Mesut Temizkan Başvurusu (B. No: 2017/4764)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, uyarlama yargılamasında gerekçesiz olarak hüküm

kurulması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 22/8/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal

Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre

ilgili olaylar özetle şöyledir:

6. Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 22/10/2013

tarihli kararıyla başvurucunun 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza

Kanunu'nun 103. maddesinin (2) numaralı fıkrasında çocuğun nitelikli cinsel

istismarı suçundan 13 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar

verilmiştir. Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 9/3/2015 tarihli kararı ile hüküm

onanmıştır.

7. Başvurucunun cezasının infazı devam ederken 18/6/2014 tarihli

ve 6545 sayılı Kanun'un 59. maddesiyle değiştirilen 5237 sayılı Kanun’un 103.

maddesinin (2) numaralı fıkrası Anayasa Mahkemesinin 12/11/2015 tarihli

kararıyla iptal edilerek iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından

itibaren bir yıl sonra yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.

8. Başvurucu,Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda

Mahkemeden uyarlama talebinde bulunmuştur. Mahkeme 11/7/2016 tarihli ek

kararıyla başvurucunun talebini, mahkûmiyet kararına konu olan Kanun maddesinin

6545 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki hâlinin başvurucunun lehine

olduğu, Anayasa Mahkemesince iptal edilen ve hâlen yürürlükte olan 5237 sayılı

Kanun'un 103. maddesinin (2) numaralı fıkrasının aleyhe olduğu gerekçesiyle

reddetmiştir.

9. Bu karara yapılan itiraz Sakarya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin

19/7/2016 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

10. Başvurucu anılan karardan 18/8/2016 tarihinde haberdar

olmuştur.

11. Başvurucu 22/8/2016 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 15/1/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

13. Başvurucu; uyarlama yargılaması sonucunda gerekçesiz olarak

talebinin reddedildiğini, aynı durumda bulunan hükümlülerin infazlarının

durdurulması üzerine uyarlama yargılaması ve infazın durdurulmasını talep

ettiğini belirterek eşitlik ilkesi ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun ihlal iddialarının adil

yargılanma hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

15. Kesinleşmiş mahkûmiyet hükmünde değişiklik (uyarlama)

yargılaması; asıl ceza yargılamasının bütünüyle sonuçlanıp hükmün

kesinleşmesinden sonra ancak infazın tamamlanmasından önce yürürlüğe giren bir

ceza yasasının kesinleşmiş mahkûmiyet hükmüne, dolayısıyla infaza etkisi

bulunup bulunmadığının saptanmasına ilişkin ve esas itibarıyla infazı ilgilendiren

ve etkileyen bir yargılama faaliyetidir. Bu tali yargılamada, asli ceza

yargılaması sürecinde kesinleşmiş bulunan önceki kararın dışına çıkılamayacak;

oradaki suça konu sabit eyleme uygulanması olanağı bulunan yeni yasadaki

hükümler bütünüyle tatbik olunduktan sonra yeni yasanın lehe sonuç doğurduğunun

saptanması hâlinde hükümlünün bu sonuçtan faydalanması için infaza konu

olabilecek nitelikte bir hüküm kurulmasıyla yetinilecektir (Yargıtay Ceza Genel

Kurulu, E.2013/8-604, K.2015/204, 9/6/2015).

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı

fıkrasına göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafından

ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına alınmış olmasının

yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye’nin taraf

olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına da girmesi gerekir. Anayasa ve

Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan hak ihlali iddiasını içeren

başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

17. Sözleşme’nin 6. maddesinde, adil yargılanmaya ilişkin hak ve

ilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç

isnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerek

hakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâller

dışında kalan adil yargılanma hakkının ihlali iddiasına dayanan başvurular,

Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konu olamaz

(Onurhan Solmaz, § 23).

18. Somut olayda başvurucu, hakkında verilen mahkûmiyet

kararının kesinleşip infazının yapıldığı bir aşamada, kesinleşmiş mahkûmiyet

hükmüne esas alınan kuralın Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi üzerine yapılan

kanun maddesi değişikliği nedeniyle uyarlama yapılarak infazın durdurulması

talebinde bulunmuştur. Başvurucu anılan talebinin reddedilmesi kararına karşı

bireysel başvuru yoluna başvurmuştur. Bir başka deyişle uyarlama yargılamasıyla

ilgili olarak şikâyetlerini dile getirmektedir. Başvurucunun bu kapsamda dile

getirdiği ihlal iddiasının suç isnadı

altında olduğu bir aşamaya ilişkin olmadığı, dolayısıyla başvurunun

adil yargılanma hakkı kapsamına girmediği anlaşılmaktadır (benzer yöndeki bir

karar için bkz. İnan Çoban, B.

No: 2014/15208, 19/12/2017).

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul

edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

15/1/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Kadir ÖZKAYA Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Cafiye Ece YALIM Başvurucu : Mesut TEMİZKAN