Özgün Analiz
Olay Özeti: Belediye, başvurucuların paydaşı olduğu Kayseri Melikgazi'deki bir parsel için 7/3/2007 tarihinde ortaklığın giderilmesi davası açmıştır. Mahkeme 29/12/2009 tarihinde satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar vermiş, karar 16/7/2010 tarihinde kesinleşmiş ve dosya satış memurluğuna gönderilmiş, ancak satış hâlâ gerçekleşmemiştir. Başvurucular dava tarihinde konulan satışı önleyici ihtiyati tedbirin uzun sürdüğünü ileri sürmüş; makul süre şikâyeti Komisyonca kabul edilemez bulunmuştur.
Hukuki İlke: Bireysel başvuruda ihlale yol açtığı iddia edilen olayların tarih sırasıyla özetlenmesi, hakkın nasıl ihlal edildiğinin gerekçe ve delilleriyle açıklanması gerekir; başvurucunun iddiasını hukuki ve maddi yönden temellendirme yükümlülüğü vardır. Somut olayda başvuru formu ve eklerinde taşınmazın tapu kaydına üçüncü kişilere satışı önleyici ihtiyati tedbir konulduğunu gösteren bir bilgi veya belge bulunmadığından iddia temellendirilmemiş şikâyet olarak değerlendirilmiştir.
Uygulama Sonucu: Başvuru, açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle oybirliğiyle kabul edilemez bulunmuş; yargılama giderleri başvurucular üzerinde bırakılmıştır.
Dava Strateji Notu: Uzun süren tedbire dayalı mülkiyet hakkı başvurusunda tedbirin varlığı başvurucu tarafından ispat edilmelidir. Tedbir şerhini gösteren güncel tapu kaydı, tedbir kararı ve konulma tarihi başvuru formuna eklenmelidir. Aynı türden şikâyetlerde başka başvurucular tazminat alırken bu başvurunun yalnızca belge eksikliği nedeniyle esasa girilmeden reddedildiği unutulmamalıdır; evrak eksiği sonradan tamamlanamayabilir.
Karar Metni
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
BURHANETTİN ALEMDAROĞLU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2022/97844)
Karar Tarihi: 28/1/2026
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, ihtiyati tedbirin uzun süredir devam ediyor olması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Melikgazi Belediye Başkanlığı tarafından başvurucuların da aralarında olduğu Kayseri ili Melikgazi ilçesi Tacettin Veli Mahallesi 5203 ada 5 parsel sayılı taşınmazda paydaşlar aleyhine ortaklığın giderilmesi davası 7/3/2007 tarihinde açılmıştır.
3. Kayseri 3. Sulh Hukuk Mahkemesi (Mahkeme), ortaklığın satış suretiyle giderilmesine 29/12/2009 tarihinde karar vermiştir. Kararın tarafların kanun yoluna başvurmaması nedeniyle 16/7/2010 tarihinde kesinleşmesi üzerine Mahkeme, kararın gereğinin yerine getirilmesi için dosyayı satış memurluğuna 11/1/2011 tarihinde göndermiştir.
4. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemede satışın henüz gerçekleşmediği tespit edilmiştir.
5. Komisyon, adil yargılanma hakkı kapsamında makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna, mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
6. Başvurucular, dava tarihinde konulan üçüncü kişilere satışı önleyici ihtiyati tedbirin uzun süredir devam ediyor olması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, inceleme yapılırken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihadı ve somut olayın kendine özgü şartları gözönünde bulundurularak bir değerlendirme yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Başvurucular, Bakanlık görüşüne karşı önceki iddiasını yinelemiştir.
7. Başvuru, mülkiyet hakkı kapsamında incelenmiştir.
8. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3), 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda, kamu gücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir [1. B.], B. No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20). Başvurucuların ihlal iddialarını hukuki ve maddi yönden temellendirme zorunluluğu vardır (Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021).
9. Somut olayda, başvurucular taşınmazın tapu kaydına konulan üçüncü kişilere satışı önleyici ihtiyati tedbir şerhinin tasarruf yetkisini önemli ölçüde sınırladığı, tedbirin uzun süredir devam etmesi nedeniyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin ölçüsüz olduğundan yakınmaktadır. Bireysel başvuru formu ve ekleri incelendiğinde, Mahkeme tarafından taşınmazın tapu kaydına üçüncü kişilere satışı önler nitelikte ihtiyati tedbir konulduğuna dair bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Dolayısıyla Cemal Günsel kararında yer verilen ilkelerden ayrılmayı gerektiren bir durum yoktur. Başvurucuların bireysel başvuru kapsamındaki haklarının ne şekilde ihlal edildiğini ve buna ilişkin gerekçeleri ve delillerini açıklamadığı anlaşıldığından iddiaların temellendirilmemiş şikâyet mahiyetinde olduğu değerlendirilmiştir.
10. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 28/1/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Yılmaz AKÇİL
Raportör
:
Gökhan SÖNMEZ
Başvurucular
:
1. Burhanettin ALEMDAROĞLU
2. Mehmet Tanır ALEMDAROĞLU
3. Mustafa ALEMDAROĞLU
Vekili
:
Av. Hamdi ÖKSÜZKAYA
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, E. 2022/97844, 28 Ocak 2026 tarihli karar · Kaynak: AYM Kararlar Bilgi Bankası