Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2025/355 K.2025/886

1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı Yargıtay 9. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda davanın esastan reddine karar verilmiştir. 2. Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı dava dilekçesinde. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ...

Bakım, Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğünde (Kurum) 13 yıl sürekli işçi kadrosunda zihinsel engelliler bakım elemanı olarak çalıştığını, 06.11.2021 tarihinde Kurumda kalan engellinin kendiliğinden ayağının takılıp yere düşmesi sonucu yaralanması üzerine hemen nöbetçi amire haber verdiğini ve hastaneye sevk edilerek gerekli tedavisinin yapılmasını sağladığını, kendisiyle ilgisi olmayan başka bir konuyu araştırmak üzere Kurumda görevli bulunan müfettiş tarafından olayla ilgili olarak doğrudan disiplin soruşturmasına başlandığını,

04.01.2022 tarihli ve 37/1 sayılı Disiplin Soruşturması Raporu sonucuna göre 18.02.2022 tarihinde "4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin II nolu bendinin (e) alt bendi" hükmüne istinaden "yalan beyanda bulunulduğu" gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshedildiğini, olayla ilgili olarak ...

(Konya) Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma neticesinde kendisi hakkında verilen ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine kesin olarak karar verildiğini, işe iade talebi ile açtığı dava sonucunda ...

(Konya) 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 15.08.2023 tarihli ve 2022/112 Esas ve 2023/484 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verildiğini, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.11.2023 tarihli ve 2023/1642 Esas, 2023/1451 Karar sayılı kararı ile davalının istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine kesin olmak üzere karar verildiğini,

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi tarafından açıkça 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK) ve 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırı karar verildiğini, HMK’nın 46/1-c maddesi gereğince "farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması" nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 352.410,37 TL maddi, 26.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 378.410,37 TL olan zararının tazminini talep etmiş,

17.01.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 378.410,37 TL olan tazminat talebini 166.590,00 TL arttırarak toplam 545.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı 5. Davalı ... Hazinesi vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanağının bulunmadığını, HMK'nın 46. maddesindeki şartların oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Görevsizlik Kararları 6. Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.04.2024 tarihli ve 2024/113 Esas, 2024/149 Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine dosya Yargıtay'a gönderilmiş olup Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla) 27.06.2024 tarihli ve 2024/61 Esas, 2024/49 Karar sayılı kararı ile de davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine ve görevli Yargıtay 9. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir. Özel Daire Kararı

7. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 25.02.2025 tarihli ve 2024/3 Esas, 2025/2 Karar sayılı kararı ile; "...6100 sayılı Kanun'un 46. maddesine göre, hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet ve kararları sebebiyle ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilecek olup; kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamayacağı her türlü kuşku ve duraksamadan uzaktır.

Yargı yetkisinin özellikleri, hâkimlerin kişisel sorumluluğunda özel bir düzenin uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Zira yargı görevinin bağımsızlık ve tarafsızlık içinde aksatılmadan yerine getirilmesi esastır. Kuşkusuz; adaletin gerçekleşmesi, hâkim hakkında sorumsuzluk müessesesinin kabulünü gerektirmez. Ancak, hâkimin hukuki sorumluluk halleri benimsenirken, yargısal faaliyetten ibaret olan esas görevinin aksatılmamasına büyük özen gösterilmesi zorunludur.

Hâkimin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabilmesi için; 6100 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidi olarak yazılı bulunan sebeplerin bir ya da bir kaçının gerçekleşmesi, hâkimin görevini yaparken davacıya karşı düşmanlığı veya karşı tarafla dostluğu sebebiyle, davacı aleyhine, kasıtla veya ağır ihmalle kanuna açıkça aykırı karar vermiş olması, kasten adalete ve kanunlara aykırı karar verdiğinin yoruma ihtiyaç göstermeyecek derecede açık ve kesin olması, davacının karardan dolayı zarar görmesi ve hâkimin davranışı ile zarar arasında illiyet bağının olması ve bu hususların davacı tarafından ispatlanması gerekir.

Dava konusu uyuşmazlık, HMK’nın 46. maddesinde öngörülen hakimlerin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine açılan tazminat davası niteliğindedir.

Somut olayda davacı Bölge Adliye Mahkemesi hakimlerinin verdiği karar nedeniyle 6100 sayılı Kanun'un 46/1-c maddesinin ihlal edildiğini iddia ederek Devlet aleyhine tazminat istemi ile dava açmıştır.

... (Konya) 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.08.2023 tarih, 2022/112 E., 2023/484 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine karar verilmiş, bu karara karşı davalı tarafından başvurulan istinaf talebi; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2023/1642 E., 2023/1451 K., ve 30.11.2023 tarihli kararı ile kabul edilerek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir

Sonuç olarak; davacı, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinde görülen davada, usul ve yasaya aykırı karar verildiğini ileri sürmüş ise de, Dairemizce yapılan yargılama sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince dosya kapsamındaki deliller değerlendirilerek karar verildiği, Hâkimin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabilmesi için 6100 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidi olarak yazılı bulunan sebeplerin bir ya da bir kaçının gerçekleşmediği anlaşıldığından davanın esastan reddine, 6100 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca davacının takdiren 500,00 TL disiplin para cezasına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiştir.

II. GEREKÇE

9. Dava, HMK'nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

10. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesinde sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan maddede;

“(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:

a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.

ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.

d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.

e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.

11. Somut olayda HMK'nın 46. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sorumluluk sebeplerinden hiçbiri bulunmadığından ve hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı tazminat şartları oluşmadığından Özel Dairece davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

12. Hâl böyle olunca yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, Daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacının temyiz itirazlarının reddi ile Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın ONANMASINA, Harç peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına, 25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.