Turkcell İletişim Hizmetleri A.ş. Başvurusu (B. No: 2015/16830)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, imtiyaz sözleşmesi çerçevesinde katkı payı ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının; davanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 2/11/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu, entegre iletişim ve teknoloji hizmeti alanında faaliyet gösteren bir şirkettir.

9. Başvurucu Şirket, Ulaştırma Bakanlığı ile 27/4/1998 tarihinde -900 megahertz (Mhz) bant genişliğinde olmak üzere- mobil cep telefonu (GSM) imtiyazı verilmesine ilişkin olarak lisans sözleşmesi imzalamıştır.

10. 12/5/2001 tarihli ve 4673 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu, Posta, Telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Ulaştırma Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesi üzerine anılan Kanun'un geçici 2. maddesinin amir hükmü gereğince başvurucu, mevcut sözleşmeyi Telekomünikasyon Kurumu ile 13/2/2002 tarihinde yenilemiştir.

Yenilenen sözleşmenin 9. maddesinde "İşletmeci, elde edeceği brüt gelirlerden her türlü vergi, resim, harç, fon, hazine payı ve KDV düşüldükten sonra kalan miktarın %00 35'ini (onbinde otuzbeş) Kurum masraflarına katlı payı olarak... Kurum'a ödeyecektir" düzenlemesine yer verilmiştir. Başvuru Şirket, anılan hüküm gereğince de kendisinden talep edilen kurum masraflarına katkı payının önemli bir bölümünü ihtirazi kayıtla ödemiştir.

11. Başvurucu Şirket, Telekomünikasyon Kurumunun, Şirketten kurum masraflarına katkı payı istenmesine ilişkin idari işlemi ve dayanağı kararlar ile imtiyaz sözleşmesinin dava konusu edilen kurum masraflarına katkı payının dayanağını teşkil eden 9. maddesinin yürütmesinin durdurulması ve iptali talebiyle 15/6/2004 tarihinde Danıştay Onuncu Dairesinde dava açmıştır.

12. Danıştay Onuncu Dairesi öncelikle 3/11/2004 tarihli kararı ile yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar vermiştir. Başvurucu Şirket, anılan karara karşı 24/12/2004 tarihinde itiraz yoluna başvurmuştur. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu dosya içeriğinden anlaşılamayan bir tarihte itirazın reddine karar vermiştir.

13. Danıştay Onüçüncü Dairesinin kurulmasının ardından dosya, anılan Daireye gönderilmiştir. Daire 26/12/2006 tarihli kararı ile davanın kısmen reddine, kısmen ise incelenmeksizin reddine karar vermiştir.

Kararın gerekçesinde 2183 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile işletmecilerden kurum masraflarına katkı amacıyla ücret alınacağı yolunda yasal düzenleme yapıldığı, keza 4673 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinde de hâlihazırda hizmet veren işletmecilerle Kurumun karşılıklı mutabakat sağlayarak bu Kanun'a ve kurum düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde sözleşmelere gidilebileceğine dair hükme yer verildiği dikkate alındığında yenilenen sözleşmede yasal kurum geliri olarak düzenlenen kurum masraflarına katkıya ilişkin paya yer verilmesinde mevcut yasal düzenlemelere aykırı bir husus bulunmadığı belirtilmiştir.

Daire ayrıca Kurumun, Kurul kararının uygulanması ile ilgili 9/4/2004 tarihli işleminin iptali istemine ilişkin olarak idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliği bulunmayan bu işlemlerin esasının incelenmesinin imkânsız olduğunu ifade etmiştir.

14. Başvurucu Şirket tarafından ilgili Daire kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 26/9/2012 tarihinde verdiği kararla temyize konu edilen kararı onamıştır. Anılan karara karşı başvurucu Şirketin karar düzeltme talebi ise Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 1/6/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir.

15.Nihai karar, başvurucu Şirkete 1/10/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.

16. Başvurucu Şirket 2/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

17. Başvurucu Şirket 25/10/2018 tarihli dilekçesiyle bireysel başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 21/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

19. Başvurucu Şirket; Ulaştırma Bakanlığı ile imzaladığı imtiyaz sözleşmesi şartlarının yeni kurulan Telekomünikasyon Kurumu tarafından sonradan değiştirildiğini belirterek, sözleşmede yapılan değişiklik ile ek malî külfet altına sokulduğundan ve Kurum masraflarına katılma payı ödemek zorunda kaldığından yakınmaktadır. Başvurucu hukuk devleti ilkesinin, adil yargılanma ve mülkiyet hakları ile sözleşme hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

“Davadan feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”

21. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Düşme kararı" kenar başlıklı 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…"

22.İçtüzük'ün(2) numaralı fıkrası şöyledir:

"(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."

23. Başvurucu, davalı idare ile arasındaki ihtilaflı alacakları 5/12/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun'un 2. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca yapılandırdığını, yapılandırmadan faydalanma şartlarından biri de yapılandırmaya konu davalardan feragat edilmesi olduğundan Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudan feragat ettiğini belirtmiştir. Somut olayda başvurudan feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmamaktadır.

24. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

M. Emin ŞAHİNER

Başvurucu : Turkcell İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi Vekilleri : Av. İzzet Serhat DEMİR Av. Duygu ÜNEL Av. Mutlu KORKMAZER