Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2010/48 K.2010/130

Hukuk Genel Kurulu 2010/4-48 E. , 2010/130 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

Fatih 2.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12.05.2009

NUMARASI

2009/83 E-2009/132 K.

Taraflar arasındaki "alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Fatih Asliye 2.Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 20.04.2007 gün ve 2006/7 E-2007/127 K.sayılı kararın incelenmesi davacı vekili ile davalılardan Faruk Erzengin vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 26.06.2008 gün ve 2007/12076-2008/8788 sayılı ilamı ile davalı Faruk Erzengin yararına bozularak, davacı vekilinin temyiz itirazları bozma nedenine göre incelenmeksizin dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER

1-Davacı İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü vekili 2-Davalı Faruk Erzengin vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne 2.433.50 TL tazminatın davalılardan F.... E.... ’den alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş ve hükmün bu davalının vekili ile davacı tarafça temyizi üzerine karar davalı yararına bozularak, davacının temyiz itirazları inceleme dışı bırakılmıştır.

Mahkemenin direnmeye ilişkin kararı davacı vekili ve davalı F.... E... vekillerince temyiz edilmiş; ne var ki davalı taraftan maktu temyiz harcı alınmıştır.

Davanın tazminat istemine ilişkin bulunması nedeniyle, konusu belli bir değer (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ile ilgili bir dava niteliği taşıdığı; dolayısıyla, Harçlar Kanunu’nun 16.maddesi anlamında “Değer ölçüsüne göre harca tabi” işlemlerden biri olduğu; esas hakkında hüküm verilmesi halinde (1) Sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınması gerektiği ve kararın temyizi halinde de yine nispi temyiz harcı alınacağı açıktır.

Mahkemece karar ve ilam harcı nispi olarak hesaplanmış ve tahsil edilmişse de temyiz harcı maktu olarak tahsil edilmiştir.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434/3.maddesine göre, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamı ödenmelidir. Bu hükümdeki “…Harç ve giderlerin tamamı ödenir” ifadesinin anlamı, karar ve ilam harcının tamamının değil, dörtte bir oranındaki temyiz harcının tamamının ödeneceğidir (10.5.1965 gün ve 1965/1-1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

Nispi harca tabi davalarda verilen esasa ilişkin hükümlerin temyizi sırasında, mahkeme kararında gösterilen nispi karar ve ilam harcının dörtte biri, temyiz harcı olarak peşin alınır.

Ne var ki, somut olayda olduğu gibi, yerel Mahkemenin nispi harç yerine maktu harç aldığı veya nispi harç oranı yahut miktarı konusunda yanılarak, alınması gerekenden daha az veya daha çok nispi harca hükmettiği hallerde; Yargıtay Daireleri ve Hukuk Genel Kurulu, temyiz harcının tam olarak ödenip ödenmediğini denetlerken, Yerel Mahkemenin açıklanan şekillerde ortaya çıkabilecek yanılgılarıyla bağlı değildir; bu konuda bir temyiz itirazı olup olmadığını da gözetmeksizin, Yasa uyarınca alınması gereken miktarda temyiz harcının temyiz edenden alınmış olup olmadığını resen inceler.

Bu inceleme sonucunda, alınan temyiz harcının eksik olduğu belirlenirse, yapılması gereken, bu eksikliğin tamamlanması için dosyanın Yerel Mahkemeye geri çevrilmesidir. Zira, Harçlar Kanununun 32. maddesine göre, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.

Somut olayda, Yerel Mahkeme, davanın hukuksal niteliğine uygun şekilde, ilk karar metninde karar ve ilam, temyizi aşamasında da temyiz edenden temyiz harcı olarak nispi harç almış olmasına rağmen, direnme kararını temyiz eden aynı taraftan bu kez maktu temyiz harcı almıştır.

Her ne kadar bozmadan sonra ilk kararın temyizi için yatırılan harcın iadesine karar verilmişse de, bu miktarın iade edilip edilmediği ve yeterli olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Açıklandığı üzere, Yerel Mahkemenin bu işlemi , temyiz harcının tür ve miktarı itibariyle tam olarak ödenmiş olup olmadığı konusunda Yargıtay tarafından yapılacak denetimin kapsam ve biçimini etkilemez.

Başka bir ifadeyle, Yerel Mahkemenin yanlış ve eksik harç almış olması, temyiz incelemesini yapacak olan Yargıtay’ın Daire veya Hukuk Genel Kurulunu bağlamaz.

Harç eksikliğinin saptandığı bütün durumlarda, bu eksikliğin tamamlanması için dosyanın geri çevrilmesi gerekir.

Hal böyle olunca, Yerel Mahkemece, direnme kararını temyiz eden davalı Faruk Erzengin vekilinden dava değeri üzerinden nispi temyiz harcı istenilip tahsil edilmesi; şayet daha önce yatırılan temyiz harcı iade edilmemiş ve bu miktar yeterli görülmüş ise bu hususun tereddüde yer vermeyecek şekilde açıklanması suretiyle, eksik ikmal edildikten sonra dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay’a yeniden gönderilmesi için, dosyanın mahalline geri çevrilmesi gerekir.