu süreçte çeşitli usulsüzlükler yapılarak, çalışanlara psikolojik taciz (mobbing) uygulandığını, davacının görevlendirmesinin de biraz bu sebeplerle iptal edildiğini, c. Davacının çalıştığı süre boyunca mevzuata aykırı tutum ve davranışının olmadığını, davanın tümden kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalının Yönetmelik'in 27/6 hükmü gereğince davacının usta öğretici görevlendirmesinin iptaline ve 1 yıl süreyle usta öğreticilik görevinin verilmemesine dair işlemlerinin hukuka aykırı olup olmadığının tespitine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle Dairemizce Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ... eğitim merkezlerinde usta öğretici olarak çalışanların açtıkları davalarda görevli yargı yerinin idari yargı olduğu kabul edilmekle birlikte somut olayda uyuşmazlığın adli yargıda görülmesi gerektiğine yönelik Uyuşmazlık Mahkemesi kararı bulunduğunun ve sözü edilen kararın eldeki olayla sınırlı olarak bağlayıcı olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya içeriğine göre İlk Derece Mahkemesince, Kurum tarafından 1 yıl süreyle usta öğreticilik görevi verilmemesi kararının Yönetmelik'in 27/6 hükmüne istinaden verildiği ancak Yönetmelik'in 27/6 hükmünde 1 yıl görevlendirmeme şeklinde bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle davacının 1 yıl süre ile usta öğretici olarak görevlendirilmemesine ilişkin kararın isabetli olmadığının kabul edilmesi yerinde olmakla birlikte Mahkemece sadece dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, işverenin yönetim hakkına müdahale teşkil edecek şekilde icrai nitelikte bir karar verilemeyeceği dikkate alınmadan, davacının 1 yıl süre ile usta öğretici olarak görevlendirilmeme cezası uygulanması kararının iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin işe iade davası yönünden temyiz dilekçesinin REDDİNE, 2. Kurum işleminin iptali talebi yönünden davacı tarafın tüm, davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine, 3. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,