G.s. Başvurusu (B. No: 2012/832)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, yetkili amirin kararıyla hakkında herhangi bir

mahkeme kararı bulunmaksızın oda hapsi cezası verilmesinin eşitlik ilkesini,

kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını ve hak arama hürriyetini ihlal ettiğini

ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 29/11/2012 tarihinde

Anayasa Mahkemesine şahsen yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı

tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 25/12/2012

tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı

alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, TCG (Türkiye Cumhuriyeti Gemisi) Gaziantep

Komutanlığı’nda topçu astsubay kıdemli çavuş olarak görev yapmaktadır.

6. Başvurucu, 6 ila 8 Nisan 2012 tarihleri arasındaki “nöbet vardiya topçu astsubaylığı” görevini

ve 6/4/2012 tarihinde 16.00 ila 20.00 saatleri

arasında “güverte nöbet astsubaylığı”

görevini talimat ve yönergelere uygun olarak icra etmediği gerekçesiyle,

30/5/2012 tarihinde 15/6/1930 tarih ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 171.

maddesi uyarınca disiplin amiri tarafından 6 gün oda hapsi cezası ile

cezalandırılmıştır.

7. Başvurucunun, 1632 sayılı Kanun’un 188. maddesi uyarınca

aynı gün yaptığı itiraz ise 15/6/2012 tarihinde

reddedilmiştir.

8. Başvurucuya verilen oda hapsi cezası 30/10/2012

ila 5/11/2012 tarihleri arasında Aksaz Disiplin Ceza

Tutukevinde infaz edilmiştir.

B. İlgili Hukuk

9. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası, geçici 18.

maddesinin yedinci fıkrası, 30/3/2011 tarihli ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un

45. maddesinin (1) numaralı fıkrası, geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası,

76. maddesi, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 171 ve 188. maddeleri.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

10. Mahkemenin 12/2/2013 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 29/11/2012 tarih ve 2012/832 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

11. Başvurucu, hakkında hiçbir mahkeme

kararı bulunmaksızın yetkili amirin kararıyla 6 gün süreyle kişisel özgürlükten

yoksun bırakıldığını, disiplin tecavüzü ve kabahatlere karşı bir ay içinde ceza

verilmesi gerekirken bu süre geçtikten sonra kendisine ceza verildiğini, bu tür

cezaların yargı makamlarınca verilmesi gerektiğini ve bu nedenle Anayasa’nın

10. maddesindeki eşitlik ilkesinin, 19. maddesindeki kişi hürriyeti ve

güvenliği hakkının ve 36. maddesindeki hak arama hürriyetinin ihlal edildiğini

ileri sürmüş ve tazminat talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

12. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı

Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasında herkesin, Anayasada güvence

altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin

kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine

başvurabileceği hükmüne yer verilmiştir. Anayasa’nın geçici 18.

maddesinde uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bireysel

başvuruların kabul edileceği, 6216 sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı

fıkrasında ise Kanunun 45 ila 51. maddelerinin 23/9/2012

tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

13. 6216 sayılı Kanun’un geçici

1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden

sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceler.”

14. Anılan Anayasa ve 6216 sayılı Kanun

hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra

kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları

inceleyebilecektir. Mahkemenin zaman bakımından yetkisine ilişkin bu

düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihaî

işlem ve kararları da içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün

değildir.

15. Anayasa Mahkemesinin zaman

bakımından yetkisi için kesin tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin

geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B.

No: 2012/51, § 18, 25/12/2012)

16. Başvuru konusu

olayda başvurucu 30/5/2012 tarihinde 1632

sayılı Kanun’un 171. maddesi uyarınca disiplin amiri tarafından altı gün oda

hapsi cezası ile cezalandırılmış, anılan Kanun’un 188. maddesi uyarınca aynı

gün yaptığı itiraz ise 15/6/2012 tarihinde üst disiplin amiri tarafından

reddedilmiştir. Başvurucu hakkında verilen ceza, Anayasa Mahkemesinin bireysel

başvurulara ilişkin zaman bakımından yetkisinin başladığı tarihten önce

kesinleşmiştir.

17. Başvurucu hakkında verilen oda

hapsi cezası Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi başladıktan sonraki

tarih olan 30/10/2012 ila 5/11/2012 tarihleri arasında

infaz edilmiş ise de infazın verilen cezanın kesinleşmesi üzerinde herhangi bir

etkisi bulunmamaktadır.

18. Açıklanan

nedenlerle, başvuru konusu işlemin 23/9/2012

tarihinden önce kesinleşmiş olduğu

anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemezliğine karar verilmesi

gerekir.

Başkan : Alparslan ALTAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL Raportör : Serhat ALTINKÖK Başvurucu : G.S. Vekili : Av. Adem DEMİR