Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2026/81 K.2026/255

2025/1435 Esas, 2025/3036 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki meskeniyet şikâyeti isteminden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikâyetin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen dosyalarda borçlu vekili ile birleşen dosyalarda alacaklı ... Tekstil Orman Ürünleri İnşaat Otomotiv Gıda Madencilik San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen dosyalarda alacaklı ... Tekstil Orman Ürünleri İnşaat Otomotiv Gıda Madencilik San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı birleşen dosyalarda alacaklı ... Tekstil Orman Ürünleri İnşaat Otomotiv Gıda Madencilik San. ve Tic. A.Ş. vekili ile birleşen dosyada alacaklı ... vekili tarafından temyiz edilmekle Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında işin esasına geçilmeden önce, direnme adı altında verilen kararın yeni delile dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

Değerlendirme

1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkemece bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

2. Mahkemenin yeni bir bilgi, belge ve delile dayanarak veya bozmadan esinlenip gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek dolayısıyla da ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukuki olguyu değiştirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.

3. İstikrar kazanmış Yargıtay içtihatlarına göre; mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp bozmaya eylemli uyma sonucunda verilen yeni hüküm olarak kabul edilir.

4. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince alınan 19.02.2024 tarihli bilirkişi raporu ile 22.04.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda şikâyet konusu taşınmazın ve borçlunun hâline münasip alabileceği evin değeri 23.01.2024 tarihinde yapılan keşif tarihine göre belirlenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince birleşen 2020/64 Esas sayılı dosya yönünden şikâyet konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2020/65 Esas ve 2020/66 Esas sayılı dosyalar yönünden ise şikâyetin kısmen kabulü ile taşınmaz satılarak borçlunun hâline münasip ev alması için 2.241.111,60 TL bedelin kendisine ödenmesine, arta kalan kısmın alacaklılara ödenmesine, satışın borçlunun hâline münasip ev alabileceği miktardan az olmamak üzere yapılmasına karar verilmiştir.

Karar asıl ve birleşen dosyalarda borçlu vekili ile birleşen dosyalarda alacaklı ... Tekstil Orman Ürünleri İnşaat Otomotiv Gıda Madencilik San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

5. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

6. Bölge Adliye Mahkemesi kararının birleşen dosyalarda alacaklı ... Tekstil Orman Ürünleri İnşaat Otomotiv Gıda Madencilik San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece, bilirkişiden ek rapor aldırılarak haciz tarihi itibarıyla evin değeri ve borçlunun daha mütevazı semtlerde hâline münasip evi alabileceği değerin tespit edilmesi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

7. İlk Derece Mahkemesince bozma sonrası yapılan incelemede; borçlunun sosyal ve ekonomik durumunun araştırılmasına ve bozma kararı doğrultusunda şikâyet konusu taşınmazın borçlunun hâline münasip mesken olup olmadığı, haciz tarihleri itibarıyla değeri, haciz tarihleri itibarıyla taşınmaza yakın çevrede ancak daha mütevazı bir semtte alabileceği hâline münasip meskenin değerinin ne olduğu hususlarında ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, 22.07.2025 tarihli sosyal ve ekonomik durum araştırma raporu dosya kapsamına alınmış, yine bilirkişilerden 18.08.2025 tarihli ek rapor alınarak direnme kararı verilmiştir.

8. Bu durumda mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; bozma konusu ile ilgili bozma kararı sonrası ortaya çıkan ve ilk kararda tartışılıp değerlendirilmemiş yeni delile ve bu yeni delile göre oluşturulan gerekçeye dayalı olarak kurulan hükmün, yeni hüküm niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.

9. Hâl böyle olunca kurulan bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye ait olup yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya bozma kararını veren Özel Daireye gönderilmelidir.