İrfan Akkaya Başvurusu (B. No: 2012/69)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, Samsun ili Tekkeköy ilçesinde bulunan

taşınmazının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını, ancak kamulaştırma

bedelinin düşük takdir edildiğini, bedelin artırılması amacıyla Tekkeköy Asliye

Hukuk Mahkemesinde açtığı davanın reddedildiğini belirterek mülkiyet hakkının

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 1/10/2012 tarihinde

Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin

idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir

eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, başvurunun çözümünün

ilke kararını gerektirmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAYLAR VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucunun Samsun ili, Tekkeköy ilçesinde bulunan

taşınmazı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırılmış ve

kamulaştırma bedelinin başvurucuya ödenmesi üzerine başvurucu tarafından 17/6/1997 tarihinde noterde, bedel artırım davası

açmayacağına dair taahhütname düzenlenmiştir.

6. Başvurucu tarafından kamulaştırma bedelinin artırılması

amacıyla Tekkeköy Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda 19/8/1999 tarih ve E.1997/813, K.1999/269 sayılı kararla

davanın reddine karar verilmiştir.

7. Temyiz üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/12/1999 tarih ve E.1999/16854, K.1999/21041 sayılı

ilamıyla hüküm onanmıştır.

8. Başvurucunun beyanına göre 24/1/2000

tarihinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş ancak Yargıtay 5. Hukuk Dairesi

tarafından istem reddedilmiştir.

B. İlgili Hukuk

9. 24/4/2001 tarih ve 4650 sayılı Kamulaştırma

Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile yapılan

değişiklikten önceki 4/11/1983 tarih ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 14.

maddesi, 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un

49. maddesinin (7) numaralı fıkrası ile 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası,

12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinin

(1) numaralı fıkrası ile 312. maddesinin (1) numaralı fıkrası.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

10. Mahkemenin 12/2/2013 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 1/10/2012 tarih ve 2012/69 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

11. Başvurucu, Samsun ili Tekkeköy ilçesinde bulunan

taşınmazının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını ve

kamulaştırma bedelinin ödenmesi üzerine 17/6/1997

tarihinde noterde, bedel artırım davası açmayacağına dair taahhütname

düzenlendiğini, kamulaştırma bedelinin artırılması amacıyla Tekkeköy Asliye

Hukuk Mahkemesinde açtığı dava sonucunda, 19/8/1999 tarih ve E.1997/813,

K.1999/269 sayılı kararla davanın reddine karar verildiğini, temyiz üzerine

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/12/1999 tarih ve E.1999/16854, K.1999/21041

sayılı ilamıyla hükmü onadığını, karar düzeltme isteminin ise Yargıtay 5. Hukuk

Dairesi tarafından 2000 yılında reddedildiğini belirterek Anayasa'nın 35.

maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve

yeniden yargılama yapılmasını talep etmiştir.

12. Başvurucu 5/12/2012 tarihli

dilekçesiyle de başvurusundan vazgeçtiğini bildirerek giderlerin düşülmesinden

sonra bireysel başvuru harcının bakiye miktarının iadesini istemiştir.

B. Değerlendirme

13. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un, “Esas hakkındaki inceleme” kenar başlıklı 49. maddesinin (7) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Bireysel başvuruların incelenmesinde, bu

Kanun ve İçtüzükte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili usul kanunlarının bireysel

başvurunun niteliğine uygun hükümleri uygulanır.”

14. 6216 sayılı Kanun’un “Kararlar”

kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

“Davadan feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”

15. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

“Düşme kararı” başlıklı 80.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın

her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…

(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki

fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması

veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan

haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”

16. 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50.

maddesinin (5) numaralı fıkrası ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

80. maddesine göre başvurucunun başvurunun her aşamasında başvurudan feragat

etmesi mümkündür. Feragat, kelime olarak “vazgeçme” anlamına gelir. 6216

sayılı Kanun’un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrasına göre bu konuda

uygulanması gereken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307. maddesinde, “Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen

vazgeçmesidir” şeklinde

tanımlanmıştır. İçtüzük'ün 80. maddesinin (1)

numaralı fıkrasının (a) bendi gereğince başvurucunun talep sonucundan

vazgeçmesi hâlinde Anayasa Mahkemesi tarafından, başvurunun İçtüzük’ün

80. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaki istisnalar arasında bulunup

bulunmadığı değerlendirilecektir.

17. Başvuru konusu olayda, başvurucunun

5/12/2012 tarihli dilekçesiyle talep sonucundan

vazgeçmesi 6216 sayılı Kanun’un

50. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve İçtüzük’ün 80.

maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında bir feragat olup, İçtüzük’ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaki

istisnalar arasında olmayan başvuru hakkında düşme karar verilmesi gerekir.

18. Öte yandan bireysel başvuru

harcının iadesi hususu, 6216 sayılı Kanun ve İçtüzük’te

özel olarak düzenlenmemiştir. İlgili diğer mevzuatta da, buna ilişkin bir hüküm

bulunmamaktadır. 6216 sayılı Kanun’un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrasındaki

atıf gereği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 312. maddesindeki “Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm

verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul,

talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine

mahkûmiyet, ona göre belirlenir” hükmünden, feragat beyanında bulunan tarafın yargılama

giderlerinden sorumlu olacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte bireysel

başvuru harcı, başvuru sürecinin başlatılması için alınmaktadır. Anılan

sürecin, esas hakkında inceleme ile sonuçlanması zorunlu olmayıp, ön inceleme

veya kabul edilebilirlik incelemesi neticesinde de sona ermesi mümkündür.

Dolayısıyla fazla veya yersiz olarak tahsilat yapılması hâlleri hariç,

başvurudan feragat durumunda bireysel başvuru harcının iadesi mümkün değildir.

19. Açıklanan nedenlerle, başvurucunun

başvurudan feragat ettiği anlaşıldığından, başvurunun kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin, “feragat”

nedeniyle düşmesine ve bireysel başvuru harcının iadesi talebinin reddine karar

verilmesi gerekir.

KALELİ

Üyeler

:

Mehmet ERTEN

Hicabi

DURSUN

Erdal TERCAN Zühtü ARSLAN Raportör : Murat AZAKLI Başvurucu : İrfan AKKAYA Vekili : Av. Kemal Vehbi GÜL