Gülen Yem Hammaddeleri Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ahmet Korkmaz Başvurusu (B. No: 2017/14888)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ceza soruşturması kapsamında mal varlığı

hakkında verilen elkoyma tedbiri nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvurular 23/3/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2017/14890 numaralı başvurunun, kişi ve konu yönünden

hukuki irtibat nedeniyle 2017/14888 numaralı başvuru ile birleştirilmesine,

incelemenin 2017/14888 numaralı başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine ve

diğer dosyanın kapatılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

ilgili olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu Şirketin ortakları, Ahmet Korkmaz ve

C.K.dır. Başvurucu Ahmet Korkmaz Şirketin 2/3 hissedarıdır.

10. Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasına

üye olma suçundan yürütülen soruşturma kapsamında Suluova Sulh Ceza

Hâkimliğinin (Hâkimlik) 6/9/2016 tarihli ve K.2016/328 sayılı kararıyla başvurucu

Şirket adına kayıtlı gayrimenkullere, vasıtalara ve maaş hesapları

dışındaki her türlü mevduatına tedbir, satılamazlık şerhi, bloke

konulmasına karar verilmiştir. Anılan soruşturma kapsamında Hâkimliğin

11/8/2016 tarihli ve K.2016/253 sayılı kararıyla başvurucu Ahmet Korkmaz

adına kayıtlı gayrimenkullere, vasıtalara ve maaş hesapları dışındaki her türlü

mevduatlara tedbir, satılamazlık şerhi, bloke konulmasına karar

verilmiştir.

11. Başvurucu Şirketin ve şirket müdürü şüpheli C.K.nın

vekili tarafından elkoyma kararlarına 11/1/2017 tarihinde itiraz edilmiştir.

İtirazı inceleyen Amasya Sulh Ceza Hâkimliği 31/1/2017 tarihli ve K.2017/245

sayılı kararıyla itirazı reddetmiştir. Kararın gerekçesinde, Şirketin ortağı

C.K. hakkında yürütülen soruşturma dosyası kapsamında şüphelilerin atılı suçu

işlediğine dair somut delillere dayalı kuvvetli suç şüphesinin mevcut olduğu

belirtilmiştir.

12. Amasya Sulh Ceza Hâkimliğinin itirazın reddi kararına

karşı şüpheli C.K.nın vekili tarafından itiraz edilmiştir. İtirazı inceleyen

Vezirköprü Sulh Ceza Hâkimliği 2/2/2017 tarihli ve K.2017/324 sayılı kararıyla

itirazı reddetmiştir. Nihai karar, başvurucu Şirket vekiline 21/2/2017

tarihinde tebliğ edilmiştir.

13. Başvurucu Şirket adına avukata verilen 21/3/2017

tarihli vekâletnamede başvurucu Ahmet Korkmaz'ın 25/1/2008 tarihinden itibaren

münferiden on yıl süreyle başvurucu Şirketi temsile yetkili olduğu

belirtilmiştir. Bununla birlikte başvurucu Şirket tarafından başvuru formu

ekinde sunulan 3/6/2015 tarihli ve 8833 sayılı Türkiye Ticaret Sicil

Gazetesi'nde Şirket Müdürü C.K.nın on yıl süreyle münferiden şirketi temsile

yetkili olduğu tespit edilmiştir.

14. Başvurucular 23/3/2017 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuşlardır.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

15. Mahkemenin 15/9/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların İddiaları

16. Başvurucular; kanunda öngörülen elkoyma şartları

oluşmamasına rağmen hukuka aykırı olarak ve somut delil gösterilmeden mal

varlıklarına elkonulduğunu, elkoyma kararlarına yaptıkları itirazların

gerekçesiz şekilde reddedildiğini ve elkoyma kararları nedeniyle ticari

faaliyetlerini yapamaz hâle geldiklerini belirtmişlerdir. Başvurucular bu

nedenlerle özel hayata ve aile hayatına saygı, mülkiyet, adil yargılanma ve

gerekçeli karar hakları ile eşitlik ve suçta ve cezada kanunilik ilkelerinin ve

masumiyet karinesinin ihlal edildiğini iddia etmişlerdir.

B. Değerlendirme

17. Anayasa'nın "Mülkiyet hakkı" kenar

başlıklı 35. maddesi şöyledir:

"Herkes, mülkiyet ve miras

haklarına sahiptir.

Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla,

kanunla sınırlanabilir.

Mülkiyet hakkının kullanılması toplum

yararına aykırı olamaz."

18. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki

tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,

§ 16). Başvurucular, mülkiyet hakkının ihlali iddiası yanında ayrıca özel

hayata ve aile hayatına saygı, adil yargılanma ve gerekçeli karar hakları ile

eşitlik ve suçta ve cezada kanunilik ilkeleri ile masumiyet karinesinin ihlal

edildiğini de ileri sürmektedir. Ancak başvurucuların elkoyma tedbirine ilişkin

şikâyetinin özü itibarıyla ilgili olduğu mülkiyet hakkının ihlali iddiası

kapsamında incelenmesi uygun görülmüştür.

1. Başvurucu

Ahmet KORKMAZ Yönünden

19. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile

30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama

Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca

bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun

yollarının tüketilmiş olması gerekir (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt,

B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16). Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği

gereği Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun

yollarının tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun bireysel başvuru konusu

şikâyetini öncelikle yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak

iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlara

sunması ve bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş

olması gerekir (İsmail Buğra İşlek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).

20. Başvuru yollarının tüketilmesi gereğinden söz

edilebilmesi için öncelikle hukuk sisteminde hakkının ihlal edildiğini iddia

eden kişinin başvurabileceği idari veya yargısal bir hukuki yolun öngörülmüş

olması gerekmektedir. Ayrıca bu hukuki yolun iddia edilen ihlalin sonuçlarını

giderici, etkili ve başvurucu açısından makul bir çabayla ulaşılabilir

nitelikte olması ve sadece kâğıt üzerinde kalmayıp fiilen de işlerliğe sahip

bulunması gerekmektedir. Olmayan bir hukuki yolun tüketilmesi başvurucudan

beklenemeyeceği gibi hukuken veya fiilen etkili bulunmayan, ihlalin sonuçlarını

düzeltici bir vasıf taşımayan veya aşırı ve olağan olmayan birtakım şeklî

koşulların öngörülmesi nedeniyle fiilen erişilebilir ve kullanılabilir olmaktan

uzaklaşan başvuru yollarının tüketilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır (Fatma

Yıldırım, B. No: 2014/6577, 16/2/2017, § 39).

21. Somut olayda başvurucu Ahmet Korkmaz, Hâkimliğin

başvurucu Şirket hakkındaki 6/9/2016 tarihli ve kendisi hakkındaki 11/8/2016

tarihli kararlarına itiraz ettiğini iddia etmiş ise de itirazların başvurucu

Şirket ile Şirket Müdürü C.K.nın vekili tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan başvurucu Ahmet Korkmaz'ın elkoyma tedbirine itiraz ettiğine dair

soyut beyanının aksini ispatlar delil sunmadığına da dikkat çekmek gerekir.

22. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer

kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının

tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Başvurucu

Şirket Yönünden

23. 6216 sayılı Kanun’un "Bireysel başvuru

hakkına sahip olanlar" kenar başlıklı 46. maddesinin (1) numaralı

fıkrasında, bireysel başvurunun ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem,

eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler

tarafından yapılabileceği belirtilmiş; (2) numaralı fıkrasının ikinci

cümlesinde ise özel hukuk tüzel kişilerinin sadece tüzel kişiliğe ait

haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilecekleri

ifade edilmiştir. 6216 sayılı Kanun'un "Esas hakkındaki inceleme"

başlıklı 49. maddesinin (7) numaralı fıkrasında, bireysel başvuruların

incelenmesinde, bu Kanun ve İçtüzükte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili usul

kanunlarının bireysel başvurunun niteliğine uygun hükümlerinin uygulanacağı

hükme bağlanmıştır. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu'nun "Davada kanuni temsil" başlıklı 52. maddesinde

tüzel kişilerin yetkili organları tarafından temsil edilecekleri

belirtilmiştir.

24. Tüzel kişi adına yapılan bir başvurunun kabul

edilebilir olduğuna karar verilebilmesi için tüzel kişi başvurucuyu temsile

yetkili olduğunu iddia eden temsilcinin hukuken geçerli bir temsil yetkisinin

olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olaydaŞirket adına avukata verilen

21/3/2017 tarihli vekâletnamede başvurucu Ahmet Korkmaz'ın 25/1/2008 tarihinden

itibaren münferiden on yıl süreyle başvurucu Şirketi temsile yetkili olduğu

belirtilmiş ise de başvuru formu ekinde sunulan 3/6/2015 tarihli Türkiye

Ticaret Sicil Gazetesi'nde Şirket Müdürü C.K.nın on yıl süreyle münferiden

şirketi temsile yetkili olduğu tespit edilmiştir (bkz. § 13). Buna göre

başvurucu Şirket adına avukata vekâletname veren başvurucu Ahmet Korkmaz'ın

vekaletnamenin düzenlendiği tarih itibariyle Şirketi temsile yetkili olmadığı

anlaşılmıştır.

25. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer

kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin kişi bakımından

yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. 1. Başvurucu Ahmet Kormaz yönünden mülkiyet hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Başvurucu Şirket yönünden mülkiyet hakkının ihlal

edildiğine ilişkin iddianın kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde

BIRAKILMASINA 15/9/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Celal Mümtaz AKINCI

M. Emin KUZ

Yıldız SEFERİNOĞLU

Basri BAĞCI

Raportör

:

Mahmut ALTIN

Başvurucular

:

1. Gülen Yem

Hammadeleri Gıda Tarım Hayvancılık San. veTic. Ltd. Şti.

2. Ahmet KORKMAZ Başvurucular Vekili : Av. İbrahim ERGENÇ