Arrivati Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Başvurusu (B. No: 2017/33827)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun hükmünün

aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru18/8/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

6. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucunun 14/2/2012 ile 16/1/2013 tarihleri

arasında kullandığı elektriğe ilişkin olarak düzenlenen elektrik faturalarına

normal kullanımın dışında elektrik enerjisinin nakli sırasında meydana gelen

veya başka kişilerin kaçak kullanımından kaynaklanan kayıplara ilişkin bedel de

yansıtılmıştır.

8. Başvurucu 14/2/2012 ile 16/1/2013 tarihleri arasında

tahakkuk ettirilen 21 elektrik faturasına yansıtılan toplam 850 TL kayıp kaçak

bedelinin tarafına ödenmesi talebiyle Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. (BEDAŞ)

aleyhine 5/5/2016 tarihinde İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde (Mahkeme)

belirsiz alacak davası açmıştır.

9. Mahkemece 13/4/2017 tarihinde davanın kesin olarak

reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde, başvurucunun davayı açtığı

tarihteki içtihada göre davayı açmakta haklı olmakla birlikte dava tarihinden

sonra yürürlüğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013

tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen geçici 20. madde

uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından onaylanan

tarifelerin uygulanmasının zorunlu olduğu ve mahkemelerin denetim yetkisinin

bedelin EPDK'nın düzenleyici işlemlerine uygunluğu ile sınırlı olduğu

belirtilmiştir.

10. Nihai karar 27/7/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.

11. Başvurucu 18/8/2017 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İLGİLİ

HUKUK

12. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San.

ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, §§ 17-46.

V. İNCELEME VE

GEREKÇE

13. Mahkemenin 15/9/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

14. Başvurucu; elektrik abonelerinden kayıp kaçak bedeli

altında para tahsil edilmesinin mümkün olmadığını, yaptığı ödemelerin iadesi

amacıyla açtığı davanın yargılama aşamasında yürürlüğe giren Kanun'un geri

yürütülerek reddedildiğini belirterek adil yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

15. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki

tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,

§ 16). Başvurucunun kayıp kaçak bedeli altında yapmış olduğu ödemelerin

istirdadı amacıyla açtığı davanın kanun değişikliği nedeniyle sonuçsuz

kalmasına ilişkin tüm iddialarının mülkiyet hakkı kapsamında incelenmesi uygun

görülmüştür.

16. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince

daha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortaya

konulmuştur.

17. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında

kayıp kaçak bedeli adı altında başvuruculardan tahsil edilen paranın mülk

teşkil ettiği, yapılan tahsilat işleminin mülkiyet hakkına yönelik bir müdahale

niteliğinde olduğu ifade edilmiş ve söz konusu müdahalenin niteliği sebebiyle

mülkiyetin kullanımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural

çerçevesinde incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Müdahalenin 6719 sayılı

Kanun'un 26. maddesi ile 6446 sayılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye

dayandığını, bu düzenleme ile elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük

maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının

amaçlandığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi

yaparak sonuca ulaşmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§

52-68).

18. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp

kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik

bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama

bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlak

surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği

açıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığı

gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade

edilmiştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu

hususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini

dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir

külfet yüklemediğini belirtmiştir. Sonuç olarak müdahalenin meşru amacının

dayandığı kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasındaki

adil dengenin bozulmadığı kanaatine varılmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San.

ve Tic. Ltd. Şti., §§ 69-76).

19. İncelenen başvuruda da anılan kararda açıklanan

ilkelerden ayrılmayı gerektirir bir durumun olmadığı anlaşıldığından mülkiyet

hakkına yönelik açık bir ihlalin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun

olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

Celal Mümtaz AKINCI bu görüşe katılmamıştır.

A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, Celal Mümtaz

AKINCI'nın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA,

C. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına

GÖNDERİLMESİNE 15/9/2020 tarihinde karar verildi.

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. Başvurucu; elektrik abonelerinden kayıp kaçak bedeli

altında para tahsil edilmesinin mümkün olmadığını, yaptığı ödemelerin iadesi

amacıyla açtığı davanın yargılama aşamasında yürürlüğe giren Kanun'un geri

yürütülerek reddedildiğini belirterek adil yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. Mahkememiz çoğunluğu, Aksaray Tır Nakl. San. ve Tic.

Ltd. Şti. (Başvuru No:2017/36736) kararına atıf yaparak; ”...idare

tarafından tahsil edilen kayıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda

uygulamada bir belirsizlik bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve

istikrarlı bir uygulama bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde

açılan davaların mutlak surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden

söz edilemeyeceği açıklanarak, kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki

farklılığı gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu

ifade edilmiştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz

olduğu hususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de

bildirmediğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi

olarak aşırı bir külfet yüklemediğini belirtmiştir. Sonuç olarak müdahalenin

meşru amacının dayandığı kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının

korunması arasındaki adil dengenin bozulmadığı kanaatine varılmıştır. İncelenen

başvuruda da anılan kararda açıklanan ilkelerden ayrılmayı gerektirir bir

durumun bulunmadığı anlaşıldığından, mülkiyet hakkına yönelik açık bir ihlalin

bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır (§§ 69-76)”. Gerekçesiyle mülkiyet hakkı

ihlali iddiası yönünden başvuruyu reddetmiştir.

3. Mahkememizin “Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd.

Şti.”ne ait (Başvuru No:2017/36736) bireysel başvuru kararında Sayın

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN tarafından kaleme alınan karşı oy yazısında

ifade olunan gerekçelerle, Başvurucunun, hukuki güvenlik ve mülkiyet haklarının

kamu gücü tarafından yapılan müdahale sonucunda ihlal edildiğini düşündüğümden

çoğunluk kararına katılmadım.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Celal Mümtaz AKINCI

M. Emin KUZ

Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Arrivati Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Seyit KAPLAN Üye Celal Mümtaz AKINCI