Elif Özer ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2014/4770)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkı ve bağlantılı olarak

eşitlik ilkesi ile savunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 7/4/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular Elif Özer, Emine Tekin, Hatice Özer, Faruk Özer,

Mehmet Halis Özer ve Mehmet Sebih Özer'in murisi

İrfan Özer ile başvurucular Esma Özer Uyan, Fahrettin Özer, Fatma Akın, Fehime

Özer, İzzet Özer, Muhammed Özer ve Zehra Özer'in murisi Mahmut Nedim Özer

aleyhine 16/4/1971 tarihinde Diyarbakır Kadastro Mahkemesinde (Mahkeme)

kadastro tespitine itiraz davası açılmış olup Mahkemece verilen kararların

müteaddit kereler Yargıtayca bozulması üzerine dava

yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede

yargılanma, mülkiyet, özel hayatın gizliliği ve etkili başvuru haklarının,

beyanlarının Mahkemece dikkate alınmaması nedeniyle savunma haklarının ve

benzer nitelikteki davalar makul sürede sonlandırılırken kendi davalarının

makul süreyi aşması nedeniyle eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri

sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Mahmut Nedim Özer'in

Mirasçıları Yönünden

11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 46. maddesine göre Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulması için başvuruya konu edilen ve ihlale

yol açtığı ileri sürülen kamusal eylem veya işlemden başvurucunun "kişisel

olarak" ve "doğrudan" etkilenmiş olması gerekir (Onur Doğanay, B. No: 2013/1977, 9/1/2014,

§§ 42-45).

12. Başvuru formunda her ne kadar diğer başvurucuların murisi

İrfan Özer'in, engelli kardeşi Mahmut Nedim Özer adına kadastro tespitine

itirazda bulunduğu ve bu suretle Mahmut Nedim Özer'in de şikâyet konusu davanın

tarafı olduğu ileri sürülmüşse de söz konusu durumun başvuruya dayanak olarak

gösterilen belgelerden teyit edilemediği; ayrıca, muris Mahmut Nedim Özer'in ve

dolayısıyla mirasçısı olan başvurucuların başvuru konusudavada

taraf sıfatlarının bulunmadığı, bu sebeple muris Mahmut Nedim Özer'in mirasçısı

olan başvurucular Esma Özer Uyan, Fahrettin Özer, Fatma Akın, Fehime Özer,

İzzet Özer, Muhammed Özer ve Zehra Özer'in ihlale neden olduğunu ileri

sürdükleri kamusal işlem veya eylemden kişisel olarak etkilenmedikleri

anlaşılmaktadır.

13. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Esma Özer

Uyan, Fahrettin Özer, Fatma Akın, Fehime Özer, İzzet Özer, Muhammed Özer ve

Zehra Özer yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından

incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular Yönünden

a. Savunma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin

İddia

14. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa

Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının

tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun, bireysel başvuru konusu şikâyetini

öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak

iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlara

sunması ve bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni

göstermiş olması gerekir (İsmail Buğra İşlek,

B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).

15. Somut olayda başvurucuların, beyanlarının Mahkemece dikkate

alınmaması nedeniyle savunma haklarının ihlal edildiğini ileri sürdükleri

başvuru konusu davanın yerel Mahkeme aşamasında derdest olduğu, dolayısıyla

başvurucuların anılan ihlal iddiası yönünden hukuk sisteminde mevcut idari ve

yargısal yolları tüketmeksizin bireysel başvuruda bulunduğu anlaşılmaktadır.

16. Açıklanan nedenlerle başvurunun, savunma hakkının ihlal

edildiği iddiası yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından

incelenmeksizin başvuru yollarının

tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

b. Eşitlik İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin

İddia

17. Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi ve

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 14. maddesinde düzenlenen

ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine yönelik iddiaların soyut olarak

değerlendirilmesi mümkün olmayıp mutlaka Anayasa ve Sözleşme kapsamında yer

alan diğer temel hak ve özgürlüklerle bağlantılı olarak ele alınması gerekir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 33).

18. Ayrımcılık iddiasının incelenebilmesi için başvurucunun,

kendisiyle benzer durumdaki kişilere yönelik farklı uygulamaların meşru bir

temeli olmaksızın ırk, renk, cinsiyet, din, dil vb. ayrımcı bir nedene

dayandığını makul delillerle ortaya koyması gerekir (Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 50).

19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkıyla bağlantılı

olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri süren başvurucular, kendilerine

hangi nedenle ayrımcılık yapıldığına ilişkin olarak ise herhangi bir beyanda

bulunmamışlardır. Dolayısıyla başvurucular tarafından ileri sürülen iddiaların

kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

20. Açıklanan nedenlerle başvurunun, eşitlik ilkesinin ihlal

edildiği iddiası yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından

incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun

olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

c. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal

Edildiğine ilişkin İddia

21. BaşvurucularElif Özer, Emine

Tekin, Hatice Özer, Faruk Özer, Mehmet Halis Özer ve Mehmet Sebih

Özer yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar

verilmesini gerektirecek başka bir nedeninin de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

22. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

23. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

25. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 46 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

26. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

27. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle mülkiyet, özel

hayatın gizliliği ve etkili başvuru haklarının da ihlal edildiğini iddia

etmişlerse de başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği

yönünde yukarıda yer verilen tespitler ışığında, diğer haklarının ihlal

edildiği yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

28. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

29. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

30. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

31. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucularElif Özer, Emine Tekin,

Hatice Özer, Faruk Özer, Mehmet Halis Özer ve Mehmet Sebih

Özer'e ayrı ayrı net 4.350 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

32. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvurucularElif

Özer, Emine Tekin, Hatice Özer, Faruk Özer, Mehmet Halis Özer ve Mehmet Sebih Özer'e müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Diyarbakır Kadastro Mahkemesine

(E.2013/3) GÖNDERİLMESİNE,

H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

1. Elif ÖZER

2. Emine TEKİN

3. Esma ÖZER UYAN

4. Fahrettin ÖZER

5. Faruk ÖZER

6. Fatma AKIN

7. Fehime ÖZER

8. Hatice ÖZER

9. İzzet ÖZER

10. Mehmet Halis ÖZER

11. Mehmet Sebih

ÖZER

12. Muhammed ÖZER 13. Zehra ÖZER Vekili : Av. Arzu PAMUKÇU YÖRDEM