Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2019/461 K.2019/902

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda.

Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.12.2018 tarihli ve 2018/221 E., 2018/247 K. sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın Yargıtay 4. Hukuk Dairesine gönderilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.01.2019 tarihli ve 2018/81 E., 2019/1 K. sayılı kararı ile de görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın Erzincan Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği, Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesince bu kez 29.03.2019 tarihli ve 2019/91 E., 2019/95 K. sayılı karar ile olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu belirtilerek görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verildiği,

Hukuk Genel Kurulunca olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderildiği, Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 28.05.2019 tarihli ve 2019/3622 E., 2019/5882 K. sayılı kararı ile dosyanın yeniden Hukuk Genel Kuruluna gönderildiği anlaşılmıştır.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

Dava, yargısal faaliyetten dolayı 6100 sayılı HMK 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.12.2018 tarihli ve 2018/221 E., 2018/247 K. sayılı kararıyla " Dosya kapsamı ve dava dilekçesi içeriğine göre, davacı vekilinin tazminat isteminin CMK'nın 141 ve devamı maddeleri kapsamında koruma tedbiri nedeniyle tazminat talebine ilişkin olmadığı, soruşturma ve yargılama aşamasında görev alan hakim ve savcıların kayırma veya taraf tutma yahut kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı karar verdiklerinden bahisle tazminat talep edildiği, bu tazminat talebinin hakimlerin hukuki sorumluluğuna ilişkin HMK'nın 46. Maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya Yargıtay 4. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.01.2019 tarihli ve 2018/81 E., 2019/1 K. sayılı kararıyla “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesinin 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile eklenen ek 3. fıkrasında ‘Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dahil olmak üzere hakimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.’ hükmü yer almakta olup, 142. maddesi ile de bu davalarda zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinin yetkili olduğu” gerekçesiyle dava dilekçesinin mahkemenin görevsizliği sebebiyle usulden reddine karar verilerek dosya Erzincan Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmiştir.

Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesince bu kez 29.03.2019 tarihli ve 2019/91 E., 2019/95 K. sayılı kararla “Mahkememizin 07.12.2018 tarihli ve 2018/221 E., 2018/247 K. sayılı görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından verilen 02.01.2019 tarihli ve 2018/81 E., 2019/1 K. sayılı görevsizlik kararının karşı görevsizlik kararı niteliğinde olduğu ve mahkememiz ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğundan görevli mahkemenin belirlenmesi amacı ile dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna Gönderilmesi gerektiği” gerekçesiyle dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunun 08.04.2019 tarihli yazısı ile olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosya Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderilmiştir.

Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 28.05.2019 tarihli ve 2019/3622 E., 2019/5882 K. sayılı kararıyla “İncelenen dosya içeriğine göre, Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.03.2019 tarihli ve 2019/91 E., 2019/95 K. sayılı kararı ile dosyanın ortak yüksek görevli mahkeme olan Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesine rağmen, dosyanın Dairemize gönderilmiş olması karşısında, incelenmeyen dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerektiği” gerekçesiyle dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili hakkında yapılan suç soruşturması ve kovuşturması sırasında görev almış olan Cumhuriyet savcıları ile hâkimlerin haksız ve hukuka aykırı işlemleri neticesinde müvekkilinin ruhi ve manevi sıkıntılar yaşadığını ileri sürerek 50.000TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Yapılan yargılama sırasında Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesi ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkması üzerine, Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesince görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın ortak yüksek görevli mahkeme olduğu belirtilerek Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunun 08.04.2019 tarihli yazısı ile dosya Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderilmiş ve Yargıtay 5. Ceza Dairesince de yerel mahkeme kararında Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verildiği gerekçesiyle dosya yeniden Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiş ise de. Hukuk Genel Kurulu ortak yüksek görevli mahkeme olmadığı gibi yargı yerinin belirlenmesi konusunda da görevli değildir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 20.06.1960 tarihli ve 1960/23 E., 1960/14 K. sayılı kararında “Hukuk ve ceza mahkemeleri arasında selbi vazife uyuşmazlığı çıktığı takdirde dava konusu olan işin hukuka ait olması halinde Dördüncü Hukuk Dairesinin, cezaya ilişkin olduğu takdirde de Üçüncü Ceza Dairesinin merci tayinine vazifeli olacağına” karar verilmiştir. Dava konusu olan husus 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141/3. maddesinde düzenlenmiştir.

İlgili maddede “Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun’un 142/2. maddesinde “İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 30.01.2019 tarihli ve (1) sayılı kararı ile ceza hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda yargı yerinin belirlenmesi konusunda Yargıtay 5. Ceza Dairesi görevlendirilmiş olup davaya konu iş cezaya ilişkin olduğundan yargı yerinin belirlenmesinde Yargıtay 5. Ceza Dairesi görevlidir. O hâlde; dosya yargı yerinin belirlenmesi için Özel Daireye gönderilmelidir.