Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8983 K.2025/10420

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalılardan ... İşletme Yönetim San. Tic. Ltd. Şti. (... Şirketi) vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Boru Hatları ile ... AŞ (...) nezdinde 16.03.1994-31.12.2020 tarihleri arasında değişen alt işveren şirketler bünyesinde yağcı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın feshedildiğini, fazla çalışma, hafta tatili çalışması ile ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmalarının karşılığının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davalı Şirketin işçi temin etmekten başka bir sıfatı olmadığını ve işçiye emir ve talimat verme yetkisinin de olmadığını, bu sebeplerle işveren sıfatının bulunmadığını, davacının talep ettiği alacaklardan sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının 854 sayılı Deniz İş Kanunu (854 sayılı Kanun) kapsamında çalıştığını, 854 sayılı Kanun'da alt işveren asıl işveren ilişkisinin tanımlanmadığını, ...'a husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... Altyapı İnş. Denizcilik AŞ vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

4. Davalı ... Gıda Tarım Ür. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Şirketi) vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, davacı ile devam eden iş sözleşmesinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

5. Davalı ... Elektronik Medikal Tem.izlik Gıda Otomotiv Ür. Paz. San. Dış Tic. Ltd. Şti. Cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar arasında 854 sayılı Kanun kapsamında bir hizmet alım sözleşmesi bulunsa da hizmet alım amacı olmaksızın akdedilen sözleşmenin işçi temini amacı taşıdığı ve muvazaalı olduğu belirtilerek alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun (4734 sayılı Kanun) 62/1-(e) hükmünde ve 01.02.2018 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikten sonra da 4734 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında kamu iktisadi teşebbüsü olan davalı ...'ın, aynı Kanun'un 62/1-(e) hükmüne göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapabilmesinin mümkün olduğu, gemiadamı davacının yaptığı işin yardımcı iş niteliğinde olduğu, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı bir ilişki olmadığı bu nedenle davalı ...'ın dava konusu işçi alacaklarından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, Mahkemenin bu yöndeki kabulünün hatalı olduğu belirtilerek davalı ...

Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden kurulan hükümde davanın ... yönünden husumetten reddine, davalı Davalı ... Şirketi yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Dava konusu alacaklardan ...'ın sorumlu olduğunu,

b. Davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;

a. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından asıl işveren alt işveren ilişkisine dair 854 sayılı Kanun'un irdelenmediğini,

b. Müvekkili ile ... arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinde dahi çalıştırılacak personelin kıdem tazminatından ve işçilik alacaklarından ...'ın sorumlu olduğu düzenlenmiş olmasına rağmen Mahkeme tarafından ... yönünden husumetten ret kararı verilmesinin isabetsiz olduğunu,

c. Fazla çalışma ücretinin hatalı hesaplandığını,

d. Hafta tatili ücretinin hatalı hesaplandığını,

e. Dava konusu iddiaları kabul etmemekle birlikte davacının iş sözleşmesinin müvekkili tarafından devir suretiyle sonlandırıldığını, işyeri devrinin gerçek anlamda bir fesih olmadığını,

f. Hükmedilen faizin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, dava konusu işçilik alacaklarından davalı ...'ın sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, ücretin tespiti ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının hesaplanması, vekâlet ücreti ve faize ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı ... Şirketi vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma ücreti hesaplanırken bordrolarda ödenen fazla çalışma ücretinin mahsubu ile sonuca gidilmiştir. Davalı tarafça sunulan bordroların bir kısmında "fazla mesai" sütunu bulunduğu ve altında "Fazla mesai (1)" , "Bayram R/T", "Fazla mesai (3)" ve toplam başlıklarının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bordrolarda yer alan "fazla mesai (1)" ile toplam miktarların uyuşmadığı görülmektedir. Örneğin.

Şubat 2017 bordrosunda "Fazla mesai (1)" başlığı karşısında 745,31 TL tahakkuk bulunduğu, diğer başlıkların "0" olarak yazıldığı, toplamın ise 957,18 TL olarak belirtildiği görülmektedir. Aynı dönem yönünden bilirkişi raporunda ödenen miktar olarak 745,31 TL kabul edilmiş, ödenmesi gereken miktar olarak ise 957,17 TL hesaplanmıştır. Bordronun incelenmesinden, Şubat 2017'de fazla çalışma sütunu altında toplam olarak belirtilen 957,18 TL'nin davacıya ödendiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporunda bir kısım ödenen miktarların hatalı olarak rapora geçirildiği görülmektedir. Örneğin; 2019 yılı Kasım ayı bordrosunda "fazla mesai (1)" ve toplam olarak 810,94 TL tahakkuk bulunduğu ancak bilirkişi raporunda bu dönemde davalı tarafça 750,00 TL ödendiği ve 810,94 TL ödenmesi gerektiği kabulü ile hesaplama yapılmıştır. Bu hâlde Mahkemece, davalı tarafça sunulan bordrolar incelenerek davacıya yapılan fazla çalışma ödemeleri ay ay tespit edildikten sonra sonuca gidilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme ile ve hatalı tespitler içeren bilirkişi raporuna itibarla karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR