Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2023/607 K.2025/242

2018/662 Esas, 2019/8974 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucu bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında işin esasına geçilmeden önce direnme adı altında verilen kararın yeni delile ve gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

1. Değerlendirme

1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

2. Mahkemenin yeni bir bilgi, belge ve delile dayanarak veya bozmadan esinlenip gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek dolayısıyla da ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukuki olguyu değiştirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.

3. İstikrar kazanmış Yargıtay içtihatlarına göre; mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp, yeni hüküm olarak kabul edilmektedir.

4. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince tarafların 22.03.2017 tarihli duruşmaya gelmemeleri sebebiyle işlemden kaldırılan dosyanın üç ay içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,

kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Özel Dairece işlemden kaldırma kararının verildiği duruşma gününün davacı vekiline tebliğ edilmemiş olması sebebiyle davacı vekilinin duruşma gününden haberdar edilmediğinin kabulü ile yeniden duruşma günü bildirilerek yargılamaya devam olunması gerektiği belirtilerek bozulmasından sonra İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamada 07.12.2016 tarihli duruşma tutanağına ilişkin elektronik ortamdan Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) ile oluşturulan detaylı evrak işlem kütüğü bilgilerinin ekran görüntüsü alınmış ve önceki gerekçeye ilaveten evrak işlem kütüğünde kayıtlı bilgiler değerlendirilmek

suretiyle davacı vekilinin 07.12.2016 tarihli duruşma tutanağını UYAP sistemi üzerinden 20.01.2017 tarihinde gördüğü ve yeni duruşma günü olan işlemden kaldırma kararı verilen 22.03.2017 tarihli duruşmayı duruşma gününden önce öğrendiği, buna rağmen duruşmaya katılmayıp mazeret de bildirmediği vurgulanmak suretiyle direnme kararı verilmiştir.

5. Bu durumda mahkemenin direnme olarak adlandırdığı kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, bozma konusu ile ilgili olarak bozmadan sonra toplanan yeni delillere ve buna bağlı olarak yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu açıktır. 6. Hâl böyle olunca verilen bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil Özel Daireye ait olup yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.