Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8969 K.2025/10210

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı nezdinde pişirici, kürekçi, ustabaşı olarak 01.05.2005-06.09.2017 tarihleri arasında çalıştığını, 31.01.2007 tarihi itibarıyla emekli olan müvekkilinin çalışmasının ara vermeden devam etmesine rağmen bu tarihten itibaren davalı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu primlerinin yatırılmadığını, iş sözleşmesinin 06.09.2017 tarihinde işverence feshdildiğini, günlük yevmiyesinin net 150,00 TL, aylık ücretinin ise net 4.500,00 TL olduğunu, müvekkilinin işyerinde fazla çalışma yaptığını, hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatillerde çalışmaya devam ettiğini,

söz konusu çalışmalarının karşılığının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 01.05.2005 tarihinde işe başladığını, emekli olduğu 31.01.2007 tarihine kadar kürekçi olarak işyerinde çalıştığını, emekli olması ile birlikte kendi isteği ile işten ayrıldığını, davacının ihtiyaç olduğu zamanlarda işyerinde işveren ve işçilerine zaman zaman yardım ettiğini, bu tarihler belli olmamakla beraber aralarında işçi işveren ilişkisini gerektirecek sıklıkta olmadığını, davacının son yevmiyesinin günlük 80,00 TL olduğunu, davacının artık çağrıldığında işe gelmeyeceğini beyan etmek üzere işten ayrıldığını,

davacının çalışma koşullarına ilişkin açıklamalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının aynı iddia ve taleplerle müvekkili aleyhine açmış olduğu davanın İzmir 13. İş Mahkemesinin 2019/132 Esas ve 2019/269 Karar sayılı kararı ile reddedildiğini, kararın 09.07.2019 tarihinde kesinleştiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

02.09.2022 tarihli tensip zaptı ile hafta tatili ücreti alacağı bakımından davanın tefrikine ve ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş olup diğer alacaklar bakımından devam edilen yargılama neticesinde, davacıya ait hizmet döküm cetveline göre 03.08.2005-31.01.2007 tarihleri arasında davalı nezdindeki çalışmasının bildirildiği, dinlenilen tanık beyanlarına göre davacının davalı bünyesinde 03.08.2005-06.09.2017 tarihleri arasında çalıştığının sabit olduğu, davacının son ücretinin 4.061,95 TL olduğu,

dinlenilen tanıkların beyanına göre davacının haftanın 7 günü, günde 12 saat çalıştığı, haftalık 21 saat fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalışmaya devam ettiği, söz konusu çalışmaların karşılığının ödendiğinin işverence ispatlanmadığı, davacı asılın beyanı da dikkate alındığında davalı işveren tarafından davacıya kullandırıldığı ispatlanmayan 210 gün karşılığı yıllık ücretli izin alacağına da hak kazandığı,

davalı tarafça kesin hüküm itirazında bulunulmuş ise de İzmir 13. İş Mahkemesinin 2019/1 32... /269 Karar sayılı ilâmı incelendiğinde arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediği için davanın usulden reddedildiğinin anlaşılması sebebiyle davalı vekilinin kesin hüküm itirazına itibar edilemeyeceği; diğer yandan davacının hizmet süresini, ücretini bilecek durumda olduğu, dava dilekçesinde ayni yardım iddiası da bulunmadığından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacakları yönünden kısmi dava olarak hüküm kurulması gerektiği kanaatiyle zamanaşımı def'i de dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafça davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı anlaşılmakta ise de hizmet süresine ve ücret ilişkin açıklamaları dikkate alındığında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacakları bakımından davanın belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiği;

davalıya ait işyerinde kürekçi ve ustabaşı olarak çalışan davacının yaptığı işin niteliği ve tanıkların beyanları dikkate alındığında fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmasına ilişkin belirlemelerin dosya kapsamına uygun olduğu, alacaklardan yapılan indirimin hakkın özünü ortadan kaldırmayacak mahiyette olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının usulden reddine, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının kabulüne dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacının son ücretinin işveren kayıtlarına dayanılarak tespit edilmesi mümkün olmadığından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olduğunun kabulü gerektiğini,

b. Buna bağlı olarak talep artırımı yapılan tüm kalemler yönünden arttırım miktarına göre karar verilmesi gerektiğini, fesih tarihinin 06.09.2017 olduğu dikkate alındığında zamanaşımı süresinin 10 yıl olarak kabulü gerektiği,

c. Alacaklara uygulanan %35 oranında indirimin dosya kapsamına uygun olmadığı, hakkaniyete uymadığını ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacı tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, 12 yıl boyunca davacının haftalık 21 saat fazla çalışma yaptığının ve tüm ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığının kabulüne imkân bulunmadığını,

b. Davacı tanıklarının birbiriyle açık çelişki içerir beyanları esas alınarak davacının 03.08.2005-06.09.2017 tarihleri arasında kesintisiz şekilde usta olarak çalıştığının kabul edilmesinin mümkün olmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar dava şartının bulunup bulunmadığı, davacının hizmet süresi, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ile alacaklara uygulanan indirim oranına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR