Taner Yalçınkaya Başvurusu (B. No: 2015/12152)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 13/7/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Davalıya ait işyerinde hizmet sözleşmesine bağlı olarak hekim

olarak çalışan başvurucu 5/5/2008 tarihinde işçilikten kaynaklanan bir kısım

alacağının ödenmesi istemiyle dava açmıştır. Başvurucunun aynı nitelikteki

fazlaya ilişkin hakları için açmış olduğu ikinci dava da ilk dava ile birleştirilmiştir.

7. Elazığ İş Mahkemesi (Mahkeme)

12/4/2013 tarihinde davanın fazla mesai ücreti ve ulusal bayram

tatil ücreti

yönünden kabulüne, diğer istekler yönünden reddine karar vermiştir.

8. Hüküm başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 22.

Hukuk Dairesi iş sözleşmesinin başvurucu tarafından haklı nedene dayalı olarak

feshedildiği tespitinde bulunarak kıdem tazminatına karar verilmek üzere hükmü

19/2/2015 tarihinde bozmuştur.

9. Mahkeme, bozma ilamına uymuş ve 26/5/2015 tarihinde daha önce

kabul edilen isteklerin yanı sıra kıdem tazminatına da karar vermiştir. Karar,

temyiz edilmeden 26/6/2015 tarihinde kesinleşmiştir.

10. Başvurucu 13/7/2015 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 10/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu, işçilik alacaklarına dayalı olarak açılan ve

karmaşık olarak kabul edilmesi mümkün olmayan davanın yargılamasının makul süre

içinde tamamlanmamasından yakınmıştır. Başvurucu ayrıca uzun süren yargılama

nedeniyle bir kısım alacaklarının zamanaşımına uğradığını ve hükmedilen

alacakların da değer kaybına uğradığını belirterek mülkiyet ile adil yargılanma

haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

13. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu, mülkiyet hakkına yönelik

şikâyetlerin kaynağı olarak yargılamanın makul süre içinde tamamlanmamasını

gösterdiğinden iddialar bir bütün olarak adil yargılanma hakkı kapsamında

değerlendirilmiştir.

B. Değerlendirme

14. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828,

12/9/2018) kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede

sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da

hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen

bireysel başvurulara ilişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat

Komisyonuna (Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu

ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin

bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.

15. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru

yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması

nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına

makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat

ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi

olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama

imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler

doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal

iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi

olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan

başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun

ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru

yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

16. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren

bir durum bulunmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

10/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Rıdvan GÜLEÇ

Recai AKYEL

Yıldız

SEFERİNOĞLU

Raportör

:

Heysem KOCAÇİNAR

Başvurucu

:

Taner

YALÇINKAYA

Vekili : Av. Enver Erdal ŞİMŞEK