Şinasi Akdemir Başvurusu (B. No: 2014/3145)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, bir cevap ve düzeltme (tekzip) metnini usulüne uygun

olarak yayımlamayan sorumlular hakkında açılan ceza davasında kovuşturmanın

ertelenmesi kararı verilmesinin şeref ve itibarın korunması hakkını ihlal

ettiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/3/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. 1957 doğumlu olan başvurucu 2000 ile 2004 yılları arasında

Çukurova Üniversitesi rektör yardımcılığı yapmıştır. Olay tarihinde ise aynı

Üniversitenin Ziraat Fakültesinde öğretim üyesidir.

9. Bölgesel yayın yapan Sabah Güney gazetesinin 8/2/2007 ve 9/2/2007

tarihli nüshalarında başvurucu hakkında "Şinasi

Hocam oldu mu şimdi" ve "Şinasi

Hocaya bir bilgisayar işi daha" başlıklı haberler

yayımlanmıştır.

10. Başvurucu 2/5/2007 tarihinde anılan gazeteye noterden ihtar

çekerek tekzip metninin yayımlanmasını talep etmiştir.

11. Tekzip metni, anılan gazetenin 16/3/2007 tarihli nüshasında yayımlanmasıtalep edilen metinden daha kısa bir şekilde

yayımlanmıştır.

12. Talebin gereği gibi yerine getirilmemesi üzerine başvurucu

29/3/2007 tarihinde Adana 4. Sulh Ceza Mahkemesine (Mahkeme) başvurmuş ve

tekzip metninin yasanın öngördüğü şekilde gazetede yayımlanmasını talep

etmiştir. Mahkeme 30/3/2007 tarihinde tekzip metninin ana teması

değiştirilmeksizin söz konusu gazetede yayımlanmasına karar vermiştir.

13. Başvurucu, muhatap gazete yetkililerinin Mahkeme kararının

gereğini tam olarak yerine getirmedikleri iddiasıyla Adana Cumhuriyet

Başsavcılığına (Savcılık) şikâyette bulunmuştur. Savcılık 7/8/2007 tarihinde

gazete yetkilileri hakkında -ön ödeme tebligatları yapılmış olmasına rağmen

para cezasını süresi içinde yatırmamaları üzerine- tekzip metnini usulüne uygun

yayımlamamaktan iddianame düzenlemiştir.

14. Dava İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesinde (Asliye Ceza

Mahkemesi) görülmüştür. Asliye Ceza Mahkemesi 23/12/2008 tarihinde gazete

yetkilileri hakkında 55.600 YTL (o dönemki para birimiyle) adli para cezasına

ve masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere tekzip metninin tirajı

100.000'in üzerinde olan iki gazetede yayımlanmasına hükmetmiştir. Söz konusu

kararın gerekçesinde; tekzip kararının aynı gazetede, aynı puntolarla, aynı

sayfada yayımlanması gerekirken usulüne uygun olarak yayımlanmadığı

belirtilmiştir.

15. Karar, gazete yetkilileri tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 26/5/2011 tarihinde, fazla miktar üzerinden ön ödeme önerisinde

bulunularak yazılı hüküm kurulduğu gerekçesiyle kararı bozmuştur.

16. Bozma kararı sonrası Asliye Ceza Mahkemesi 4/10/2012

tarihinde, 5/7/2012 tarihinde yürürlüğe giren 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı

Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik

Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların

Ertelenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre kovuşturmanın ertelenmesine temyiz

yolu açık olmak üzere karar vermiştir.

17. Başvurucu, erteleme kararını temyiz etmiştir. Yargıtay

2/12/2013 tarihinde, erteleme kararının temyizi kabil olmadığından bahisle

gereğinin mahallinde itiraz merciince değerlendirilmesi için dosyanın Yargıtay

Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine karar vermiştir. İtirazı inceleyen İstanbul

14. Ağır Ceza Mahkemesi 15/1/2014 tarihinde, kararda bir isabetsizlik, usul ve

yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle itirazı kesin olarak reddetmiştir.

18. Ret kararı başvurucuya 10/2/2014 tarihinde tebliğ

edilmiştir.

19. Başvurucu 11/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

20. Mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan ulusal ve uluslararası hukuk

kaynakları için bkz. Ahmet Oğuz Çinko ve

Erkan Çelik [GK], B. No: 2013/6237, 2/7/2015.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

21. Mahkemenin 21/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

22. Başvurucu, hakkında yapılan asılsız ve yalan haberlerin

kişilik haklarına ağır ve haksız bir saldırı teşkil ettiğini belirterek tekzip

metnini usulüne uygun olarak yayımlamayan sorumlular hakkında 9/6/2004 tarihli

ve 5187 sayılı Basın Kanunu'na muhalefet suçundan açılan ceza davasında

kovuşturmanın ertelenmesine karar verilmesi nedeniyle uğramış olduğu zararların

telafi edilmediğini ileri sürmüştür.

23. Başvurucu, tekzip talebinin Mahkeme kararıyla kabul

edilmesine rağmen usulüne uygun şekilde yayımlanmadığını belirterek özellikle

kovuşturmanın ertelenmesi nedeniyle gazete yetkililerinin hiçbir hukuki

yaptırıma maruz kalmadıklarından şikayet etmektedir.

24. Başvuru konusu olaya uygulanabilecek ilkeler ilk olarak

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından Ahmet Oğuz Çinko ve Erkan Çelik

kararında (Ahmet Oğuz Çinko ve Erkan Çelik [GK],

B. No: 2013/6237, 2/7/2015, §§ 35-57) ortaya konulmuştur. Hukuk sistemimizde

cevap ve düzeltme hakkının, başvurudaki gibi 5187 sayılı Kanun’un 14.

maddesindeki usule uyarak sulh ceza hâkimliklerine başvurmak suretiyle veya

hukuk mahkemelerinde açılacak nizalı dava yolu ile

kullanılabilmesi mümkündür. Sulh ceza hâkimlikleri tarafından verilen kararlar,

basın yolu ile kişilik hakkının ihlali nedeniyle açılan diğer ceza veya hukuk

davalarında kesin hüküm teşkil etmemektedir. Tekzip metninin yayımlanması bir

müeyyide niteliği taşımasına rağmen bu hakkın kullanılması ya da

kullanılmaması, hak sahibinin bu nedenle diğer dava haklarını kullanmasını

etkilememektedir (Ahmet Oğuz Çinko ve Erkan

Çelik, § 51).

25. Anayasa Mahkemesi yerleşik içtihadına göre tekzip talebinin

yayımlanmaması nedeniyle şeref ve itibar hakkının ihlal edildiğinin Anayasa

Mahkemesi önünde ileri sürülebilmesi için şeref ve itibarına gerçek dışı haber

yayımlanması ile hukuka aykırı olarak yapılan müdahalenin 5187 sayılı Kanun'un

14. maddesi gereği çelişmeli bir yargılama yapılmadan, gecikmeksizin ve süratle

bertaraf edilmesi ihtiyacının ortaya konulabilmesi gerekir.

26. Bununla birlikte mevcut başvuruda başvurucu bir tekzip metni

yayımlatmış ancak başvurucu yayımlanan metinden memnun kalmamıştır. Başvurucu,

hakkında yapılan asılsız ve yalan haberlerin kişilik haklarına ağır ve haksız

bir saldırı teşkil ettiğini, tekzip metnini usulüne uygun olarak yayımlamayan

sorumlular hakkında 5187 sayılı Basın Kanunu'na muhalefet suçundan açılan ceza

davasında kovuşturmanın ertelenmesine karar verilmesi nedeniyle uğramış olduğu

zararların telafi edilmediğini iddia etmiştir.

27. Somut olayda başvurucu hem bir tekzip metni yayımlatmış hem

de sorumluların üç yıl denetim altına alınmasını sağlamıştır. Söz konusu

kararların kendisini tatmin etmediğini düşünen başvurucunun ihlal iddiasında

diğer ceza veya hukuk yollarının daha yüksek başarı şansı sunabilecek,

kullanılabilir ve etkili başvuru yolları olduğu anlaşılmaktadır.

28. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

A. Başvurunun başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

21/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör

:

Yücel ARSLAN

Başvurucu

:

Şinasi

AKDEMİR