Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2023/861 K.2025/245

2022/594 Esas, 2022/4013 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 2000/6-2005/3. dönemler arası prim ve işsizlik sigortası primi borçlarına ilişkin yirmi dokuz (29) adet ödeme emrinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK/Kurum) vekili; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.04.2017 tarihli ve 2016/240 Esas, 2017/101 Karar sayılı kararı ile; dava konusu borçların zamanaşımına uğramadığı, dava dışı ... Giyim Ltd. Şti. ile ...Tekstil Ltd. Şti. arasındaki işlemin devir olarak kabul edilmesi gerektiği ve şirket müdürü olan davacının dava konusu borçlardan müteselsil sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.04.2017 tarihli ve 2017/1331 Esas, 2017/1677 Karar sayılı kararı ile; dava konusu ödeme emirlerine konu borçların zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 03.12.2019 tarih ve 2017/6606 Esas, 2019/9402 Karar sayılı kararı ile; "...dava dışı ... Giyim San. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.’ne ait prim ve işsizlik sigortası borçlarından, 5198 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği, 06.07.2004 tarihi öncesini kapsayan dönem yönünden, borçların zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla, Mahkemece 06.07.2004 sonrası dönem yönünden zamanaşımını kesen bir sebep olup olmadığı irdelenmeli, şirketler arasında devir işleminin geçerli olup olmadığı araştırılmalı, dava konusu ödeme emirlerinin tebliğinden önce yapıldığı anlaşılan, davacı yanın maaşına konulan haciz işleminin dayanağı tebliğ edilmiş ve kesinleşmiş bir takip olup olmadığı belirlenmek suretiyle,

toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre karar verilmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Birinci Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 16.09.2020 tarihli ve 2020/411 Esas, 2020/1087 Karar sayılı kararı ile; dava konusu ödeme emirlerinden 06.07.2004 tarihinden önceki dönem yönünden beş yıllık zamanaşımının gerçekleştiği, ancak on yıllık zamanaşımına tabi olan sonraki dönem yönünden zamanaşımının kesildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıya gönderilen ödeme emirlerinin 06.07.2004 tarihi öncesi döneme ilişkin borçlar yönünden zamanaşımı nedeniyle iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davacının davaya konu ödeme emirlerinden 2007/11361 takip sayılı ödeme emri yönünden 02.04.2007 tarihinde mal bildiriminde bulunduğu, ...Turizm İnşaat Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Giyim San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ortaklarından, dava dışı ... tarafından, ... Giyim San. Taah. Ve Tic. Ltd.

Şti.’nin borçlarından dolayı yapılandırma talebinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafından mal bildiriminde bulunulan 2007/11361 takip sayılı ödeme emri açısından, zamanaşımının söz konusu olmadığı, bu bağlamda davacı yanın sorumluluğunun bulunduğu dikkate alınmaksızın, yine dava dışı ... tarafından, ... Giyim Sanç Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin eldeki davaya konu prim borçlarından dolayı yapılandırma talebinde bulunulmasının, davacı hakkında yapılandırma Kanunu kapsamında hüküm ve sonuç doğurmayacağı göz önüne alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma konusu yapılan 2007/11361 takip sayılı ödeme emrine ilişkin Kuruma müzekkere yazılarak yapılan araştırma ve inceleme neticesinde yapılandırma talebinin dava konusu olmayan 2007/11361 takip numaralı ödeme emri için verildiği, eldeki dava konusu olan 2003/11361 takip numaralı dosyadan yapılan yapılandırma talebi bulunmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Direnme kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, müvekkilinin ... Giyim Ltd. Şti. ile hiç bir bağının olmadığını, bu husus araştırılmadan karar verildiğini, yapılandırmaların hepsinin dava dışı ...Tekstil Ltd. Şti. ile ilgili olduğunu, ödeme emirlerinin tümünün zamanaşımı nedeniyle iptal edilmesi gerektiğini ayrıca Kurum işleminin iptaline ilişkin talepleri yönünden inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili, şirketler arasında devir işleminin sabit olduğunu, Kurum alacağının zamanaşımına uğramadığını, davacının şirket müdürü olarak her iki şirketin borçlarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, yapılan tüm işlemler nedeniyle zamanaşımının kesildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; 2007/11361 takip sayılı ödeme emrinin dava konusu olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre 2007/11361 takip sayılı ödeme emri açısından zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği ile dava dışı ... tarafından ... Giyim Ltd. Şti’nin davaya konu borçlardan dolayı yaptığı yapılandırma talebinin davacı hakkında hüküm ve sonuç doğurup doğurmayacağı noktasında toplanmaktadır.

D. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında öncelikle; 2007/11361 takip sayılı ödeme emri yönünden zamanaşımının gerçekleşmediği yönünde verilen 21.03.2022 tarihli ve 2022/594 Esas, 2022/4013 Karar sayılı Özel Daire bozma kararının dosya kapsamına uygun olup olmadığı ve maddi hataya dayanıp dayanmadığı; buradan varılacak sonuca göre direnme kararı ile ikinci bozma kararı kaldırılarak usulüne uygun temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesinin gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

E. Gerekçe

1. Değerlendirme

1.Yapılan incelemede davacı vekilince 2000/6-2005/3. dönemler arası prim ve işsizlik sigortası primi borçlarına ilişkin yirmi dokuz (29) adet ödeme emrinin iptalinin talep edildiği eldeki davada, Özel Dairece 21.03.2022 tarihli ikinci bozma kararında davacı tarafından mal bildiriminde bulunulan 2007/11361 takip sayılı ödeme emri açısından zamanaşımının söz konusu olmadığı, davacının bu ödeme emri yönünden sorumluluğunun bulunduğu belirtilerek karar bozulmuş ise de 2007/11361 takip sayılı ödeme emrinin dava konusu olmadığı anlaşılmıştır.

2.Görüldüğü üzere dava konusu olmayan ödeme emrine yönelik inceleme ve değerlendirme yapılarak verilen bozma kararı dosya kapsamına uygun olmayıp bu hâli ile maddi hataya dayanmaktadır.

3.Açıklanan nedenlere göre açık biçimde maddi hataya dayalı olan 21.03.2022 tarihli Özel Dairenin ikinci bozma kararı ile bu karara karşı verilen direnme kararı ortadan kaldırılmalı ve işin esasına ilişkin olarak ileri sürülen temyiz itirazlarının yöntemince incelenerek dosya kapsamına uygun karar verilmek üzere dosya Özel Daireye gönderilmelidir.

VII. KARAR