Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9201 K.2025/9887

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu işletme toplu iş sözleşmesi yetkisine dair Bakanlık tespitinin hukuka aykırı olduğunu, yetki tespitine konu birimlerin aynı iş organizasyonu kapsamında tek bir işyeri olduğunu, yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucu davalı Sendikanın yeterli çoğunluğa sahip olmadığının tespit edileceğini, davalı Sendika üye işçi sayısına ilişkin tespitin de hatalı olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ... Çalışma Genel Müdürlüğünün 23.07.2024 tarih ve 389720 sayılı yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ..., ... ve ... Çalışanları Sendikası (Sendika) vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde belirtilen iddialara dair herhangi bir delilin sunulmadığını, işveren tarafından yapılan itirazın toplu iş sözleşmesi sürecinin uzatılması amacıyla yapıldığını, işverence işyerinde evsel atıkların toplanması,

bu atıkların ayrılması ve sonrasında ise enerjiye dönüştürülmesi faaliyetinin yürütüldüğü ve asıl işin geri dönüşüm olduğunun ileri sürüldüğünü, davacının belirttiği bu hususların yetki tespitine konu işyerlerinin birbirlerinden bağımsız faaliyet yürüttüklerinin ve işletme niteliğinde olduklarının birer göstergesi olduğunu, yetki tespitine konu işletmede birden fazla işlemin ve birden fazla yerde yapıldığını, davacının iddialarının aksine teknik amacın atık toplama değil toplanan atıklardan enerji üretimi sağlamak olduğunu,

işletmenin ticari faaliyetlerine bakıldığında da sadece biyokütle ile değil ayrıca Jeotermal Enerji Santrali ve Güneş Enerji Santrali üzerinden de enerji üretimi çalışmaları bulunduğunu, bu bakımdan asıl amacın atık toplama olduğu yönündeki iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde; yetki tespit başvuruları karşılanırken, işverenler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yapılan işyerlerine ilişkin tescil ve işçi bildirimlerinin esas alındığını, Sendika yetki sistemine SGK kayıtlarından otomasyon sistemiyle yansıyan bilgiler doğrultusunda işlem yapıldığını, sisteme yansıyan bilgilere göre davacı işverene ait davalı Sendika ile aynı işkolunda 2 işyeri bulunduğunu, bu bağlamda işletme düzeyinde yetki tespiti yapıldığını, bu doğrultuda Sendikaya olumlu yetki tespiti yazısı verildiğini, yetki tespitinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yetki tespitine konu birimlerin tek bir işyeri niteliğinde mi olduğu yoksa bağımsız işyerleri niteliğinde mi olduğu noktasında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişi raporunda yetki tespitine konu iki işyerinin davacı Şirkete ait olduğu, her ikisinin de aynı adreste bulunduğu, dava dışı Belediyeye ait olan atık yakma tesisinin davacı Şirket tarafından işletildiği, işyerlerinde Belediyece toplanan evsel atıkların ayrıştırılması, organik atıkların sahada metan gazı üretimi için stoklanması,

inorganik atıkların (plastik, naylon poşet, kağıt vb.) ayrıştırılması ile yakma tesisinde enerji üretimine dönüştürülmesi işlemlerinin yapıldığı, bu işlemlerin bir kısmının yetki tespitine konu ... sicil No.lu işyerinde bir kısmının da yetki tespitine konu ... sicil No.lu işyerinde gerçekleştirildiği, davacı tarafınan işletilmekte olan dava dışı Belediyeye ait atık yakma tesisinin ana kuruluş amacının evsel belediye atıkları içerisinden gelen yanabilir atıkları yakarak hem bertaraf etmek hem de elektrik enerjisi üretmek olduğu, atık yakma tesisinin projelendirilmesinin buna göre yapıldığının tespit edildiği,

bilirkişi raporundaki tespitlere göre tesisin tüm faaliyetleri itibarıyla entegre olduğu, aynı iş organizasyonu içinde olduğu, aynı adreste yürütülen faaliyetlerde üretimde, amaçta ve yönetimde birliğin olduğu, dolayısıyla bu iki birimin işletme değil tek bir işyeri niteliğinde olduğu, yetki başvuru tarihinde davacıya ait işyerinde 170 işçinin çalıştığı, bunların 77'sinin Sendika üyesi olduğu, davalı Sendikanın işyerinde yarıdan fazla çoğunluğa sahip olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Sendika vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu, tanık ifadeleri dikkate alınmadan karar verildiğini, davacı işveren uhdesinde ayrıştırma, depolama ve enerji üretimi olmak üzere üç farklı teknik amaç güdüldüğünü ve teknik amaç yönünden birlik bulunmadığını ve yetki tespitine konu birimlerin bağımsız işyeri olduğunu ve işletme toplu iş sözleşmesi yetkisine ilişkin verilen Bakanlık yazısında isabetsizlik bulunmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; yetki tespitine konu birimlerin işletme mi yoksa işyeri mi olduğu noktasında davacı işverenin kendi maddi hatasına dayandığını zira bu birimlerin SGK'ya 2 bağımsız işyeri olarak bildirildiğini ve Kurum kayıtlarına göre Bakanlık tespitinde isabetsizlik olmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 41. ve devamı maddeleri kapsamında yetki tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR