Fatih Yılmaz ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2014/12203)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; askerî öğrencilikten çıkarılma işlemi üzerine açılan

tazminat davasında hukuka ve yerleşik içtihada aykırı karar verilmesi, Askeri

Yüksek İdare Mahkemesinin yapısal sorunları dolayısıyla hakkaniyete uygun,

tarafsız yargılama yapılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal

edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurucular, ekli tablonun F sütununda gösterilen tarihlerde

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

3. Ekli listede sıralanan başvurulara ait dilekçe ve eklerinin

idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvuruların Komisyona

sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvurucular tarafından yapılan 2014/12204, 2014/12205,

2014/13413, 2014/13416, 2014/13702, 2014/16353, 2014/16356, 2014/17075,

2014/17492, 2014/17494, 2014/17495, 2014/17497, 2014/17498 ve 2014/19957

numaralı başvurular, aralarında konu yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından

birleştirilmiş; incelemeye 2014/12203 numaralı bireysel başvuru dosyası

üzerinden devam edilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.

8. Başvurucular, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda

bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

10. Başvurucular 2008 yılında askerî lisede öğrenime başlamışlardır.

Harp okuluna geçiş için 2013 yılında lise son sınıftayken çeşitli sağlık

muayenelerine tabi tutulmuşlardır.

11. Başvurucular askerî liseye başlarken yürürlükte olan

24/11/1986 tarihli ve 19291 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nde,

başvurucular lise son sınıftayken 5/2/2013 tarihli ve 28550 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle değişiklik yapılmıştır.

Yapılan değişiklikle ultrasonografi,

ekokardiyografi gibi tetkikler askerî öğrenci adayları ve askerî

öğrencilere yapılması zorunlu tetkikler arasına alınmıştır.

12. Sağlık muayeneleri sonucunda düzenlenen sağlık kurulu

raporlarıyla "mitral kapak yetmezliği

(hafif 1. derece), sağ ön kol hareket kısıtlılığı, kronik nitelik kazanmış uyum

bozukluğu" gibi teşhislerle başvurucular hakkında "Askeri öğrenci olamaz."

kararları verilmiştir.

13. Başvurucular; askerî liseye girerken her türlü sağlık

kontrollerinden geçtiklerini ve öğrencilik süresince de yapılan muayenelerde

herhangi bir rahatsızlıklarının ortaya çıkmadığını, beş yıl askerî lisede

eğitim aldıktan sonra harp okuluna geçişte sağlık nedeniyle askerî okulla

ilişiklerinin kesilmesi dolayısıyla üniversite sınavlarına da giremeyip bir

sene kaybettiklerini, bu durumun idarenin sorumluluğunda olduğunu belirterek

maddi ve manevi tazminat talebiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde (AYİM) tam

yargı davası açmışlardır.

14. AYİM Başsavcılığı; başvurucuların askerî lise öğrenimine

subay olmak üzere tabi tutulduklarını, bu maksatla gördükleri öğrenimin devamı

mahiyetinde olan harp okuluna başlayacakları sırada sağlık yönünden askerî

öğrenciliğe elverişli olmadıklarının tespitiyle birlikte subaylık statüsünü

kazanma imkânlarının ortadan kalktığını belirterek anılan işlem nedeniyle zarara

uğradıklarının kabulü gerektiğini ifade etmiştir. Ayrıca idarenin hizmet kusuru

olup olmadığının belirlenebilmesi için başvurucuların öğrenciliklerinin devam

ettiği süreçte yapılan sağlık muayenelerinde bu tür rahatsızlıkların tespit

edilip edilmeyeceğinin, ihmal ya da kusurun olup olmadığının bilirkişi

marifetiyle açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtmiştir. Tıbbi tetkik,

muayene ve kontrollerde bir hata, ihmal ya da gecikme olmadığının tespitine

bağlı olarak hizmet kusuru bulunmadığı kabul edilse bile idarenin sorumluluğu

belirlenirken başvurucuların rahatsızlıklarının mahiyetinin de gözetilmesi

gerektiğini vurgulamıştır. Rahatsızlıklarının mahiyeti ve çevresel koşullarla

olan bağlantısı gözetildiğinde başvurucuların askerî öğrenciliğe elverişsiz hâle

gelmelerine bir süre için tabi oldukları askerî öğrencilik koşullarının da

etkilediğinin kabulü gerektiği, bu nedenle olayda idare hizmet kusuru içinde

bulunmasa dahi başvurucuların zararlarının kusursuz

sorumluluk ilkesi uyarınca karşılanması gerektiği, açıklanan

gerekçelerle -yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucu da dikkate alınarak-

başvuruculara uğramış oldukları zararlar dolayısıyla tespit edilecek bir miktar

maddi ve manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi gerektiği yönünde görüş

bildirmiştir.

15. AYİM İkinci Dairesi, ekli tablonun C sütununda gösterilen

tarihlerde oyçokluğuyla davaların reddine karar vermiştir. Karar

gerekçelerinde; başvurucuların gerekli şartları bilerek askerî öğrenci

statüsüne girdikleri, statüye giriş ve statünün devamı için gerekli şartların

bulunmaması veya bu şartların kaybedilmesi hâlinde statülerine son

verileceğinin ilgili Yönetmelik'te ve askerî öğrenciliğe kabul sırasında

noterlikçe tanzim edilen yüklenme senedinde düzenlendiği ifade edilmiştir. Lise

eğitimi olması nedeniyle başvurucuların reşit olup olmama durumlarına göre

kendilerinin ve velilerinin talebi üzerine askerî öğrencilikten istedikleri an

çıkabilecekleri vurgulanmıştır. Askerî lisede ağırlıklı yabancı dil eğitimi

verilmesi ve lise eğitimi süresince öğrencilerin tüm ihtiyaçlarının devlet

tarafından karşılanması, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nde yapılan

değişikliğin başvurucuların harp okuluna girişinden önce -askerî lisedeyken-

yürürlüğe girmesi, başvurucuların rahatsızlığına ilişkin olarak değiştirilen

Yönetmelik'le farklı bir düzenleme getirilmemesi ve başvurucuların lise

mezuniyet durumuna herhangi bir değişiklik ve engel teşkil etmemesi, bu süreçte

başvurucuların üniversite sınavına girmesinin engellendiğine ilişkin iddianın

somut dayanağının bulunmaması dikkate alındığında idarenin kusurlu ve kusursuz

sorumluluğunu gerektirecek bir işlem ve tazmin edilmeyi gerektirecek bir zarar

bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

16. Karşıoylarda ise sağ ön kol hareket kısıtlılığı, kronik nitelik

kazanmış uyum bozukluğu gibi teşhislere ilişkin olarak ortopedik ve

psikiyatrik rahatsızlıklara yönelik hükümlerde TSK Sağlık Yeteneği

Yönetmeliği'nde değişiklik yapılmadığı belirtilerek tıbbi bilirkişi incelemesi

yaptırılıp başvurucuların rahatsızlıklarının askerî öğrenciliğe kabul

muayeneleri sırasında mevcut olup olmadığı, bu rahatsızlığın o tarihte tespit

edilip edilemeyeceği, bu konuda idarenin bir kusuru bulunup bulunmadığının

tespitinden sonra hasıl olacak duruma göre karar verilmesi gerektiği ifade

edilmiştir. Mitral kapak yetmezliği

teşhislerine ilişkin olarak da AYİM önüne gelen benzer davalarda görüşüne

başvurulan Gazi Üniversitesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalında görevli öğretim

üyelerince hazırlanan bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmelerden

başvurucuların rahatsızlığının öğrenciliğe kabul esnasında yapılacak bir tetkik

(ekokardiyografi) ile ortaya çıkartılabileceğinin anlaşıldığı, bu hususun

idarenin mevcut savunma ve ek savunmalarında da belirtildiği vurgulanmıştır.

Askerî öğrencilerin eğitim esnasında ağır spor faaliyetlerine tabi tutulduğu,

başvurucuların bu spor faaliyetleri sonucu yaşamının dahi tehlikeye

girebileceği dikkate alındığında idarenin öğrenciliğe kabul esnasında gerekli

tetkikleri yapmamış olmasının bir hizmet kusuruna vücut verdiği belirtilmiştir.

Anılan durum sonucu başvurucuların ilişiklerinin kesildikten sonra üniversite

sınavlarına girememiş olmaları nedeniyle bir yıl emsallerine göre hayata geç

atılmalarından kaynaklanan kayıpları olduğu, belirtilen sürede asgari ücretli

olarak çalışacakları kabul edilerek uğradıkları maddi ve manevi zararın hizmet

kusuru ilkesi gereğince idarenin karşılaması gerektiği değerlendirilmiştir.

17. Başvurucuların karar düzeltme istemi ekli tablonun E

sütununda gösterilen tarihlerde AYİM İkinci Dairesince reddedilmiştir.

18. Başvurucular, ekli tablonun F sütununda gösterilen

tarihlerde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

19. Başvurucuların bir kısmı bireysel başvuruda bulunduktan

sonra Anayasa Mahkemesine verdikleri dilekçelerinde Fetullahçı

Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) mensuplarının askerî

okullardaki öğrencilerden kendilerine yakın olmayanları kasıtlı olarak okuldan

atmaya çalıştıklarını, kendilerinin de bu sebeple okuldan atıldıklarını

belirtmişlerdir. Ayrıca başvuruya konu kararda imzası bulunan beş üyeden dördü

hakkında FETÖ/PDY örgütü ile bağlantıları olduğu gerekçesiyle soruşturma

açıldığını, üç üyenin adli kontrolle serbest bırakılırken bir üyenin tutuklandığını,

kararın oyçokluğu ile verildiği dikkate alındığında başvuru konusu kararın

adilliği hususunun şaibeli hâle geldiğini ve karara anılan yapılanmanın

gölgesinin düştüğünü ileri sürmüşlerdir.

IV. İLGİLİ HUKUK

20. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nin 25. maddesinin ilgili

kısımları şöyledir:

" Askeri öğrenci adaylarının sağlık

kurulu muayeneleri Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı,

Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığının belirleyeceği tam

teşekküllü Askeri Hastanelerde yapılır.

Türk Silahlı Kuvvetleri Askeri Okullarına

alınacak öğrenci adayları tam sağlam olmalı ve diskromatopsi

bulunmamalıdır, öğrenci adaylarında ayrıca aşağıdaki niteliklerin bulunması gereklidir.

(...)

Aşağıda yazılı laboratuvar muayeneleri her

askeri öğrenci adayına kesinlikle yapılır.

1) Mikrofilm, direki

üriner sistem grafisi,

2) Serolojik sitiliz

testleri.

3) Kan sayımı ve sedimantasyon,

4) Tam idrar muayenesi,

5) Lüzum görülen diğer laboratuvar

muayeneleri."

21. Aynı Yönetmelik'in 26. maddesi şöyledir:

"Askeri öğrencilerin okul yönergelerine

göre belirli zamanlarda okul tabibi tarafından gereken muayeneleri yapılır.

Boyları ölçülür, kiloları tartılır ve sağlık fişlerine işlenir. Gerekli

görülenler sağlık kurullarına gönderilirler. Bu işlemlerin yapılması okul

komutanı ile okul tabibinin başlıca görevlerindendir."

22. Yönetmelik'in 25. maddesinin 5/2/2013 tarihli ve 28550

sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan TSK Sağlık Yeteneği

Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişen son hâlinin

ilgili kısımları şöyledir:

"(...)Her askerî öğrenci ve uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş ve er

adayına, aşağıdaki laboratuvar muayeneleri yapılır.

1) Postero anterior akciğer grafisi, direkt üriner sistem grafisi,

2) HBsAg, Anti-HCV,

3) Kan sayımı ve sedimantasyon,

4) Tam idrar muayenesi,

5) Kanda üre ve kreatinin,

SGOT ve SGPT, bilirubinler,

6) Açlık kan şekeri,

7) Ultrasonografi,

8) Ekokardiografi,

9) Lüzum görülen diğer laboratuvar muayeneleri

ve tetkikleri.(...)"

23. Yönetmelik'in 27. maddesinin 5/2/2013 tarihli Yönetmelik'le

değişen son hâlinin ilgili kısımları şöyledir:

"(...)Tedavisi mümkün olmayan hastalık veya bedeni arızaları nedeni ile

beden eğitimi ile askeri eğitim derslerine devamlı şekilde katılamayacakları

onaylı sağlık kurulu raporu ile saptanan öğrenciler, sağlık izin süresinin

doldurulması beklenilmeksizin haklarında 'Askeri Öğrenciliğe Devam Edemez'

kararı verilir.(...) "

V. İNCELEME VE GEREKÇE

24. Mahkemenin 3/4/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru tarihlerine ve başvuru numaralarına ekli tabloda yer verilen bireysel

başvurular incelenip gereği düşünüldü:

A. Bağımsız ve Tarafsız

Mahkemede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucuların

İddiaları ve Bakanlık Görüşü

25. Başvurucular, AYİM'de görev alan

üyelerin statüsü ve kurmay subay üyelerin heyete katılımı gözönüne

alındığında adalete güven duygusunu zedeleyen bir yapı ile yargılama

yapıldığını belirterek bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

26. Bakanlık görüşünde; AYİM'in

yapısal sorunlarına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) Tanışma/Türkiye (B. No: 32219/05,

17/11/2015) kararına atıf yapılarak AHİM'in bu

kararda verdiği ihlal kararı da dikkate alınıp üyelerin bağımsız ve

tarafsızlığı yönünden adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirme

yapılabileceği ifade edilmiştir.

2. Değerlendirme

27. Anayasa'nın 36. maddesinde mahkemelerin tarafsızlığından

açıkça bahsedilmemekle birlikte Anayasa Mahkemesi içtihadı uyarınca davanın

tarafsız bir mahkemede görülmesini isteme hakkı, adil yargılanma hakkının zımni

bir unsurudur. Nitekim 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle

Anayasa'nın 9. maddesine "bağımsız"

ibaresinden sonra gelmek üzere "ve

tarafsız" ibaresi eklenmiş, böylelikle madde metni "Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve

tarafsız mahkemelerce kullanılır." hâlini almıştır. Ayrıca

mahkemelerin tarafsızlığı ve bağımsızlığının birbirini tamamlayan iki unsur

olduğu dikkate alındığında -Anayasa'nın bütünlüğü ilkesi gereği- Anayasa'nın

138., 139. ve 140. maddelerinin de tarafsız bir mahkemede yargılanma hakkının

değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulması

gerektiği açıktır (Tahir Gökatalay,

B. No: 2013/1780, 20/3/2014, § 60).

28. AYİM’e atanan askerî hâkimlerin

bağımsızlığının Anayasa ve ilgili kanun hükümleri ile garanti altına alındığı,

atanma ve çalışma usulleri yönünden askerî hâkimlerin bağımsızlıklarını

zedeleyecek bir hususun olmadığı ve kararlarından dolayı idareye hesap verme

gerekliliğinin bulunmadığı, disipline ilişkin konuların AYİM Yüksek Disiplin

Kurulunca incelenip karara bağlandığı görülmektedir. Diğer yandan sınıf subayı

üyelerinin en fazla dört yıl görev yapmaları, disiplin konularında yukarıda

bahsedilen Disiplin Kuruluna tabi kılınmaları, görevleri süresince idari veya

askerî yetkililerce herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmamaları bu

subayların idareye karşı bağımsızlıklarını güçlendirmiştir (Yaşasın Aslan, B. No: 2013/1134,

16/5/2013, §§ 29, 30).

29. Anayasa’nın 157. maddesinde AYİM’in

-askerî olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile- asker kişileri ilgilendiren

ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ile eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk

ve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini yapacağı belirtilmiştir.

4/7/1972 tarihli ve 1602 sayılı mülga Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun

20. maddesinde ise asker kişinin TSK'de görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış

olan subay, askerî memur, astsubay, askerî öğrenci, uzman jandarma, uzman

erbaş, sözleşmeli erbaş, er, erbaş ve erler ile sivil memurlar olduğu kural

altına alınmıştır.

30. 1602 sayılı mülga Kanun’un 21. maddesi uyarınca AYİM, söz

konusu kişileri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve

eylemlerden dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacak iptal ve tam

yargı davalarını çözmek ve karara bağlamakla görevlendirilmiştir.

31. Başvurucular AYİM'deki askerî

hâkim olmayan üyelerin kararda belirleyici olduğunu ileri sürmekte ise de AYİM’in bağımsız ve tarafsız bir mahkeme niteliğinde

olduğu, Anayasa’da yüksek mahkemeler arasında sayıldığı, yasa ile kurulduğu,

yargılamaya ilişkin usul kurallarının açık ve öngörülebilir nitelikte olduğu,

bu kuralların 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda

yer alan düzenlemeler ile benzerlik taşıdığı, 2577 sayılı Kanun’a göre dava

açanlara kıyasla 1602 sayılı mülga Kanun'a göre dava açanlara farklı ve

belirgin bir yük getirilmediği, 1602 sayılı mülga Kanun’da yer alan kuralların

demokratik bir toplumda olması gereken güven duygusuna zarar vermediği sonucuna

varılmıştır (Ahmet Seheryıldızı,

B. No: 2013/2320, 3/2/2016, § 37).

32. Son olarak başvurucular Mahkeme üyelerinin bir kısmının

FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında açığa alındığını ileri sürmüş ise de bu

durumun kendi davalarına nasıl etki ettiği hususunda yeterli açıklamada

bulunmamıştır.

33. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Hakkaniyete Uygun Yargılanma

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucuların

İddiaları ve Bakanlık Görüşü

34. Başvurucular, askerî öğrenciliğe engel teşkil edecek bir

rahatsızlıklarının olup olmadığını tespit etmenin idarenin sorumluluğunda

olduğunu, idarenin askerî liseye başlamadan önce ve dört yıllık askerî

öğrencilik sürecince yaptığı sağlık kontrollerinde herhangi bir rahatsızlık

tespit edemediğini ancak askerî liseyi bitirdiklerinde böyle bir tespitin

yapılabildiğini, bu durumun da idarenin hizmet kusurunu ortaya çıkardığını

ifade etmişlerdir. Askerî lise son sınıf ikinci döneminde ve harp okuluna girişten

önce yapılan 5/2/2013 tarihli Yönetmelik'teki değişikliklerin o tarihte askerî

öğrenci statüsünde olanlara uygulanmasının hukuk devleti ve hukuki güvenlik

ilkesi ile bağdaşmadığını belirtmişlerdir.

35. AYİM kararında üniversite sınavına girmelerinin engellendiğine

ilişkin iddiaların somut dayanağının bulunmadığı belirtilmiş ise de 2005

yılından önce askerî liseleri bitiren öğrencilere üniversite sınavlarına girme

hakkı verilirken 2005 ve sonraki yıllarda -2013 yılı da dâhil olmak üzere-

askerî liseyi bitiren hiçbir öğrenciye üniversite sınavlarına giriş hakkının

ilgili komutanlıkları tarafından verilmediğini, sadece okulda %10 başarı

sıralamasına girenlere böyle bir hak tanındığını başvurucular ileri

sürmüşlerdir. Ayrıca sağlık muayeneleri neticesinde askerî okulla ilişiklerinin

kesildiği dönemde üniversite sınavı başvurularının süresinin geçmiş olduğunu da

vurgulamışlardır.

36. Davaya ve karar düzeltme istemine karar veren AYİM İkinci

Dairesinde beş hâkim subay ve iki kurmay subay bulunduğunu, daire başkanı

dışındaki dört hâkim subayın davanın kabulü yönünde oy kullandığını, biri

başkan iki kurmay subayın da davaları reddettiğini, bu durumun daha önce

verilen kararlarla sabit olduğunu, belirtilen üyelerin heyette toplanma şekline

göre kararlar çıktığını, bu hususun da adalete olan güveni zedelediğini iddia

etmişlerdir. AYİM'in benzer birçok davada tazminat

verdiğini ancak üye toplanış şekline göre açtıkları davalarda tazminata

hükmedilmediğini ileri sürerek adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini iddia

etmişlerdir.

37. Bakanlık görüşünde; askerî öğrencilik ile ilişik kesilmesine

ilişkin işlem nedeniyle oluşan zararlar yönünden Anayasa Mahkemesinin Çağatay Postacı (B. No: 2015/1864,

22/3/2018) kararına atıfla kabul edilemezlik kararı verilebileceği ifade

edilmiştir.

38. Başvurucular, Bakanlığın tazminat taleplerine yönelik

görüşüne katılmadıklarını bildirmişlerdir.

2. Değerlendirme

39. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında kanun yolunda

gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu

olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil

eden bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik

içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

40. Adil yargılanma hakkı bireylere dava sonucunda verilen

kararın değil yargılama sürecinin ve usulünün adil olup olmadığını denetletme

imkânı verir. Bu nedenle bireysel başvuruda adil yargılanmaya ilişkin

şikâyetlerin incelenebilmesi için başvurucunun yargılama sürecinde haklarına

saygı gösterilmediğine; bu çerçevede yargılama sürecinde karşı tarafın sunduğu

deliller ve görüşler hakkında bilgi sahibi olamadığı veya bunlara etkili bir

şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığı, kendi delillerini ve iddialarını

sunamadığı ya da uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının

derece mahkemesi tarafından dinlenmediği veya kararın gerekçesiz olduğu gibi

mahkeme kararının oluşumuna sebep olan unsurlardan değerlendirmeye alınmamış

eksiklik, ihmal ya da açık keyfîliğe ilişkin bir

bilgi ya da belge sunmuş olması gerekir (Naci

Karakoç, B. No: 2013/2767, 2/10/2013, § 22).

41. Somut olaylara ilişkin başvurucuların iddiaları

değerlendirilerek derece mahkemesince karar verilmiştir. Karar gerekçesinde

(bkz. § 15) AYİM, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirme yaparak askerî

öğrenci statüsüne giriş ve statünün devamı için gerekli şartların bulunmaması

veya bu şartların kaybedilmesi hâlinde statüye son verileceğinin ilgili

Yönetmelik ve askerî öğrenciliğe giriş yüklenme senedinde belirtildiğini ifade

ederek tazminat taleplerinin reddine karar vermiştir. Anılan kararlar, karar

düzeltme aşamasından da geçerek kesinleşmiştir.

42. Başvurucular tarafından ileri sürülen iddialar, derece

mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına

ilişkin olup mahkeme kararında bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında

ihlal iddialarının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

43. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

3/4/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin GÖKCAN

Raportör Yrd.

:

Tuğba YILDIZ

Başvurucular

:

1. Fatih YILMAZ

2. Yusuf Attila YİĞİT

3. Ahmet GÖL

4. Mehmet DURUR

5. Ali MENTEŞ

6. Aziz KOCAVELİ

7. Emre TÜRKASLAN

8. Ramazan YÜKSEL

9. Emrecan ODABAŞ

10. Enes ÇAYIRPUNAR

11. Mustafa DİKER

12. Canberk ÇETİN

13. Mehmet BOZKURT

Vekilleri

:

Av. Cavit ÇALIŞ

Başvurucular

:

14. Ömer ORUÇ

15. Cemal BOZKURT

Vekilleri

:

Av. Kazım Barış ÜN

A

B

C

D

E

F

Sıra

Başvuru

Numarası

Başvurucu ve

T.C.

Kimlik No

AYİM

Karar Tarihi

AYİM Esas ve Karar Sayıları

Karar Düzeltme Yolu

Karar Tarihi

Bireysel Başvuru Tarihi

1

2014/12203

Fatih

YILMAZ

12/2/2014

E.

2013/1375

K.

2014/173

11/6/2014

24/7/2014

2

2014/12204

Yusuf

Attila YİĞİT

29/1/2014

E.

2014/60

K.

2014/148

11/6/2014

24/7/2014

3

2014/12205

Ahmet GÖL

12/2/2014

E.

2013/1244

K.

2014/175

11/6/2014

24/7/2014

4

2014/13413

Mehmet

DURUR

29/1/2014

E.

2014/36

K.

2014/149

25/6/2014

18/8/2014

5

2014/13416

Ali

MENTEŞ

5/3/2014

E.

2013/1249

K.

2014/300

9/7/2014

18/8/2014

6

2014/13702

Aziz

KOCAVELİ

19/2/2014

E.

2014/306

K.

2014/208

9/7/2014

22/8/2014

7

2014/16353

Emre

TÜRKASLAN

19/2/2014

E.

2014/305

K.

2014/210

16/7/2014

16/10/2014

8

2014/16356

Ramazan

YÜKSEL

19/2/2014

E.

2013/1916

K.

2014/207

16/7/2014

16/10/2014

9

2014/17075

Ömer ORUÇ

16/4/2014

E.

2013/1644

K.

2014/552

10/9/2014

30/10/2014

10

2014/17492

Emrecan

ODABAŞ

5/2/2014

E.

2013/1334

K.

2014139

7/5/2014

7/11/2014

11

2014/17494

Enes

ÇAYIRPUNAR

19/2/2014

E.

2013/1899

K. 2014/213

10/9/2014

7/11/2014

12

201417495

Mustafa

DİKER

5/3/2014

E.

2013/1325

K.

2014/304

10/9/2014

7/11/2014

13

2014/17497

Canberk

ÇETİN

5/3/2014

E.

2013/1324

K.

2014/303

10/9/2014

7/11/2014

14

2014/17498

Mehmet

BOZKURT

12/3/2014

E.

2013/1236

K.

2014/349

10/9/2014

7/11/2014

15

2014/19957

Cemal

BOZKURT

14/5/2014 E. 2013/1635 K. 2014/705 5/11/2014 23/12/2014