Ayhan Ayyıldız ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2020/33812)

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen pay karşılığının düşük belirlenmesi ve enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Başvurucuların İstanbul'un Kartal ilçesi Soğanlık Mahallesi'ndeki taşınmazda hisseli malik olan murisleri N.A.nın 141,50 metrekarelik payı, Kartal Belediyesi (Belediye) tarafından gerçekleştirilen imar uygulaması sırasında 18.395 TL karşılığında bedele dönüştürülmüştür.

3. Başvurucuların murisi, bedele çevrilen kısım için takdir edilen tutarın düşük olduğunu ileri sürerek 4/6/2013 tarihinde Belediyeye karşı dava açmıştır.

4. Yargılama süreci sonunda bedelin arttırılmasına ve toplam 188.705 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte başvurucuların murisine ödenmesine hükmedilmiştir.

5. Başvurucuların murisi, nihai hükmü 13/10/2020 tarihinde öğrendikten sonra 23/10/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

6. Başvurucuların murisi N.A. 3/11/2020 tarihinde vefat etmiş, N.A.nın yasal mirasçıları bireysel başvuruya devam etmek istediklerini beyan etmiştir.

7. Komisyon; başvurunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna, mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden ise kabul edilebilirlik hususunun karara bağlanmasının Bölüm kararını gerektirmesi nedeniyle Bölüme gönderilmesine karar vermiştir.

8. Belediye 12/6/2024 tarihli yazısında başvurucular vekilinin 13/4/2022 tarihinde ibraname, feragatname ve taahhütname belgesi sunduğunu açıklamıştır. Buna göre başvurucular vekili; yargılama sonucunda hükmedilen tazminat alacağı için başlatılan icra takip dosyasında tüm alacaklarının 298.000 TL olduğunu kabul ettiğini, alacağın fazlaya ilişkin kısımından feragat ettiklerini, Belediyeyi ibra ettiğini, başka hiçbir hak ve alacaklarının kalmadığını beyan etmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

9. Başvurucular; bütçe yetersizliği gerekçe gösterilerek kararın icra edilmediğini, hükmedilen bedelin ve düşük faiz oranının gerçek zararı karşılamasının mümkün olmadığını belirterek mülkiyet hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

10. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, başvurucuların mağdur sıfatının değerlendirilmesi, munzam zarardan kaynaklanan tazminat davası açmaları mümkün olduğundan başvuru yollarının tüketilip tüketilmediğinin dikkate alınması, ayrıca Anayasa Mahkemesi içtihatları ve somut olayın koşullarının dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.

11. Başvurucular; Bakanlık görüşüne karşı Belediyenin ödeme için faizlerden vazgeçme şartı araması nedeniyle mağduriyet oluştuğunu, alacağın 31/5/2022 tarihinde faiz indirimli olarak tahsil edildiğini, faiz işletilmesinin gerçek zararı tazmin etmediğini beyan etmiştir.

12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması hâlinde başvuru hakkında düşme kararı verilebilir.

13. Somut olayda bireysel başvuruya konu edilen imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen pay karşılığı için hükmedilen tutarı başvurucuların bireysel başvuru tarihinden sonra 31/5/2022 tarihinde tahsil ettikleri görülmektedir. Başvurucuların Belediyeye sundukları dilekçede her türlü alacak talebinden feragat ettikleri ve Belediyeyi ibra ettikleri kaydedilmelidir.

Bunun yanında başvurucular, Bakanlık görüşüne karşı beyanlarında da 31/5/2022 tarihinde ödemenin yapıldığını kabul etmektedir. Dolayısıyla bireysel başvuru tarihinden sonra başvurucuların yapılacak ödemeye istinaden Belediyeden olan tüm hak ve alacaklarından feragat ettikleri, Belediyenin de belirtilen tarihte başvuruculara ödeme yaptığı anlaşıldığından mağdur sıfatının ortadan kalktığı sonucuna ulaşılmıştır.

Somut olaydaki müdahalenin niteliği gözetildiğinde Anayasa'nın uygulanması, yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygı yönünden başvurunun incelenmesini gerekli kılan bir neden bulunmadığı değerlendirilmiştir.

14. Bu durumda İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendine göre başvuruda ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olduğu anlaşılmıştır.

15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucular : 1. Ayhan AYYILDIZ 2. Ayser MEMİŞ 3. Bünyamin AYYILDIZ 4. Meryem AYYILDIZ 5. Orhan AYYILDIZ 6. Zemzem AYYILDIZ Vekili : Av. Feyzi YAVUZ