KÜNYE
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm Oktay Torun Başvurusu
- Karar tarihi
- 27 Ekim 2016
- Başvuru Numarası
- 2014/2284
Karar Metni
772 kelime·4 dk okuma·17 bölüm
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, itiraz merciinin hukuka aykırı ve hatalı
gerekçelerle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını ortadan kaldırması
nedeniyle adil yargılanmahakkının ihlal edildiğine
ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 14/2/2014 tarihinde Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir
eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca 15/7/2015 tarihinde, başvurunun
kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar
verilmiştir.
4. Bölüm Başkanı tarafından 23/2/2016 tarihinde, başvurunun
kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar
verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlığın 21/3/2016 tarihli yazısında başvuru
hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu hakkında, Konya 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 26/5/1998
tarihli kararı ile hırsızlık suçundan 39 gün hapis cezası verilmiş ve bu ceza
adli para cezasına çevrilerek ertelenmiştir. Anılan Mahkeme kararı 29/6/1998 tarihinde
kesinleşmiştir.
8. Başvurucu, bu ceza hakkında hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına kararı verilmesini 28/8/2013 tarihinde talep etmiştir.
9. Konya 3. Sulh Ceza Mahkemesi 22/11/2013 tarihli kararı ile
hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına karar vermiştir.
10. Konya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından karara itiraz
edilmesi üzerine Konya 1. Asliye Ceza Mahkemesi, 11/12/2013 tarihli kararı ile
itirazın kabulüne ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ortadan
kaldırılmasına karar vermiştir.
11. Anılan karar başvurucuya 15/1/2014 tarihinde tebliğ
edilmiştir.
12. Başvurucu 14/2/2014 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
B. İlgili Hukuk
13. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142.
maddesinin (1) numaralı fıkrası, 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Türk Ceza
Kanunu'nun 80., 491/3., 522. ve 523. maddeleri ve 4/12/2004 tarihli ve 5271
sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin (5), (6), (8), (10), (11) ve
(12) numaralı fıkraları ile 271. maddesi.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 27/10/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu, hakkındaki Konya 3. Sulh Ceza Mahkemesinin
(Mahkeme) 26/5/1998 tarihli ve E.1998/111, K.1998/542 sayılı mahkûmiyet hükmü
nedeniyle memuriyete giremediğini, geçmiş bu hükümlülüğünün arşiv kaydında
göründüğünü, bu tür mahkûmiyetler yönünden de hükmün açıklanmasının geri
bırakılması kurumunun uygulanabileceğinin Yargıtay içtihatlarında belirtildiğini,
bu kaydın 22/11/1990 tarihli ve 3682 sayılı mülga Adli Sicil Kanunu'na göre
silinmesinin mümkün olmadığını, itiraz merciinin hukuka aykırı ve hatalı
gerekçelerle hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını ortadan
kaldırdığını belirterek Anayasa’nın 36., 48. ve 49. maddelerinde tanımlanan
haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan
hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini
kendisi takdir eder (Tahir Canan,
B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).Başvurucunun
yargılamanın sonucuna ilişkin iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamında
incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
17. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun
yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda
incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava
konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin
değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile
uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki
hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013,
§ 42).
18. Somut olayda başvurucu, hakkındaki hükmün açıklanmasının
geri bırakılması kararının hukuka aykırı ve hatalı gerekçelerle ortadan
kaldırılması sonucu anayasal haklarının ihlal edildiğini belirtmektedir.
Dolayısıyla başvurucunun iddialarının özü, derece mahkemesinin mevzuatı
yorumlamada isabet edemediğine ve esas itibarıyla yargılamanın sonucuna
ilişkindir. İnfaz süreci tamamlanmış bir geçmiş mahkûmiyet hakkında hükmün
açıklanmasının geri bırakılması kurumu açısından değerlendirme yapılmasında
hukuki yarar bulunup bulunmadığı ve kurumun usul hukuku yönünün daha yoğun olup
olmadığı hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin bir uyuşmazlıktır.
19. Başvurucu, dosyaya sunulan delil ve görüşlerden bilgi sahibi
olamadığına, kendi delillerini ve iddialarını sunma olanağı bulamadığına,
dosyadaki delillere ve iddialara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı
bulamadığına ya da uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının
Derece Mahkemesi tarafından dinlenmediğine veya kararın gerekçesiz olduğuna
ilişkin bir bilgi ya da kanıt sunmadığı gibi başvurucunun adli sicil kaydında
birçok geçmiş mahkûmiyetin bulunması karşısında Mahkemenin kararında açık bir keyfîlik oluşturan herhangi bir durum da tespit
edilmemiştir.
20. Açıklanan nedenlerle başvurucu tarafından ileri sürülen
iddiaların kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu, derece mahkemesi
kararlarının bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik
de içermediği anlaşıldığından başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları
yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan
yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi
gerekir.
A. Başvurunun açıkça
dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
27/10/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
:
Engin
YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep
KÖMÜRCÜ
M. Emin KUZ
Raportör
:
Akif
YILDIRIM
Başvurucu
:
Oktay TORUN
Vekili
:
Av. Cengiz
ALADAĞ
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, E. 2014/2284, 27 Ekim 2016 tarihli karar · Kaynak: AYM Kararlar Bilgi Bankası