Uğur Kiremit Sanayi Ticaret A.ş. Başvurusu (B. No: 2014/11576)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, marka tescilinin iptali davası ile markaya vaki

tecavüzün önlenmesi vemanevi tazminat istemli karşı

davada yargılamanın makul süre içinde tamamlanmaması ve davalı hakkında aynı

sebeple ve aynı konuda üçüncü kişi tarafından açılan davada verilen karardan

farklı bir karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 8/7/2014 tarihinde

yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Davalı şirket marka haklarını elinde bulundurduğu A., G. ve V. markalı kiremitlerin izinsiz olarak üretimini

gerçekleştirdiği iddiasıyla başvurucu şirkete 4/12/2000 tarihli ihtarnameyi

göndermiştir.

9. Başvurucu, ihtarnameye konu markaların iptali istemiyle

7/6/2001 tarihinde dava açmıştır.Davalı

şirket 8/10/2001 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesiyle asıl davanın reddi,

markaya tecavüzün önlenmesi ve 5.000 TL tazminata karar verilmesi talebinde

bulunmuştur.

10. Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 9/9/2004

tarihli karar ile A. markasının

hükümsüz sayılmasına, G. ve V. markalarına ilişkin talebin reddiyle

başvurucunun bu markalara ilişkin müdahalesinin men'ine

karar vermiştir.

11. Karardavalı-karşı davacı şirket

vekili tarafından manevi tazminat yönünden, başvurucu tarafından da redde konu

G. ve V. markaları yönünden temyiz edilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/11/2005 tarihli kararı ile ''temyiz incelemesinden geçen başka bir dosya esas alınarak karar

verilmişse de anılan davanın tarafları aynı olmayıp tarafların ileri sürdüğü

deliller tartışılmadan karar verilemeyeceğinden'' ilk derece

mahkemesi kararı bozulmuştur.

12. Bozma ilamına uyan ilk derece mahkemesi 16/4/2009

tarihli karar ile A. markasına yönelik iptal kararının daha önce kesinleşmesi

nedeniyle bu hususta açıklama yapılması ile yetinilmesine, toplanan delillere

göre V. markasının iptaline, G. markasına ilişkin iptal isteği ile

davalı-karşı davacının bu markaya bağlı manevi tazminat isteminin reddine karar

vermiştir.

13. Karar, davalı-karşı davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 26/12/2011 tarihli karar

ile ''başvurucu asıl dava dilekçesinde

Granada markasını kullandığını belirtmekle mahkeme içi ikrar niteliğindeki bu

beyan nedeniyle marka sahibi şirket lehine manevi tazminata karar verilmesi

gerektiğinden'' ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.

14. Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar

Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) bozma kararına uyarak yapmış olduğu yargılama

sonucunda 6/9/2012 tarihli ve E.2012/144, K.2012/290

sayılı karar ile G. markasına

yönelik tecavüzün men'ineve 5.000 TL manevi

tazminatın başvurucudan alınmasına karar vermiştir.

15. Söz konusu karar başvurucu tarafından temyiz edilmekle

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 28/10/2013 tarihli

kararı ile onanmış ve karar düzeltme isteği aynı Dairenin 29/4/2014 tarihlikararı ile reddedilerek kesinleşmiştir.

16. Nihai karar başvurucu vekiline 30/6/2014

tarihinde tebliğ edilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 6/12/2017 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Asıl Davaya İlişkin

İhlal İddiaları

18. Başvurucu,marka

tescil hakkını elinde bulunduran davalı şirkete karşı üçüncü kişi tarafından

aynı nedenle açılan davanın üç marka yönünden kabul edilmişken kendisinin açmış

olduğu davanın G. markası

yönünden reddedilmesinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri

sürmüştür.

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1.

maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra

kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları

inceler.”

20. Anılan hüküm uyarınca Anayasa Mahkemesinin yetkisinin zaman

bakımından başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup Mahkeme

ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan

bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Anayasa Mahkemesinin yetki kapsamının

anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları da içerecek şekilde

genişletilmesi mümkün değildir (Hasan Taşlıyurt, B. No: 2012/947, 12/2/2013,

§ 16).

21. Başvuru konusu olayda başvurucu tarafından A., G. ve V. markalarının iptali ve davacı-karşı davalı

tarafından markaya vaki tecavüzün önlenmesi ile manevi tazminat talep

edilmiştir. İlk derece mahkemesi 9/9/2004 tarihinde A.

markasını iptal etmiş, anılan hüküm temyiz edilmediğinden kesinleşmiştir.

Mahkeme 16/4/2009 tarihinde de V. markasını iptal

ederken G. markasına yönelik iptal isteğini reddetmiştir. Karar yalnızca

davalı-karşı davacı şirket vekili tarafından temyiz edilip Yargıtay 11. Hukuk

Dairesinin 26/12/2011 tarihli kararı ile karşı davaya

konu G. markasına vaki tecavüz

nedeniyle hükmedilecek manevi tazminat yönünden bozulmuş veilk

derece mahkemesince bozma ilamına uyarak yalnızca bu yönde karar verilmiştir.

22. Bu durumda başvurucunun A., V. ve

G. markaları hakkındaki şikâyeti 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşen Mahkeme

kararına dayanması nedeniyle zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin yetkisi

dışında kalmaktadır.

23. Açıklanan nedenlerle başvuru konusu ihlal iddiasının 23/9/2012 tarihinden öncesine ait olduğu anlaşıldığından

başvurunun bu kısmının, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden

incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. KarşıDavaya Konu İhlal İddiaları

1. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

24. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

a. Kabul

Edilebilirlik Yönünden

25. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir nedeni de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas

Yönünden

26. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak

davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, §§ 45, 47).

27. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).

28. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 12 yıl 6 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

29. Açıklanan nedenlerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

2. Diğer İhlal İddiaları

30. Başvurucu, karşı davada delillerin yanlış değerlendirilip

hukuk kurallarının yanlış uygulanmasınedeniyle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

31. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması

bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru

kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya

açık keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir

(Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

32. Öte yandan benzer konularda aynı derecedeki yargı mercileri

arasındaki içtihat farklılıkları tek başına adil yargılanma hakkının ihlali

niteliğinde kabul edilemeyeceği gibi derece mahkemeleri ile itiraz ya da temyiz

mercilerinin, uyuşmazlıklara ilişkin olarak tarafların talepleri ve delilleri

arasındaki yorum farklılıkları da tek başına adil yargılanma hakkının ihlali

niteliğinde kabul edilemez (Miraş Mümessillik İnş. Taah. Reklam. Paz. Yay. San.

Tic. A.Ş.,

B. No: 2012/1056, 16/4/2013, § 36).

33. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

34. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50.

maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

35. Başvurucu, 10.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminat

talebinde bulunmuştur.

36. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

37. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 19.200 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

38. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için

başvurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal

arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge

sunmamış olması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi

gerekir.

39. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil

yargılanma hakkı kapsamındaki makul sürede yargılanma hakkının İHLAL

EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 19.200TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2012/144, K.2012/290) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 6/12/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz

PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Raportör : Heysem KOCAÇİNAR Başvurucu : Uğur Kiremit Sanayi Ticaret A.Ş. Vekili : Av. Ulvi UYSAL