Doruk İplik Kumaş Tekstil Paz. Tic. A.ş. Başvurusu (B. No: 2014/10451)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, icra mahkemesine yapılan şikâyette mahkeme ve Yargıtayın kanun ve yerleşik içtihatlara aykırı karar

vermesi, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun içtihadı birleştirme talebini

reddetmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 6/6/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu, Y. A.Ş. unvanlı şirket aleyhine, iflas kararı

verilmeden önce 7/7/2008 tarihinde Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün E.2008/7976

sayılı (yeni esas 2013/6721) dosyasında takip başlatmıştır.

8. Borçlu şirket, Muratlı Asliye Hukuk Mahkemesinin (Mahkeme)

E.2008/157 sayılı dosyasında iflasın ertelenmesi talebinde bulunmuş, Mahkeme

28/2/2011 tarihli kararıyla talebi reddederek borçlu şirketin iflasına, davacı

şirketin G. Sigorta A.Ş. ile akdettiği sigorta sözleşmesinden doğan ve

Mahkemenin banka hesabına tevdi edilen sigortaalacağının

davacı şirkete ödenmemesi yönünde konulan ihtiyati tedbirin devamına, sair

tedbirlerin tamamının kaldırılmasına karar vermiştir.

9. Temyiz üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 14/2/2013 tarihli

kararında Mahkemece eksik inceleme yapılarak iflas kararı verilmesinin usul ve

kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle hükmü bozmuştur.

10. Bozma kararı üzerine başvurucu Bakırköy 2. İcra

Müdürlüğünden bozulan iflas kararının geçerliliğini ve yerine getirilme niteliğini

yitirdiğini, bu nedenle bozmadan sonra Mahkemece verilen tedbir kararı

sonuçlarının ortadan kalktığını belirterek Muratlı İflas Müdürlüğünün E.2011/2

sayılı iflas dosyasında müflis Y. A.Ş. adına A. Bankası Muratlı Şubesinde

vadeli hesaba yatırılıp nemalandırılan para üzerine haciz konularak bu hususun

Muratlı İcra ve İflas Müdürlüğünün E.2011/2 sayılı iflas dosyasına

bildirilmesini talep etmiştir.

11. Muratlı İcra Müdürlüğü, Bakırköy 2. İcra Müdürlüğüne verdiği

cevap yazısında hesaptaki para üzerine haciz şerhinin işlendiğini, bozma

kararına ilişkin olarak mahkemece herhangi bir tedbir kararı gönderilmemesi

nedeniyle paranın icra dosyasına gönderilemeyeceğinibelirtmiştir.

12. Başvurucu, Muratlı İcra Müdürlüğünün 15/4/2013 tarihli

işleminin kanun ve yerleşik içtihatlara aykırı olduğunu iddia ederek iptali

için Muratlı İcra Hukuk Mahkemesinin (İcra Mahkemesi) E.2013/10 sayılı

dosyasında şikâyet başvurusunda bulunmuştur.

13. İcra Mahkemesi 20/5/2013 tarihli kararında Muratlı Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.2008/157 sayılı dosyasında borçlu Y. A.Ş.nin

iflasına karar verildiğini, bu kararın Yargıtay incelemesi neticesinde

bozulduğunu ancak karar düzeltme yolu açık olduğundan henüz kesinleşmediği gibi

ilgili mahkemece yeniden esasa kaydı ile bu bozma kararına uyma yönünde bir

karar verilmediğini, bu itibarla borçlu şirketin iflas hâlinin devam ettiğini,

iflasına karar verilen şirketlere yönelik takibin kanunda belirtilen usulde

yapılabileceğini, zira dosya içerisindeki Bakırköy icra dosyası incelendiğinde,

bu borcun sıra cetveline kaydının yapıldığını, Mahkemenin iflas kararının

kalktığına ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığını belirterek Muratlı İcra

Müdürlüğünün paranın ödenmemesi yönündeki karara yapılan şikâyeti reddetmiştir.

14. Temyiz üzerine karar Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin (Daire)

26/9/2013 tarihli kararı ile onanmıştır.

15. Karar düzeltme talebi aynı Dairenin 29/1/2014 tarihli kararı

ile reddedilmiştir.

16. Ret kararı başvurucu vekiline 25/2/2014 tarihinde tebliğ

edilmiştir.

17. Başvurucu, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 26/9/2013 tarihli

onama kararının, benzer olaylarda daha önce verilen yerleşik içtihatlarıyla

çeliştiğini belirterek içtihat farklılığının giderilmesi talebiyle 21/2/2014

tarihinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanlığına müracaat etmiştir.

18. Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 6/5/2014 tarihli

kararında belirtilen "aykırılık

bulunduğu ileri sürülen kararlar arasındaki farklılığın yasal mevzuatta yapılan

değişiklik ile giderildiği anlaşıldığından, ilgili daire başkanlıkları ve Hukuk

Genel Kurulu Başkanlığı'nın görüşleri gözetilerek itihatları

birleştirme yoluna gidilmesine gerek olmadığına" gerekçe ile

talep reddedilmiştir.

19. Başvurucu, kararı 12/5/2014 tarihinde öğrendiğini belirtmiş

ve 6/6/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

20. Mahkemenin 10/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun

6/5/2014 Tarihli Kararı Yönünden

21. Başvurucu, Muratlı İcra Hukuk Mahkemesinin "şikayetin reddine" ilişkin kararının

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tarafından onandığını, sadece davacısı farklı

davalısı, konusu, şikâyet nedenleri aynı olan Bakırköy 4. İcra Hukuk Mahkemesi

tarafından verilen "şikayetin kabulüne"

ilişkin kararın da aynı Dairetarafından yakın bir

tarihte onandığını, başvuru konusu kararın Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin kendi

içtihatları ve diğer dairelerin yerleşik içtihatları ile açıkça çeliştiğini, bu

kapsamda içtihadı birleştirme talebinde bulunduğunu, talebinin kanun değişikliği

yapıldığı belirtilerek reddedildiğini, değişikliğin hangi kanun maddesinde

yapıldığının dahi açıklanmadığını, kaldı ki başvuru konusu olayla ilgili

herhangi bir kanun değişikliğinin de yapılmadığını, içtihadı birleştirme

talebinin kabul edilmemesinin hak arama hürriyetine aykırı olduğunu, hukuken

alacağını tahsil imkânının elinden alındığını belirterek Anayasa'nın 36.

maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı

fıkrasına göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafından

ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına alınmış olmasının yanı

sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye’nin taraf olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına da girmesi gerekir.

Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan hak ihlali iddiasını

içeren başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

23. Sözleşme’nin 6. maddesinde adil yargılanmaya ilişkin hak ve

ilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç

isnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerek

hakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâller

dışında kalan adil yargılanma hakkının ihlali iddiasına dayanan başvurular,

Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konu olamaz

(Onurhan Solmaz, § 23).

24. 4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 15.

maddesinin ikinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde Yargıtay hukuk daireleri

veya ceza daireleri arasında içtihat uyuşmazlıkları bulunması ya da Yargıtay

dairelerinden birinin yerleşmiş içtihadından dönmek istemesi veya benzer

olaylarda birbirine uymayan kararlar vermesi hâlinde içtihatların

birleştirilmesi yoluna gidilebileceği belirtilmiştir.

25. 2797 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ikinci fıkrasında diğer

merci veya kişilerin gerekçe göstererek yazılı başvurmaları hâlinde içtihadı

birleştirme yoluna gitmenin gerekip gerekmediğine Birinci Başkanlık Kurulunun

karar vereceği, beşinci fıkrada ise içtihadı birleştirme kararının benzer

hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye

mahkemelerini bağlayacağı belirtilmiştir.

26. Bununla birlikte9/5/1960 tarihli ve E.1960/21, K.1960/9

sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında içtihadı birleştirme

kararlarının kesin hükme bağlanmamış ve henüz mahkemelerde derdest bulunan

davalara uygulanabileceği, içtihadı birleştirme kararı ile kesin hükmün

sonuçlarının ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

27. Somut olayda Mahkemenin şikâyetin reddine ilişkin kararı

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 26/9/2013 tarihli kararı ile onanmış, karar

düzeltme talebi ise Dairenin 29/1/2014 tarihli kararı ile reddedilerek hüküm

kesinleşmiştir. Başvurucu yargısal süreç tamamlandıktan sonra 21/2/2014

tarihinde içtihadı birleştirme talebinde bulunmuş, talep Yargıtay Birinci

Başkanlık Kurulunun 6/5/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.

28. Somut olayda başvurucu, medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili

uyuşmazlığın esasının çözümlenmesinden sonraki bir aşamada Yargıtay Birinci

Başkanlık Kurulunun, içtihadı birleştirme talebini reddetmesiyle ilgili olarak

adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

29. Buna göre temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği

iddiasının, medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili bir uyuşmazlığın esasının

karara bağlanması aşamasında ileri sürülmediği, olağan dışı hukuk yolu

niteliğinde olan içtihadı birleştirme yoluna gidilmesine gerek olmadığı yönünde

verilen kararla ilgili ihlal iddialarının bireysel başvuru kapsamında

değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

30. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Muratlı İcra Hukuk Mahkemesinin E.2013/10

Sayılı Dosyası Yönünden

31. Başvurucu, İcra Mahkemesi ve Yargıtay kararının kanun ve

yerleşik içtihatlara aykırı olduğunu belirterek adil yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

32. 6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası

gereği başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin

öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde bireysel başvuru yapılması

gerekir.

33. Somut olayda Muratlı İcra Hukuk Mahkemesinin 20/5/2013

tarihinde verdiği şikâyetin reddine ilişkin kararın Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin

26/9/2013 tarihli kararıyla onandığı, karar düzeltme talebinin ise Dairenin

29/1/2014 tarihli kararıyla reddedildiği anlaşılmıştır.

34. Başvurucunun karar düzeltme talebinin rededilmesinden

sonra içtihadı birleştirme talebinde bulunduğu ve bu talebinin de

reddedilmesiyle birlikte ihlal iddialarını bireysel başvuru gündemine getirdiği

anlaşılmış ise de yukarıda açıklandığı üzere Yargıtayca

içtihadı birleştirme kararı verilse dahi bu kararın kesinleşmiş mahkeme

kararlarına yönelik herhangi bir etkisinin olmadığı, dolayısıyla olağan dışı

bir yol olan içtihadı birleştirme kurumunun, somut olay açısından etkili ve

tüketilmesi gerekli bir hukuk yolu olmadığı anlaşılmıştır.

35. Buna göre başvurucunun Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin

29/1/2014 tarihli karar düzeltme talebinin reddine ilişkin ilamın kendisine

tebliğ edildiği 25/2/2014 tarihinden itibaren en geç 27/3/2014 tarihinde

bireysel başvuruda bulunması gerektiği hâlde 6/6/2014 tarihinde başvuruda

bulunduğu, bu açıdan ihlal iddialarını süresi içerisinde Anayasa Mahkemesinin

önüne getirmediği sonucuna ulaşılmıştır.

36. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

A. 1. Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 6/5/2014 tarihli

kararı yönünden başvurunun konu bakımından

yetkisizlik nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Muratlı İcra Hukuk Mahkemesinin E.2013/10 sayılı dosyası

yönünden başvurunun süre aşımı nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

10/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz

PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Raportör : Yakup MACİT Başvurucu : Doruk İplik Kumaş Tekstil Pazarlama Tic. A.Ş. Vekili : Av. Serdar Tolga ARAS