Aksal Mimarlık Mühendislik Turizm İnşaat Sanayi Tic. A.ş. Başvurusu (B. No: 2014/15985)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, birleşen itirazın iptali davasında yargılamanın

hakkaniyete aykırı olması ve uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının

ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 8/10/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucu, sözleşme kapsamında edimin yerine getirilmemesi

nedeniyle Edirne 2. İcra Müdürlüğü nezdinde icra takipleri başlatmış; itiraz

üzerine duran takiplerin iptali amacıyla 4/1/2001 tarihinde Edirne 1. ve 2.

Asliye Hukuk Mahkemelerinde itirazın iptali davası açmıştır.

7. Edirne 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davalar, Edirne 1.

Asliye Hukuk Mahkemesinin (Mahkeme) E.2001/9 sayılı dosyasında birleştirilmiş;

Mahkeme 16/12/2005 tarihli kararında, birleşen E.2002/280 sayılı dosyadaki

talebin kabulüne, diğer davaların reddine karar vermiştir.

8. Hüküm, başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 15.

Hukuk Dairesinin 25/1/2013 tarihli kararıyla dava ile bağlantılı ağır ceza

mahkemesi dosyasının beklenmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.

9. Bozma sonrası tüm talepler yönünden yeniden başlatılan

yargılama, Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/227 Esas sayılı dosyasında

devam etmektedir.

10. Başvuru konusu davaya ilişkin olarak ilk derece başvuru

yollarından Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin temyiz incelemesi tamamlanmış, karar

düzeltme yoluna başvurulmamış ve yerel mahkeme kararının bozulmasına ilişkin

karar başvurucu vekiline 1/9/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.

11. Başvurucu 8/10/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 18/4/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru

incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucunun İddiaları

13. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme

14. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)

kararında Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya

da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği

iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara

ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin

yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama

kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini

tartışmıştır.

15. Anılan kararda özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali

külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle

ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir

başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkân

tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması

nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu

hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa

Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı

şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat

Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin

bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak

başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı

vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

16. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren

bir durum bulunmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Adil Yargılama Hakkına

İlişkin Diğer İhlal İddiaları

18. Başvurucu, somut davada hakkaniyete uygun yargılama

yapılmadığını, yargısal sürecin uzadığını, alacağını tahsil edemediğini

belirterek Anayasa'nın 17. ve 36. maddelerinde güvence altına alınan haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

19. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hak

ihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecek

ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği

gereği, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle

olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt,

B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 17).

20. Somut olayda başvurucu, yargılama süreci devam ederken

bireysel başvuruda bulunmuş; sonrasında Anayasa Mahkemesince bireysel

başvurunun karara bağlandığı tarih itibarıyla başvuruya konu yargılamanın devam

ettiği tespit edilmiştir (bkz. §

9). Başvurucunun başvuru formunda dile getirdiği, yargılamaya yönelik

şikâyetlerini yargılamada ve sonrasında temyiz aşamalarında ileri sürebilme, bu

aşamalarda inceletme imkânı bulunmaktadır. Bu çerçevede derece mahkemelerinin

yargılama ve temyiz süreçleri beklenmeden soruşturma sürecindeki adil

yargılanma hakkı ihlali şikâyetlerinin başvurucu tarafından bireysel başvuruya

konu edildiği görülmüştür.

21. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

18/4/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Kadir ÖZKAYA Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : AKSAL Mimarlık Mühendislik Turizm İnşaat Sanayi Tic. A.Ş.