E.a.ö. ve M.y. Başvurusu (B. No: 2015/16032)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, babası tarafından istismar edildiği iddiaları

bulunan çocuğun babası ile görüştürülmesine karar verilmesi nedeniyle özel ve

aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 28/9/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

7. Başvurucuların tedbir talebi Anayasa Mahkemesi İkinci

Bölümünün 5/11/2015 tarihli kararıyla başvurucuların yaşamına ya da maddi veya

manevi bütünlüğüne yönelik gerçek ve ciddi bir tehlike bulunmadığı gerekçesiyle

reddedilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

9. Birinci başvurucu E.A.Ö. ile eşi R.Y., Büyükçekmece 3. Aile

Mahkemesinin 12/11/2014 tarihli kararıyla boşanmışlardır. Bu evlilikten olan

2008 doğumlu ikinci başvurucu M.Y.nin (çocuk

başvurucu) velayeti, annesi olan birinci başvurucuya verilmiş ve babası ile her

ayın birinci ve üçüncü hafta sonları ile dinî bayramlar, yarıyıl ve yaz

tatillerinde kişisel ilişki kurabileceğine hükmedilmiştir.

10. Birinci başvurucu, çocuk başvurucunun yaşı ile uyumsuz

cinsel içerikli hareketler sergilemeye başlaması, tuvaletini tutamaması,

cadılar ve benzeri varlıklarla ilgili korkularının yoğunlaşması nedeniyle

destek almak amacıyla çocuk başvurucuyu Çocuk ve Ergen Sağlığı ve Hastalıkları

Uzmanına (Psikiyatr) götürmüştür.

11. Psikiyatr tarafından 22/4/2015 tarihinde rapor

düzenlemiştir. Anılan raporda çocuk başvurucunun psikiyatr ile yaptığı

12/3/2015 tarihli üçüncü görüşmede "babası

küvette ve çıplak iken kapının arkasından seslendiğini, ... babasına sürpriz

yapmak istediğini, babasının bunun üzerine çıplak olarak kapıyı açtığını, o

esnada babasının ayıp bölgesini gördüğünü ... " ifade ettiği

belirtilmiştir. Çocuk başvurucunun babasıyla ilgili "ben yatarken omuzlarıma masaj yaptı. Sonra sırtımdan arkama

uzandı. Ayıp bölgesini popomun etrafında gezdirdi. Nefesini sırtımda duydum. Bu

bir süre devam etti. Sonra sırtımdan indi." şeklinde

beyanlarına da raporda yer verilmiştir.

12. Başvurucular, anılan rapora dayanarak baba hakkında

Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına (Savcılık) suç duyurusunda

bulunmuşlardır. Savcılık, İstanbul Çocuk İzleme Merkezinden çocuk başvurucuyla

görüşerek rapor hazırlanması talebinde bulunmuştur. Merkez, raporunda, çocuk

başvurucunun psikiyatristi ile paylaşımlarını aktarmadığını ancak "çocuk istismarı açısından halen şüphe

barındıran mağdurun terapi sürecine devam etmesi gerektiğini"

belirtmiştir.

13. Yaşanan gelişmeler üzerine 28/4/2015 tarihinde İstanbul

Anadolu 7. Aile Mahkemesi tarafından 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin

Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca babanın

başvuruculara yaklaşmamasına karar verilmiştir. Aynı karar ile babanın çocuk

başvurucu ile kişisel ilişki kurmasına dair kararın yürütmesi altı ay süreyle tedbiren durdurulmuştur. Babanın farklı tarihlerde yaptığı

itirazlar ise aile mahkemeleri tarafından reddedilmiştir.

14. Baba, çocuk teslimi konusunda icra takibi başlatmış ancak

başvurucular çocuk teslimi için gelen icra memurlarına İstanbul Anadolu 7. Aile

Mahkemesi tarafından verilen kararı göstererek çocuk teslimini reddetmişlerdir.

15. Savcılık, 22/6/2015 tarihinde babanın yüklenen suçu

işlediğine dair yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer

olmadığına dair karar (KYOK) vermiştir.

16. Anılan KYOK'a karşı yapılan itiraz

Bakırköy Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/8/2015 tarihli kararıyla kabul edilmiştir.

Baba hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan cezalandırılması istemiyle

Büyükçekmece 2. Asliye Ceza Mahkemesine dava açılmıştır.

17. Büyükçekmece 2. Asliye Ceza Mahkemesince görevsizliğe karar

verilmiş, Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinde yürütülen yargılama neticesinde

verilen 14/12/2016 tarihli kararla babanın beraatine

hükmedilmiştir. Karar gerekçesinde, mağdurenin Çocuk

İzlem Merkezinde görevli uzman bilirkişiler tarafından alınan beyanlarında

sanığın cinsel istismar veya sarkıntılık teşkil edecek şekilde herhangi bir

davranışının olmadığını ifade ettiği belirtilmiş ve mevcut dokunma ve

temasların aynı evde yaşayan baba kız arasında normal kabul edilebilecek,

cinsel içerik içermeyen hareketler olduğu kanaatine varıldığı ifade edilmiştir.

Karara karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup dava hâlen derdesttir.

18. Bu arada babanın talebi üzerine, İstanbul 8. Aile

Mahkemesinin 13/8/2015 tarihli kesin nitelikteki kararıyla Savcılığın KYOK

kararı gerekçe gösterilerek baba ile çocuk başvurucunun kişisel ilişki

kurmasını durduran tedbir kararı kaldırılmıştır.

19. Bu karar 26/8/2015 tarihinde başvuruculara tebliğ

edilmiştir. Başvurucular 28/9/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

20. UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırma neticesinde,

birinci başvurucunun bireysel başvuruda bulunduktan sonra 15/10/2015 tarihinde

İstanbul Anadolu 9. Aile Mahkemesinde çocukla kişisel ilişkinin kaldırılmasına

ilişkin yeni bir dava açtığı ancak bu durumu Anayasa Mahkemesine bildirmediği

tespit edilmiştir.

21. İstanbul Anadolu 9. Aile Mahkemesi anılan dava kapsamında

19/10/2015 tarihli kararıyla cinsel istismar iddiasını dikkate alarak baba ile

çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasını yargılama sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurmuştur. Söz konusu dava hâlen derdesttir.

22. Davalı baba tarafından anılan dava dosyasına sunulan ve

İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünden temin edilen 2/11/2015 tarihli yazıda

başvurucuların 13/9/2015 tarihinde Amerika'ya gittikleri ve o tarihten beri

yurda giriş yapmadıkları bildirilmiştir.

23. Başvurucular vekili tarafından anılan dava dosyasına sunulan

8/2/2016 tarihli dilekçede birinci başvurucunun Amerika'da doğduğu,

başvurucuların aynı zamanda Amerikan vatandaşlığına da sahip oldukları ve

çocuğun hâlen eğitimine Amerika'da devam ettiği bildirilmiştir.

24. Davalı baba, 17/11/2015 tarihli cevap ve karşı dava

dilekçesinde, tedbire ilişkin mahkeme kararları ve birinci başvurucunun çocuğu

Amerika'ya götürmüş olması nedenleriyle uzun süredir çocukla şahsi ilişki

kuramadığını ifade etmiştir. Baba, hakkındaki isnatların tümünün iftira

olduğunu belirterek çocuğun velayetinin tarafına verilmesi talebiyle karşı dava

açmıştır. Yukarıda belirtildiği üzere dava hâlen derdesttir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

25. Mahkemenin 7/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

26. Başvurucular, hakkında istismar iddiasıyla soruşturma

yürütülen ve dava açılan babayla çocuğun görüştürülmesinin çocuğun üstün

menfaatine aykırı olduğunu, kişisel ilişki kurması hâlinde yeniden istismara

maruz kalabileceğini belirtmişler, bu nedenle kişinin maddi ve manevi

varlığının korunması ve geliştirilmesi ile özel ve aile hayatına saygı

haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

B. Değerlendirme

27. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80.

maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi gereği Anayasa Mahkemesi, ihlalin

ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması hâlinde başvurunun düşmesine karar

verebilir (S.Ö., B. No:

2013/7087, 18/9/2014, § 23; Mehmet Emin

Bülbül, B. No: 2014/4463, 16/6/2016, §§ 46-48).

28. Somut olayda başvurucular, hakkında istismar iddiasıyla

soruşturma yürütülen ve dava açılan babayla çocuğun kişisel ilişki kurması

yönünde karar verilmiş olmasından şikâyet etmektedirler. Ancak bireysel başvuru

yapıldıktan sonra birinci başvurucunun İstanbul Anadolu 9. Aile Mahkemesinde

baba aleyhine çocukla kişisel ilişkinin kaldırılmasına ilişkin bir dava açtığı

ve Mahkemenin 19/10/2015 tarihli kararıyla baba ile çocuk arasında kişisel

ilişki kurulmasının dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmuş olduğu

anlaşılmaktadır.

29. Bunun yanı sıra babanın çocuk ile kişisel ilişki kurmasının

engellenmesine dair tedbir kararının kaldırıldığı 13/8/2015 tarihi ile kişisel

ilişki kurulmasını durduran kararın verildiği 19/10/2015 tarihi arasında

babanın çocukla hiç görüştürülmemiş olduğu anlaşılmaktadır (bkz. §§ 22-24). Dolayısıyla

13/8/2015 tarihli kararın hiç uygulanmamış olması nedeniyle kararın geçerli

olduğu yaklaşık iki aylık süre içinde herhangi bir mağduriyete yol açılmadığı

tespit edilmiştir. Başvurucular tarafından da bunun aksi iddia ve ispat

edilmemiştir.

30. Buna göre başvurucuların hak ihlaline sebep olarak

gösterdikleri ve bireysel başvuruya konu ettikleri derece mahkemesi kararının,

taraflar arasında şahsi ilişki kurulmasına yönelik iddia ve şikâyetlerin

esasını incelemeye yetkili İstanbul Anadolu 9. Aile Mahkemesinin kararıyla

ortadan kaldırılması nedeniyle iddia edilen mağduriyete neden olan bir hususun

kalmadığı anlaşılmaktadır.

31. Açıklanan gerekçelerle İçtüzük'ün

80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuru hakkında düşme kararı verilmesi gerekir.

A. Kamuya açık belgelerde başvurucuların kimliğinin gizli

tutulması talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun ihlalin ve

sonuçlarının ortadan kalkmış olması nedeniyle DÜŞMESİNE,

C. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

7/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör

:

Şermin

BİRTANE

Başvurucular : 1. E.A.Ö. 2. M.Y. Vekili : Av. Selmin Cansu DEMİR