Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2026/464 K.2026/769

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra ücretinin düşürüldüğünü, bundan dolayı ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı alacaklarının bulunduğunu, ayrıca davacının salgın döneminde davalı Bakanlık tarafından yayımlanan Genelge çerçevesinde 10... 'er günlük nöbetler ile yirmi dört saat kapalı sistem çalıştığını, bu çalışma şeklinde fazla çalışma yapıp ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatillerinde çalıştığını ve gece çalışması yaptığını; ancak bu çalışmalara ilişkin zamlı ücretlerin ödenmediğini ileri sürerek fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacakları ile fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, gece zammı ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ücretinin sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra da ilgili düzenlemeler uyarınca eksiksiz ödendiğini, davacının ücret farkı ile buna bağlı ilave tediye ve ikramiye alacakları ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, gece çalışması ücreti alacaklarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2023 tarihli kararı ile; davacının sürekli işçi kadrosuna geçiş sürecinde imzalanan sözleşmede asgari ücretin belirli bir oran fazlasına yönelik bir düzenleme bulunmadığı, buna göre ücrete bağlı fark alacak taleplerinin reddi gerektiği, diğer alacak talepleri bakımından ise ücret bordroları, puantaj kayıtları ile yasal mevzuat dikkate alınarak hazırlanan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 18.04.2024 tarihli kararı ile; taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.04.2024 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 04.02.2025 tarihli kararı ile; davalı vekilinin temyiz isteminin kesinlikten reddine, davacı vekilinin ise diğer temyiz itirazları reddedilerek davacının, 01.11.2019-31.10.2021 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanma talebinde bulunup bulunmadığı,

yararlanma talebi var ise başvuru tarihi belirlenerek sonucuna göre en erken 01.11.2020 tarihinden itibaren olmak kaydıyla, sözü edilen toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanamayacağı ve bu toplu iş sözleşmesine göre dava konusu bir alacağının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından, ... ve ... ... Sendikası (...) ile ... Sendikası arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanmak için 01.10.2021 tarihli dilekçe sunulduğunun görüldüğü, ... ile ...

Sendikası arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesinin imza tarihinin 15.01.2021 olduğu, davacının imza tarihinden sonra dayanışma aidatı ödeme talebinde bulunduğundan ilgili toplu iş sözleşmesinden 01.10.2021 tarihinden itibaren yararlanabileceği, davacının alacak talebinin 02.04.2018 tarihinden başlamak üzere arabuluculuk tarihi olan 09.06.2021 tarihi arası döneme ilişkin olduğu, dolayısıyla talep döneminin davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanabileceği 01.10.2021 tarihini kapsamadığı,

24.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların bozma kararı sonrası tespit edilen davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanma koşulları ile uyumlu bulunduğu, bozma sonrası alınan bilirkişi ek raporunda 24.08.2023 tarihli raporda yapılan hesaplamalarda değişikliğe gidilmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yeni bir hesaplama yapılmadığını, bozma öncesi alınan 24.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda, 01.11.2020- 31.12.20 20... .01.2021- 09.06.2021 tarihleri arasındaki toplu iş sözleşmeleri dikkate alınmaksızın hesaplama yapıldığı, müvekkilinin bu dönemlerde toplu iş sözleşmesinden faydalandırılmaksızın hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, 2. Davacının ücretinin düşürülmesinin kabul edilemeyeceğini, ücret farkı, ilave tediye, ikramiye alacaklarının bulunduğunu, 3. Davacının fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve gece çalışma alacaklarının hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının dayanışma aidatı ödemek suretiyle ... ile ... Sendikası arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden yararlanma koşullarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairenin 04.02.2025 tarihli kararı ile; davalı vekilinin temyiz isteminin kesinlikten reddine, davacı vekilinin ise diğer temyiz itirazları reddedilerek davacının, 01.11.2019-31.10.2021 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanma talebinde bulunup bulunmadığı, yararlanma talebi var ise başvuru tarihi belirlenerek sonucuna göre en erken 01.11.2020 tarihinden itibaren olmak kaydıyla, sözü edilen toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanamayacağı ve bu toplu iş sözleşmesine göre dava konusu bir alacağının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak devam edilen yargılamada; davalı Bakanlık tarafından verilen yazı cevabında, davacının 15 Mart- 14... dönemini kapsayan aylık ücretinden 15 Haziran-14 Temmuz 2024 dönemini kapsayan aylık ücreti dâhil olmak üzere dayanışma aidatı kesintisi yapıldığı belirtilerek davacının dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebini içeren dilekçe suretleri dosyaya sunulmuştur.

Sunulan dilekçe suretleri incelendiğinde; davacının 10.03.2021 tarihli dilekçe ile ... ile ... Sendikası arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanmak istediğini davalı Kuruma bildirdiği anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince söz konusu dilekçe dikkate alınmadan, davacının alacak talebinin 02.04.2018-09.06.2021 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olduğu, buna göre dava konusu dönemin davacının dayanışma aidatı ödemek için verdiği 01.10.2021 tarihli dilekçe dönemini kapsamadığı kabul edilerek karar verilmiş olması, eksik incelemeye dayalı olduğundan bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR