Ertuğrul Tanay Başvurusu (B. No: 2014/4831)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 7/4/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

i. İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinde Yürütülen

Yargılama

8. Başvurucu, görevli memura müessir fiil ve mala zarar verme şuçlarını işlediği iddiasıyla 24/12/2003 tarihinde kolluk

kuvvetlerince yakalanmış ve hakkında anılan suçlardan kamu davası açılmıştır.

İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/10/2007 tarihli kararıyla başvurucunun

görevli memura müessir fiil suçundan adli para cezasıyla cezalandırılmasına

karar verilmiş, temyiz üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesince karar bozulmuş,

bozmaya uyularak yürütülen yargılamada İlk Derece Mahkemesinin 8/4/2010 tarihli

kararı ile başvurucu hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş,

başvurucu tarafından bu karara karşı temyiz talebinde bulunulmuş ancak bu talep

hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı itiraza tabii olduğundan itiraz

incelemesi olarak değerlendirilerek 3/8/2010 tarihinde reddedilmiş, bu karar

2/9/2010 tarihinde kesinleşmiştir.

9. Başvurucu itirazın reddi kararına karşı yaptığı temyiz istemi

İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesince kabul edilmemiş, bu karara karşı temyiz

talepli başvuru da Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 15/11/2012 tarihli ilamı ile

reddedilmiştir.

ii. İzmir 4. İş Mahkemesinde Yürütülen Yargılama

10. Başvurucu tarafından 29/1/2004 tarihinde İzmir 4. İş

Mahkemesinde açılan işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davasında İlk

Derece Mahkemesinin 31/3/2014 tarihli kararı ile kısmen kabul hükmü kurulmuş,

temyiz incelemesi sonucu karar Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 19/3/2015 tarihli

ilamı ile bozulmuş, bozma üzerine dava dosyası İzmir 4. İş Mahkemesinde tekrar

incelenerek 9/11/2015 tarihinde dava kısmen kabul edilmiş, dosya üzerindeki

temyiz incelemesi henüz sonuçlanmamıştır.

iii. İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde Yürütülen

Yargılama Yönünden

11. Başvurucu

aleyhine 22/12/2008 tarihinde İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan

yaralamaya sebep olma nedeniyle tazminat davasında 28/11/2013 tarihli karar ile

davanın kısmen kabulüne hükmedilmiş, bu karar Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin

25/6/2015 tarihli ilamı ile bozulmuş, bozma üzerine dava dosyası İzmir 8.

Asliye Hukuk Mahkemesinde tekrar incelenerek 3/11/2015 tarihinde davanın kısmen

kabulüne hükmedilmiş, bu hüküm Yargıtay 4. Hukuk Dairesince 23/6/2016 tarihinde

onanmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 23/11/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucu, yargılamaların uzun sürmesi ve uzun yargılama

süreleri nedeniyle başvurabileceği bir iç hukuk yolunun bulunmaması

nedenleriyle makul sürede yargılanma hakkının ve etkili başvuru hakkının ihlal

edildiği iddiasında bulunmuştur.

14. Başvurucunun etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiası

başvurucunun başvurabileceği bir iç hukuk yolu olarak Anayasa Mahkemesine

bireysel başvuruda bulunma imkânının sağlandığı dikkate alınarak makul sürede

yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

i. İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinde Yürütülen

Yargılama Yönünden

15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8)

numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,

§ 17).

16. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarında

tüketilmesi gereken son başvuru yolu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun

231. maddesinin 12. fıkrasına göre itiraz olup itiraz üzerine verilen kararın

ardından ortaya konulan taleplerin bireysel başvuru süresi üzerinde herhangi

bir etkisi bulunmamaktadır (Menduh Ataç, B. No: 2013/1751, 13/6/2013, § 16).

17. Somut olayda başvurucu, hakkında verilen hükmün

açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı temyiz talebinde bulunmuş ancak

bu karara karşı itiraz yolu açık olduğundan söz konusu talep itiraz olarak

değerlendirilip reddedilmiş, ret kararı ise Anayasa Mahkemesinin zaman

bakımından yetkisi dışında kalan 2/9/2010 tarihinde kesinleşmiş ve yargılama

süreci sona ermiştir.

18. Bu durumda Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başlangıcı olan 23/9/2012 tarihinden önce sona eren yargılama sürecinin

bireysel başvuruya konu edilmesi mümkün olmamaktadır.

19. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

ii. İzmir 4. İş Mahkemesinde ve İzmir 8. Asliye

Hukuk Mahkemesinde Yürütülen Yargılamalar Yönünden

20. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar

verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna

karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

i. İzmir 4. İş Mahkemesinde Yürütülen Yargılama

Yönünden

21. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemelerinde

açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi

olarak davanın açıldığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak yargılamanın

sona erdiği (Nesrin Kılıç, B.

No:2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması devam eden davalar yönünden ise

Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas

alınır (Mehmet Salih Ayyıldız, B.

No:2012/397, 17/11/2014, § 25).

22. İş mahkemelerinde görülen davalarda yargılama süresinin

makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç

dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu

ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği

gibi hususlar dikkate alınır (Nesrin Kılıç,

§§ 57, 58).

23. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık on üç yıllık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

24. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

ii.İzmir 8. Asliye Hukuk

Mahkemesinde Yürütülen Yargılama Yönünden

25. Yukarıda belirtilen ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 6 yıl 6

ayı aşan yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

26. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

27. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir. …”

28. Başvurucu 20.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

29. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

30. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya talebi ile bağlı kalınarak net 20.000 TL manevi

tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

31. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinde yürütülen yargılama yönünden zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın İzmir 4. İş Mahkemesinde ve İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde

yürütülen yargılamalar yönünden KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

C. Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan makul süre

yargılanma hakkının İzmir 4. İş Mahkemesinde ve İzmir 8. Asliye Hukuk

Mahkemesinde yürütülen yargılamalar yönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,

D. Başvurucuya net 20.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

E.206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Yargıtay 7. Hukuk Dairesine

(E.2016/6900) ve İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2015/371) GÖNDERİLMESİNE,

H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

23/11/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah

PERDECİOĞLU

Başvurucu

:

Ertuğrul

TANAY

Vekili

:

Av. Yakup

GÜL