Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9355 K.2025/10083

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 19.10.2016-24.07.2023 tarihleri arasında üretim şefi olarak çalıştığını, davacının Gaziantep 8. İş Mahkemesinin 2023/350 Esas sayılı dosya ile davalı işveren nezdinde hak ettiği, ancak bugüne kadar kendisine ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsili talepli dava açtığını, davanın hâlen derdest olduğunu, davacının 08.03.2023 tarihinde Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamında emekli olduğunu ancak emekli olduktan sonra da çalışmasına devam etmesini isteyen işverenin,

kıdem tazminatı ödemesi için gerekli olduğu gerekçesiyle arabulucu avukat aracılığıyla düzenlettirdiği belgeyi davacıya imzalattırdığını, davacının sadece kıdem tazminatını alabilmek için bu belgeyi imzaladığını, belgede diğer işçilik alacaklarının yazıldığını bilmediğini, arabuluculuk sürecinin tarafsız bir arabulucu tarafından yürütülmemiş olduğunu, arabulucunun aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeden faaliyeti yürüttüğünü, geçersiz arabuluculuk son tutanağı ve anlaşma belgesinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili firmada 19.10.2016-08.03.2023 tarihleri arasında, 09.03.2023-17.07.2023 tarihleri arasında iki dönem olmak üzere çalıştığını, ilk dönem sonunda emeklilik nedeniyle ayrılmak istediğini müvekkili firmaya bildirdiğini ve kıdem tazminatı hak edişi dâhil tüm hak edişlerinin yanı sıra eğer varsa bu döneme ait tüm alacaklarının kendisine ödenmesini istediğini, davacının bu talebinin müvekkili firma tarafından kabul edildiğini, tüm alacak kalemleri üzerinde karşılıklı mutabık kalındığını ve 08.03.2023 tarihinde iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle sonlandırıldığını,

davacı tarafın müvekkili firmadaki tüm ücret ve tazminat alacaklarını aldığına dair imzalı ibraname verdiğini, arabuluculuk sürecinin tarafların ... iradeleri ile tarafsız ve bağımsız arabulucu huzurunda eşitlik, serbestlik, iradilik ilkeleri gözetilerek gerçekleştirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Gaziantep 2. İş Mahkemesinin 02.07.2024 tarihli kararı ile, işverenin davacıyı aldatma kastının sunulan ihtiyari arabuluculuk tutanağından anlaşılamadığı, arabuluculuk safhasında Mahkeme ilâmında hükmedilecek rakamın ödenmesinin beklenemeyeceği, keza işçinin hiçbir alacak talebi olmadığı hususunun da hayatın olağan akışına uygun olmayacağı, arabuluculuk sürecinde anlaşılan parayı alıp sonrasında iptaline ilişkin dava açmanın bu Kurumun getirilme amacına ters olacağı, arabuluculuk kurumunun işverenden kabul ettiği kadarını bu safhada daha fazla taleplerin de mahkemede istenmesine araç olan bir yöntem olmadığı,

ihtiyari arabuluculuğun isteğe bağlı olduğu, davacı tarafın arabuluculuk sürecinin arabulucu tarafından usulüne uygun yürütülmediğini düşünüyorsa arabulucu hakkında hem idari hem de cezai yönden işlem başlatabileceği, ancak hâlen ayakta olan arabuluculuk anlaşma belgesinin bu sebeplerle iptali yoluna gidilmesinin bu kurumun getirilme amacı ile örtüşmediği, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 23.11.2023 tarihli ve 2023/12588 Esas, 2023/17975 Karar sayılı kararı doğrultusunda davacının arabuluculuk sürecini yürütüp anlaşma ile neticelendirdiği,

anlaşılan miktarın da kendisine ödendiği gerekçeleriyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 27.02.2025 tarihli kararı ile davacının her sayfasını imzaladığı ihtiyari arabuluculukta anlaşma belgesi tutanağında sadece kıdem tazminatı değil diğer işçilik alacaklarının de kalem kalem yazdığı, imzaların geçerliliği konusunda da herhangi bir iddia olmadığı, davacının iradesinin fesada uğratıldığının davacı tarafça ispat edilemediği ve bu yönden somut delil ibraz edilemediği,

Mahkemece davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, diğer yandan Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücreti ve arabuluculuk sebebiyle yapılan zorunlu giderler ile ilgili bir karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.02.2025 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, taraflar arasında yapılan arabuluculuk sürecinin davacının emeklilik nedeniyle kıdem tazminatını talep etmesi üzerine başladığı, çalışmaya devam ettiğinden kıdem tazminatı dışındaki işçilik alacakları bakımından taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, dosyada bu hususta herhangi bir delilin mevcut olmadığı, aksine davacının 08.03.2023 tarihinde emeklilik nedeniyle iş sözleşmesini sonlandırdığı ve kıdem tazminatının 3 taksit hâlinde ödeneceğine dair belge bulunduğu,

bu nedenle kıdem tazminatı dışında taraflar arasında arabuluculuk faaliyeti başlamadan önce herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı bu nedenle 16.03.2023 tarihli anlaşma belgesinin geçerli bir arabuluculuk anlaşma belgesi niteliğinde olmadığı anlaşıldığından Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek davanın kabulü ile taraflar arasında düzenlenen 16.03.2023 tarihli ve 2023/127836 sayılı ihtiyari arabuluculuk anlaşma tutanağının iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; arabuluculuk sürecinin tarafların ... iradeleri ile tarafsız ve bağımsız arabulucu huzurunda eşitlik, serbestlik, iradilik ilkeleri gözetilerek gerçekleştirilmiş olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arabuluculuk anlaşma belgesinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/5 hükmü kapsamında geçerli bir anlaşma belgesi olup olmadığı hususundadır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR