Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2025/41 K.2025/600

2022/2053 Esas, 2022/4620 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki ihalenin feshi isteminden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikâyetin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında işin esasına geçilmeden önce direnme adı altında verilen kararın yeni delile dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

1. Değerlendirme

1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkemece bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

2. Mahkemenin yeni bir bilgi, belge ve delile dayanarak veya bozmadan esinlenip gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek dolayısıyla da ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukuki olguyu değiştirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.

3. İstikrar kazanmış Yargıtay içtihatlarına göre; mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp bozmaya eylemli uyma sonucunda verilen yeni hüküm olarak kabul edilir.

4. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince verilen şikâyetin kısmen kabulüne ilişkin karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

5. Bölge Adliye Mahkemesi kararının taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece, şikâyetçiler vekilinin (8) No.lu bağımsız bölüme yönelik temyiz isteminin miktardan reddine, alacaklı vekilinin diğer taşınmazlara yönelik temyiz itirazları yönünden ise şikâyetçi ...'ın ihalesi yapılan tüm taşınmazların hissedarı olduğu, diğer şikâyetçi ...'ın ise sadece (9) No.lu bağımsız bölümde 3/56 hissesi olduğu, şikâyetçi ...'ın takibe dayanak kredi sözleşmesinde borçlu sıfatı olmadığı gibi tapu sicilindeki ilgili veya ihalede pey süren de olmadığı,

Mahkemece şikâyetçi ... yönünden maliki olduğu (9) No.lu bağımsız bölüme yönelik şikâyetin kabulü ile ihalenin feshine, maliki olmadığı taşınmazlara yönelik şikâyetinin ise aktif husumet yokluğundan reddi ile bu taşınmazlar yönünden para cezasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

6. Bozma kararından sonra şikâyetçiler vekilinin sunduğu 09.06.2022 tarihli beyan dilekçesinde şikâyet konusu taşınmazlarda ...'ın 1/2 hissesinin olduğu, şikâyetçi ...'ın ise ...'ın mirasçısı olduğu beyan edilerek mirasçılık belgesi sunulmuş, UYAP sisteminde takbis malvarlığı sorgulaması yapılmıştır. İlk Derece Mahkemesince direnme kararı gerekçesinde de mirasçılık belgesine ve UYAP sisteminde yapılan sorgulamaya yer verilmiştir.

7. Bu durumda mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; ilk kararda tartışılıp değerlendirilmemiş yeni delile ve bu yeni delile göre oluşturulan gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.

8. Hâl böyle olunca kurulan bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye ait olup yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya bozma kararını veren Özel Daireye gönderilmelidir.