Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2014/302 K.2015/2660

Taraflar arasındaki “aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 3. Tüketici Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 26.01.2012 gün ve 2011/194 E., 2012/17 K. sayılı kararın incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 20.12.2012 gün ve 2012/20141 E., 2012/29215 K. sayılı ilamı ile;

(...Davacı, 31.12.2009 tarihinde .... Otomotivden 2010 model Ford Transit ....tipi hususi aracı 28.750 TL ye satın aldığını, 26.11.2010 tarihinde sol arka çamurluğu davalıya incelettirdiğini, sonradan boyandığının tespit edildiği ve 5000 TL bedel teklif edildiğini ancak kabul etmediğini bildirerek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece aracın ayıpsız misli ile değişimine karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1- Satışa konu araçta sol arka çamurlukta boyadan kaynaklı ayıp bulunduğu dosya içeriğinden anlaşıldığı gibi mahkemenin de kabulündedir.4077 sayılı yasanın 4. maddesinin 2.fıkrasında, “Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir.

Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.” Açıklandığı şekilde tüketici seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir.

Ne var ki tüketici bu hakkını kullanırken objektif iyiniyet kuralları içerisinde hareket etmek zorundadır. Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde, davaya konu araçtaki ayıbın 1.500 TL değer kaybına sebep olduğu bildirilmiştir.

Ayıbın niteliği gözetildiğinde, davacının seçimlik haklarından aracın misliyle değiştirilmesi hakkını kullanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığı, tarafların hak ve menfaatleri değerlendirilerek aşırı bir dengesizliğe neden olup olmayacağı, araçtaki ayıp nedeniyle seçimlik haklardan olan “bedel indirimi” uygulanıp uygulanmayacağı hususunun değerlendirilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2- Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 31.12.2009 tarihinde davalılardan .... Otomotivden 2010 model Ford Transit ....tipi hususi aracı 28.750,00 TL’ye satın aldığını, 26.11.2010 tarihinde sol arka çamurluğu davalıya incelettirdiğini, sonradan boyandığının tespit edildiğini ve kendisine 5.000,00 TL bedel teklif edildiğini ancak kabul etmediğini bildirerek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep etmiştir.

Davalı ...- .... .... vekili, davacının aracı yaklaşık bir yıl boyunca hiçbir sıkıntı olmadan kullandığını, bir yıl sonra 26/11/2010 tarihinde aracın sol arka çamurluğunun standart dışı boyalı olduğu iddiasıyla aracın değişimi talebinde bulunduğunu, diğer davalının teknik uzmanı tarafından yapılan inceleme sonucunda, aracın sol arka çamurluk boya kalınlığının üretim standardı dâhilinde olduğunun saptandığını, bu nedenle dava konusu araçta öngörülen yasal zorunlulukların karşılandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı .... vekili, dava konusu aracın boyasının fabrikasyon standartlarında olduğunu, müvekkili imalatçı ya da diğer davalı tarafından sonradan yapılmış bir boyama işlemi bulunmadığını, davacının iddia ettiği boya sorununun ise hukuken ayıp olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, diğer yandan boya sorunu olduğu varsayılsa dahi, bu durumun aracın kullanıcısına hiçbir sorun çıkartmadığını, bu nedenle aracın yenisi ile değiştirilmesini gerektirmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel mahkemece, dava konusu kusurların maldan yararlanmayı önemli ölçüde azaltacak ya da ortadan kaldıracak bir arıza ya da kusur olmasa da, aynı model ve marka kusursuz bir araca göre nefaset farkı oluşturması nedeniyle araçta değer kaybı oluşacağı, bu nedenle davacının TKHK’nun 4 üncü maddesinde açıklanan seçimlik haklarını kullanma şartlarının oluştuğunu belirterek davanın kabulü ile dava konusu aracın davalılara iade edilerek, aynı marka model yeni bir aracın davalılardan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Hükmün davalılar vekillerinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararını, davalılar vekilleri temyize getirmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, ayıbın niteliği gözetildiğinde, davacının seçimlik haklarından aracın misliyle değiştirilmesi hakkını kullanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığı, tarafların hak ve menfaatleri değerlendirilerek aşırı bir dengesizliğe neden olup olmayacağı, araçtaki ayıp nedeniyle seçimlik haklardan olan “bedel indirimi” uygulanıp uygulanmayacağı hususunun değerlendirilmemiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu kabul eden ve Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi yerinde değildir.

Görüşmeler sırasında bir kısım üyeler tarafından yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek hükmün onanması yönünde görüş beyan etmiş iseler de, bu görüş yukarıda belirtilen nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir.

Hal böyle olunca; Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.