Karar Özeti
Ceza Genel Kurulu 2024/436 E. , 2025/323 K. "İçtihat Metni" İtirazname No : 2023/67984 KARARI VEREN YARGITAY DAİRESİ : 9. Ceza Dairesi MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 734-424 I. HUKUKÎ SÜREÇ Müstehcenlik suçundan sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 226/1-a, 43/1, 52/2 ve 53. maddeleri gereğince iki kez 1 yıl 3 ay
Karar Detayı
Ceza Genel Kurulu 2024/436 E. , 2025/323 K. "İçtihat Metni" İtirazname No : 2023/67984 KARARI VEREN YARGITAY DAİRESİ : 9. Ceza Dairesi MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 734-424 I. HUKUKÎ SÜREÇ Müstehcenlik suçundan sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 226/1-a, 43/1, 52/2 ve 53. maddeleri gereğince iki kez 1 yıl 3 ay hapis ve 300 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 16.02.2021 tarihli ve 171-22 sayılı hükümlerin, sanık ... müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesince 15.11.2021 tarih ve 1514-1679 sayı ile; "...Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu Listelerinde adı bulunduğuna ilişkin kayıt bulunmayan ve delil değerlendirmesine konu olan katılan mağdurelerin 06.10.2020 tarihli duruşmada beyanının alınmasına katkıda bulunduğu anlaşılan pedagog bilirkişi ...'ın usulüne uygun biçimde yemini yaptırılmadan, bu bilirkişinin katkısıyla tespit edilen mağdurelerin beyanının hükme esas alınması sureti ile 5271 sayılı CMK'nın 64/5-6 ve 289/1-i maddelerine aykırı davranılması, Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu Listelerinde adı bulunduğuna ilişkin kayıt bulunmayan ve delil değerlendirmesine konu olan sanık, müşteki ve mağdur ... ...'ın 06.10.2020 tarihli duruşmada dinlenilmelerinde görev yapan tercüman bilirkişi ...'ın usulüne uygun biçimde yemininin yaptırılmaması ve bu bilirkişinin katkısıyla tespit edilen mağdur, sanık ... mağdur ...'in beyanlarının hüküme esas alınması sureti ile 5271 sayılı CMK'nın 64/5-6 ve 289/1-i maddelerine aykırı davranılması, Mağdur çocuklara hakları hatırlatılmadan beyanları alınmak suretiyle CMK.234 maddesine aykırı davranılması," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir. Bozma kararına uyan Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesince 18.01.2023 tarih ve 416-9 sayı ile; sanığın aynı suçtan TCK’nın 226/1-a, 43/1, 52/2 ve 53. maddeleri gereğince iki kez 1 yıl 3 ay hapis ve 300 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kurulan hükümlerin sanık ... müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesince 04.05.2023 tarih ve 734-424 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine, bu kararın da katılan ... vekili ile sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 07.03.2024 tarih ve 9729-1968 sayı ile; "...İlk Derece Mahkemesince verilen hükümleri 30.01.2023 tarihli dilekçesiyle istinaf eden sanığın istinaf başvurusuyla ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir. II. İTİRAZ SEBEPLERİ Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 07.05.2024 tarih ve 67984 sayı ile; "...Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.01.2023 tarih, 2021/416 Esas, 2023/9 karar sayılı ilamı ile sanığın müstehcenlik suçundan TCK'nın 226/1-a, 43/1, 52/2-3, 53 maddeleri gereğince 1 yıl 3 ay hapsi ve 300,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve bu karara yönelik istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiş olmakla; CMK'nın 286/3 maddesinde yazılı suçlardan olmayan bu hüküm yönünden bölge adliye mahkemesinin esastan red kararının kesin olduğu ve bu suça yönelik temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi gereğince reddi gerektiği hâlde bu suçtan da bozma kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır. Yüksek Dairenin bozma kararında gösterilen hukuka aykırılığın ancak CMK'nın 308/A maddesi gereğince bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yoluyla giderilebileceği" görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 13.06.2024 tarih ve 4231-6041 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır. III. UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI VE KONUSU İtirazın kapsamına göre inceleme sanık hakkında müstehcenlik suçundan verilen mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır. Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında müstehcenlik suçundan verilen iki kez 1 yıl 3 ay hapis ve 300 TL adli para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmünün katılan vekili, sanık ... müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince yalnızca katılan vekili ve sanık müdafiinin istinaf istemleriyle sınırlı olarak yaptığı inceleme sonucu verilen esastan ret kararının, Özel Daire tarafından sanığın istinaf istemi ile ilgili değerlendirme yapılmaması isabetsizliğinden bozulmasına mı yoksa hapis cezasının miktarı itibarıyla hükmün temyiz edilemez nitelikte olması sebebiyle söz konusu eksikliğin eleştirilmesi suretiyle reddine mi karar verilmesi gerektiğinin belirlenmesine ilişkindir. IV. GEREKÇE A. İlgili Mevzuat Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 22.01.2025 tarihli ve 2022/12-205 E. - 2025/36 K., 25.06.2025 tarihli ve 2023/11-327 E. - 2025/299 K. ile 02.07.2025 tarihli ve 2024/6-237 E. - 2025/318 K. sayılı ilamları ile diğer müstakar karalarında belirtildiği üzere; Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte, ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karşı olağan kanun yolu olarak CMK'nın 272. maddesi uyarınca istinaf yoluna, istinaf üzerine verilen bölge adliyesi mahkemesi hükümlerine karşı olağan kanun yolu olarak da aynı Kanun'un 286. maddesi uyarınca temyiz yoluna başvurulabilecektir. Kural bu olmakla birlikte, ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlerden hangilerine karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı CMK'nın 272. maddesinin üçüncü fıkrasında, istinaf üzerine bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen hükümlerden hangilerine karşı temyiz yoluna başvurulamayacağı da anılan Kanun'un 286. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında sayılmak suretiyle kuralın istisnaları gösterilmiştir. İhtilafla doğrudan irtibatlı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazına dayanak oluşturan CMK'nın 286. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre; "İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları," temyiz edilemez. Norm kapsamına göre; bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kararların, CMK'nın 286. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında değerlendirilebilmesi için; a. İlk derece mahkemesinden verilen "beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına" ilişkin bir "mahkûmiyet" hükmünün bulunması, b. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesince "istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmesi, Gerekir. Hâl böyle iken CMK'nın 286/2-a maddesi kapsamında kalan bölge adliye mahkemesi kararları, aynı maddenin üçüncü fıkrasında sayılan suçlardan olmamak koşulu ile kesin nitelikte olup temyizi kabil kararlardan sayılmayacaktır. Diğer taraftan, İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında müstehcenlik suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün katılan vekili, sanık ... müdafii tarafından istinaf edilmesine rağmen, dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince münhasıran katılan vekili ve sanık müdafiinin istinaf istemleriyle sınırlı olarak incelenmesinin usule aykırı olduğu tartışmadan varestedir. CGK'nın 17.09.2025 tarihli ve 65-345 sayılı kararında farklı bir sonuca ulaşılmış olmakla birlikte bu usuli noksanlığın temyizi kabil kararlar yönünden, özellikle dosya özelinde savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurabileceği ihtimali bakımından zorunlu görüldüğünde, tevdi suretiyle ikmal edilmesi gerektiğinde de kuşku duymamak gerekir. Ancak incelemeye konu kararın temyizinin mümkün bulunmaması (CMK madde 286/2-a) hâlinde; a. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince savunma müdafii ve katılan vekilinin taleplerine istinaden istinaf incelemesi yapılarak esasa ilişkin bir karar verilmiş olmasına ve iş bu karara karşı CMK’nın 308/A maddesinde düzenlenen (lehe) itiraz yoluna başvurulmasının her zaman mümkün bulunmasına, b. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi tarafından verilen kararın, istinaf aşamasında yapılan ve sonuca etkisi netameli olan usuli noksanlıktan dolayı bozulması hâlinde, hem (derecatta hukuka aykırılık saptaması bulunmayan) ilk derece mahkemesince verilen hükmün hem de bölge adliye mahkemesi ceza dairesince tesis edilen kararın ortadan kalkması (CGK'nın 27.03.2024 tarihli ve 357-144; 28.02.2024 tarihli ve 500-104; 16.04.2025 tarihli ve 310-162 sayılı kararları vb.) nedeniyle, dosyanın yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmesinin gerekmesine (CMK madde 304/2-a) nazaran, yargılamanın makul sürede sonuçlanması mecburiyeti de dikkate alındığında, esas itibarıyla temyizi mümkün bulunmayan (CMK madde 286/2-a) karardaki usuli noksanlığın, eleştirisi ile yetinilmesi gerekir. Özellikle uygulanan yaptırım itibarıyla temyizi kabil bulunmayan karar yönünden CMK’nın 308/A maddesinde düzenlenen itiraz yoluna başvurulması imkânı da varken bozma kararı verilemez. B. Hukuki Nitelendirme İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında müstehcenlik suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün katılan vekili, sanık ... müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince yalnızca katılan vekili ve sanık müdafiinin istinaf istemleriyle sınırlı olarak inceleme yapılan olayda; Özel Dairece temyiz istemlerinin CMK’nın 298. maddesi uyarınca hükmün temyiz edilemez nitelikte olması nedeniyle eleştiri ile yetinilip, reddine karar verilmesi gerektiği ve sanığın istinaf isteminin incelenmemesinden kaynaklanan hukuka aykırılığın, CMK’nın 308/A maddesinde düzenlenen itiraz yoluna başvurulması suretiyle de giderilebileceği kabul edilmelidir. Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Dairenin müstehcenlik suçundan kurulan hükmün bozulmasına ilişkin kararının kaldırılmasına, sanık müdafii ve katılan vekilinin bu hükme yönelik temyiz isteminin, hapis cezasının miktarı itibarıyla hükmün temyiz edilemez nitelikte olması nedeniyle söz konusu eksikliğin eleştirilmesi suretiyle CMK’nın 298. maddesi uyarınca reddine karar verilmelidir. Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır. V. KARAR Açıklanan nedenlerle; 1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE, 2- Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 07.03.2024 tarihli ve 9729-1968 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA, 3- Sanık müdafii ve katılan ... vekilinin Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesince sanık hakkında müstencenlik suçundan verilen 04.05.2023 tarihli ve 734-424 sayılı istinaf başvurularının esastan reddine dair hükme yönelik temyiz istemlerinin CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE, 4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.09.2025 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
İlgili Makaleler
- CGK (Ceza Genel Kurulu) Kararları Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihatları, daireler arası birleştirme.