Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9089 K.2026/47

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 11.10.2008-17.09.2018 tarihleri arasında davalı işyerinde kümes bakıcısı olarak çalıştığını, davacının çalıştığı sürece işyerinde fazla çalışma yaptığını, hafta tatili ile genel tatil günlerinde çalıştığını, karşılığı ücretlerin ödenmediğini, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, davacının 23.07.2018 tarihli noter ihtarnamesiyle iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrası Sosyal Güvenlik Kurumu bildirimlerinin dosya arasına alındığı, davacının 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında olduğu, davacının iş sözleşmesini kendisinin feshettiği, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil alacakları yönünden; hem davalıya karşı davası olan, hem de davacının eşi olan davacı tanığı ile işyerinde çalışması olmayan diğer davacı tanıklarının beyanlarına ihtiyatla yaklaşıldığı, başkaca delil olmadığı gözetilerek ispatlanamayan bu taleplerin reddi gerektiği, yıllık ücretli izin defteri aslındaki imzaların davacıya ait olduğunun Adli Tıp Kurumu raporuyla tespit edildiği,

davacının kullanmadığı 20 günlük izin hakkı bulunduğu ve karşılığı ücretinin kabul edildiği, hafta tatili ücreti yönünden; davalı, davacının işini düğmeye basmak ve ışığı açıp kapatmak olarak nitelemiş ve hafta tatilinde çalışmadığını savunmuş ise de işi sadece ışığı kapatmak ve açmak olan bir işçinin bu beyanla ücretinin de asgari ücretten düşük ve orantılı olması gerekirken, davacının son brüt ücretinin fesih tarihindeki asgari ücret seviyesinde olduğu, davacının hafta tatilinde çalıştığını ispat noktasında tanık deliline dayandığı, fakat tanık beyanlarının ispata elverişli olmadığı,

yapılan işin mahiyeti gözetilerek bir değerlendirme yapıldığında ise Göynük ilçesinde fason tavuk üretimi ve yumartacılık işinin yaygın olduğu, tavuğun bakımı ve yetiştirilmesinin hemen hemen aynı olduğu, nitekim davalının yumurta üretimini 08.04.2019 tarihli beyan dilekçesinde açıkladığı, buna göre tavuğun ilk 24 haftasında günlük 8 saat ışığa tâbi tutulması durumu ve geri kalan haftalarda da günlük yumurta toplandığı gözetildiğinde davacının hafta tatillerinde çalıştığı, ancak yasal karşılığını alamadığı, takdiren %30 indirim uygulanarak hafta tatili ücreti alacağı talebinin kabul edildiği,

iş sözleşmesinin işçilik alacaklarının ödenmemesi sebebiyle davacı tarafından haklı sebeple feshedildiği, davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, davalı tarafından süresinde cevap dilekçesi verilmediğinden dava ve ıslaha karşı zamanaşımı savunmasına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya işe giriş çıkış kayıtlarının sunulmadığı, fazla çalışma yapıldığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığına dair iddianın ispat külfetinin davacıda olduğu, davacının beyanlarına itibar edilebilecek şekilde davalı ile menfaat birliği bulunmayan ve aynı işyerinde aynı çalışma döneminde çalışan tanık beyanları ile bu çalışmalarını ispat edemediği ve davacının istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı,

İlk Derece Mahkemesince aynı mahiyette ispat kuralları aranan hafta tatili ücreti yönünden; davalının beyan dilekçesinde işyerindeki çalışma koşullarını açıkladığı, davacının işyerindeki çalışma sistemine göre hafta tatillerinde çalıştığının kabulü ile hafta tatili ücretine hükmedildiği, ancak işyerinde çalışma faaliyetinin haftanın tüm günlerinde devam etmesinin davacının tek başına haftada 7 gün kesintisiz çalıştığının kabulüne yeterli olmadığı, davalının açıkça davacının hafta tatillerini kullanmaksızın çalıştığına dair açık bir kabulünün bulunmadığı,

davacının hafta tatili iddiasını, beyanlarına itibar edilebilecek şekilde tanık beyanlarıyla ispat edemediği, hafta tatili ücreti talebinin reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğu, davacının haklı fesih sebeplerini ispatlayamadığı,

kullanıldığı ispatlanamayan 20 gün yıllık ücretli izin alacağının haklı feshe imkân vermediği ve kıdem tazminatının da reddi gerektiği, davalının bu yönlere dair istinaf itirazlarının yerinde görüldüğü gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, dinlettikleri tanıklarla ödenmeyen ücret alacaklarını ispat etmelerine rağmen taleplerin reddedildiğini, çiftlik işyerinde davacı ve eşinden başka çalışan olmadığından dinlenen tanıkların davacının eşi, akrabası olup bu tanıkların davacının yaptığı çalışmaları gördüğünü, bildiğini ve beyanlarının esas alınması gerektiğini,

2. Davalının sunduğu sahte imzalı yıllık izin defterleri ile ilgili savcılığa resen suç duyurusunda bulunulmasını, Bölge Adliye Mahkemesinin hukuka aykırı kararının reddolunan kıdem tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacakları yönünden temyiz incelemesiyle bozulmasını talep ettiklerini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacının iş sözleşmesi feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davacının icra ettiği işin niteliği ve dava konusu işçilik alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı hususlarına ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta; davacı, davalı işverene ait kümesin bakıcısı olarak, kümes temizleme, yumurta toplama ve yem verme işlerinde çalışmış, çalışma karşılığı ücret alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini feshetmiştir.

Davacının haklı fesih sebeplerinden birisi de hafta tatili günlerinde çalıştığı ve karşılığı ücretlerin ödenmediği iddiasıdır. Hafta tatillerinde çalışma iddiasının, dosya kapsamında yer alan delillere ve davacının yaptığı işe göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, tavukların yetiştirilmesi ve sonrasında yumurta toplanması işlemlerine ilişkin olarak davalı tarafından dosyaya 08.04.2019 tarihli beyan dilekçesi sunulmuştur.

Beyan dilekçesinde davalı tarafından yapılan açıklama; "... sayın Mahkemeyi aydınlatmak için kümeslerdeki genel işleyişi de beyan edecek olursak, kümeslere gelen civcivler 64 haftalık bir süreçten geçerler. Bu 64 haftanın ilk 24 haftasında civcivlere sadece 8 saat ışık verilmekte, 8 saatin dışında kümeslere girilememektedir. Dolayısı ile sabah 08.15'te işe başlayan aydınlatılan kümes, 16.15'te mecburen karartılmaktadır.

Dolayısı ile kümeslerin ışığı söndürülüp, kapatılması mecburi olduğundan davacının çalışacağı bir ortam kalmamaktadır. Civcivlerin bakımında 8 saat ışık kuralı kesindir. Bu dönemde işçi sadece sabah kümesin ışığını açar ve akşam kapatır. Ayrıca civcivlerin yem ve su sistemlerini de sabah çalıştırır ve akşam durdurur. Tüm iş belirli normlar çerçevesinde, bir program dâhilinde yapılır. Davacının işi sistemin düğmesine basmak, ışığı açıp kapatmaktır.

Civcivlerin büyüdüğü ve yumurta vermeye başladığı 24 - 64 haftalar arasında ise yukarıda anlatılanlara ilaveten tavukların yumurtaları toplanır. Tavukların yumurtasını toplamak davacının öğleden sonra saatlerde yaklaşık 2 saatini almaktadır. En geç saat 17.00'de kümesler yeniden karartılmalıdır. ..." şeklindedir.

Davacının yaptığı iş ile davalı işverenin açıklaması birlikte değerlendirildiğinde; tavuğun ilk 24 haftasında günlük 8 saat ışığa tâbi tutulması gerektiği ve geri kalan haftalarda da günlük yumurta toplandığı, davacının sabah kümesin ışığını açıp akşam kapattığı, ayrıca civcivlerin yem ve su sistemlerini de sabah çalıştırıp akşam durdurduğu, bu işlerin bir program dâhilinde yapıldığı, civcivlerin büyüdüğü ve yumurta vermeye başladığı 24 - 64. haftalar arasında ise bunlara ilaveten tavukların yumurtalarını topladığı gözetildiğinde, davacının hafta tatili günlerinde de çalıştığı anlaşılmaktadır.

Davacının bu çalışması karşılığı ücretlerin ödendiği ise ispatlanamamıştır. Şu hâlde hafta tatili ücreti talebinin, uygun bir indirim de yapılarak kabulü ile buna bağlı olarak davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle kıdem tazminatının da kabulüne karar verilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yerinde olmayan gerekçe ile hafta tatili ücreti ve kıdem tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından karar gerekçesinde ve hükmün (I) numaralı bendinde davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesine rağmen, hükmün (II) numaralı bendinde, tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne şeklinde hüküm kurulması maddi hata mahiyetinde görülmüş ve bozma sebebi yapılmamıştır.

VI. KARAR