Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/1959 K.2015/1259

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bandırma 2.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 01.12.2011 gün ve E:2011/288, K:2011/345 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 28.01.2013 gün ve E:2012/23204, K:2013/1163 sayılı ilamı ile;

(…Davacı vekili dava dilekçesinde, tarafların murisinden kalan ve harici taksim ile davacının yıllardır kullandığı 1365 ve 1612 nolu parsellerin davacı tarafından zeytinlik haline getirildiğini, daha sonra dava konusu taşınmazlarla birlikte babalarından kalan toplam 6 adet taşınmazın dava dışı şirkete satıldığını, tarla vasfındaki taşınmazın dönümü 11.000 TL'dan, zeytinlik olan yerin ise dönümü 25.000 TL'dan satıldığını, zeytin ağaçlarının davacı tarafından dikilmesi nedeniyle taşınmazların fazla miktara satılması sonucu davalıya miras payına göre ödenen bu fazlalık kadar davalının sebepsiz zenginleştiğini belirterek 35.000 TL alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında, taşınmazların satışı sırasında mirasçıların payına göre ödeme yapıldığını, davacının rızaları dışında ağaç diktiğini beyan etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 35.000 TL alacağın dava tarihi itibariyle yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

Anılan karar Dairemizin 2011/5870 E.-2011/10241 K.sayılı ve 14.06.2011 tarihli ilamı ve yeniden keşif yapılarak dava konusu ağaçların taşınmazların satışına kattığı değer fazlalığının araştırılması ve verilen kararın HUMK'nun 388 ve devamı maddelerine uygun olması gerektiği gerekçeleri ile bozulmuştur.

Mahkemece, Dairemiz tarafından bozulan kararda direnilmiş; direnme kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dava dosyası Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2012/3-444 E.-2012/638 K.sayılı ve 28.09.2012 tarihli ilamı ve “mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı bozmadan esinlenilerek bozulan kararda tartışılıp değerlendirilmemiş yeni gerekçeye dayalı, yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır” gerekçesi ile yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamına ve davalının beyanlarına göre dava konusu taşınmazların tarafların murisinden intikal ettiği ve davacı tarafından zeytinlik haline getirildiği anlaşılmaktadır.

Davada, davacının taşınmazlara diktiği zeytin ağaçları nedeniyle, taşınmazların satışı sonucunda oluşan fazla değerin BK 61-66 maddeleri gereğince tahsili talep edilmektedir.

Mahkeme tarafından direnme kararının gerekçesinde ileri sürülen; “…ziraatçi bilirkişiler tarım arazilerinin değerini takdir ederken zirai gelir metoduna göre hesaplama yaparlar. Ancak, mülk bilirkişileri rayiç değer bildirirler…… bu yöntemle fiyat belirlenmesinde çok fazla değişken ve takdire etki eden unsur vardır.

Taşınmazın cephesi, konumu, eğimi, toprak yapısı, engebesi, yola ve yerleşim yerine mesafesi yanında, son yıllarda yetişen tarım ürünlerinin değeri, piyasa rayiçleri, ürün girdi/maliyet hesapları gibi sonuca etki eden birçok değişken vardır. Tarım arazisi, rapor tarihine göre son yıllarda tarım faaliyetinin getirisi nazara alınarak fiyatlandırılır.

Ancak, somut olayda; görüldüğü gibi bazı taşınmazlar piyasa rayiçlerinin de üzerinde alıcı bulabilir… ortada fiili gerçeklik varken bunu gözardı ederek çok fazla değişkene bağlı takdire göre hüküm kurmak mümkün değildir. Artık ortada rapor almayı gerektirecek bir husus kalmamıştır…” açıklamaları da yasaya, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına ve somut olaya uygun bulunmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken; taşınmazlar üzerinde yeniden keşif yapılarak dava konusu ağaçların taşınmazların satış bedeline katmış olduğu değer fazlalığının araştırılması, uzman bilirkişilerden alınacak rapor doğrultusunda bir karar vermek olmalıdır...) gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.