Uthman Deya Ud Deen Eberle Başvurusu (B. No: 2015/16437)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, Türk vatandaşı ile evliliğe rağmen sınır dışı edilme

kararı nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ve sınır dışı edilme durumunda

tehlikeye düşüleceğinden bahisle kötü muamele yasağının ihlal edildiği

iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 16/10/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Bölüm tarafından tedbir talebinin değerlendirildiği

10/11/2015 tarihli toplantıda, başvurucu hakkındaki idari gözetim kararının

kaldırılmasına ilişkin tedbir talebinin reddine, dosyada mevcut bilgi ve

belgeler kapsamında başvurucunun Amerika Birleşik Devletleri'ne (ABD) sınır

dışı edilmesi durumunda yaşamının tehlikeye gireceği sonucuna ulaşmanın mümkün

olmadığına ancak başvurucunun sınır dışı edilmesi hâlinde eşi ve çocuğundan

ayrı kalacağı anlaşılğından

sınır dışı işleminin durdurulmasına ilişkin tedbir talebinin kabulü ile

başvurucu hakkındaki sınır dışı işleminin tedbiren

uygulanmamasına karar verilmiştir.

5. Komisyonca 31/3/2016 tarihinde, başvurunun kabul

edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6.Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

8. Başvurucu vekili tarafından Anayasa Mahkemesine verilen

12/2/2016 tarihli dilekçede başvurucunun sınır dışı işleminin uygulanmasına

dair tedbir talebinden feragat ettiği belirtilmiş ve ayrıca başvurucu

hakkındaki idari gözetim kararının kaldırılması talep edilmiştir.

9. Anayasa Mahkemesinin 6/5/2016 tarihli kararıyla idari gözetim

kararının kaldırılmasına ilişkin tedbir talebinin reddine dair kararda

değişiklik yapılmasını gerektirecek bir durum bulunmadığı ifade edilmiştir.

Bunun yanı sıra başvurucu tarafından sınır dışı işleminin uygulanmamasına dair

tedbir talebinden feragat edildiği dikkate alındığında devamında yarar

görülmeyen tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

10. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

11. Başvurucu 30/5/1989 tarihinde Suudi Arabistan'da doğmuş, ABD

ve Pakistan İslam Cumhuriyeti vatandaşıdır.

12. Başvurucu 20/2/2014 tarihinde Türk vatandaşı L.A. ile

evlenmiş olup söz konusu evliliğe istinaden başvurucuya 22/10/2014 ile

22/10/2015 tarihleri arasını kapsayacak şekilde aile ikamet izni verilmiştir.

13. Türk vatandaşı L.A. ile başvurucunun evliliğinden 26/6/2015

tarihinde bir kız çocuğu dünyaya gelmiştir.

14. Başvurucunun, Yalova’da bulunanbir

hastanede doğum yapan eşine refakat ettiği sırada 27/6/2015 tarihinde yapılan

bir ihbar üzerine kimlik kontrolü yapılmıştır.

15. Yalova Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 27/6/2015

tarihli kararı ile başvurucunun sınır dışı edilmesine ve bu amaçla idari

gözetim altına alınmasına karar verilmiş; evrakta, başvurucu hakkında yapılan

tahdit sorgulamasında hakkında (G-87) ve (Ç-114) kodlu tahdit kayıtlarının

bulunması nedeniyle kamu güvenliği için tehdit oluşturduğu değerlendirmesi ile

4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun

54. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapıldığı

belirtilmiştir. Yalova'da geri gönderme merkezi bulunmadığından bahisle

başvurucu Kocaeli iline nakledilmiştir.

16. Başvurucu 29/6/2015 tarihinde Kocaeli Geri Gönderme

Merkezine teslim edilmiş ve 1/7/2015 tarihinde hakkında idari gözetim kararı

alınmıştır.

17. Başvurucu vekili tarafından Kocaeli Valiliği İl Göç İdaresi

Müdürlüğüne verilen 3/7/2015 tarihli dilekçe ile Geri Gönderme Merkezinde

bulunan başvurucuya 6458 sayılı Kanun uyarınca hukuki destek sunmak üzere

dosyasını inceleme ve örnek alma hususunda talepte bulunulmuştur. İlgili

idarenin aynı tarihli cevap yazısı ile kamu düzeninin korunması ile suç

işlenmesinin önlenmesine ilişkin belgelerin incelenemeyeceği ve bu belge

örneklerinin verilemeyeceği ifade edilerek talebin yerine getirilmediği

belirtilmiştir.

A. Sınır Dışı İşlemi Hakkındaki Dava Süreci

18.Başvurucu, hakkında verilen sınır dışı kararına karşı

7/7/2015 tarihinde Kocaeli 1. İdare Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Dava

dilekçesinde sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunu,

hangi gerekçelerle kamu güvenliğini tehlikeye attığının belirsiz olduğunu, Türk

vatandaşı ile evli olduğunu ve bir çocukları bulunduğunu; bu kapsamda alınan

sınır dışı kararı ile aile hayatı ve yaşam hakkının ihlal edildiğini

belirtmiştir.

19. Mahkemece 8/7/2015 tarihinde ilk inceleme tutanağı

düzenlenmiştir.

20. Kocaeli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından dava

dosyasına sunulan savunmada, yapılan bilgisayar tahdit sorgulamasında 17/3/2015

tarihli Genel Güvenlik (G-87-Yurda Girişi Yasak) ve 5/3/2015 tarihli (Ç-l14)

tahdit kodunun olduğu görüldüğünden başvurucunun 6458 sayılı Kanun’un 54.

maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde belirtilen "Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu

sağlığı açısından tehdit oluşturanlar" kapsamında olduğu

değerlendirilerek hakkında sınır dışı kararı verildiği belirtilmiştir. Ayrıca

6458 sayılı Kanun'un 94. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan "... Milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması

ile suç işlenmesinin önlenmesine ilişkin belgeler incelenemez ve

verilemez." hükmü gereği dosyadaki evrakların sunulamadığı

belirtilmiştir.

21. Mahkemece 30/7/2015 tarihli ara kararı ile davalı idareden

başvurucu hakkındaki tahdit kodlarının mahiyeti ile anlamının bildirilmesi, bu

kodların bilgisayar tahdit sistemine işlenmesine neden olan somut olguların,

bilgi ve bulguların ve başvurucunun kamu güvenliği ve düzeni açısından ne

şekilde tehdit oluşturduğunun açıklanması istenilmiştir.

22. İdarece dava dosyasına sunulan 13/8/2015 tarihli ara kararı

cevabında, Genel Güvenlik (G-87-Yurda Girişi Yasak) ve (Ç-114-Haklarında Adli

İşlem Yapılan Yabancılar) tahdit kodlarının veri girişinin yapılmış olduğunun

tespit edildiği, söz konusu tahdit kodlarının veri girişlerinin Göç İdaresi Genel

Müdürlüğü Yabancılar Daire Başkanlığı tarafından belirtilen tarihlerde

yapıldığı, kendileri tarafından başvurucu ile alakalı veri girişi yapılmadığı

belirtilmiştir. Bunun yanı sıra hakkında G-87 tahdit kodu veri girişi yapılmış

olan yabancı uyruklu şahıslar ilgili Genel Müdürlük talimatlarına esasen kamu

güvenliği ve düzeni açısından tehdit oluşturan şahıslar olarak

değerlendirilmekte olduğundan bu kişilerin sınır dışı kapsamına alınmakta

olduğu, Ç-114 tahdit kodlu veri girişinin ise hakkında herhangi bir sebeple

adli işlem yapılan yabancı uyruklu şahıslar için girişi yapılan tahdit kodu

olarak nitelendirildiği bildirilmiştir.

23. Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin 25/8/2015 tarihli kesin

kararıyla dava reddedilmiştir. Karar gerekçesinde bilgisayar tahdit

sorgulamasında hakkında (G-87) ve (Ç-l14) tahditleri bulunduğu için kamu düzeni

veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturan şahıs olarak

değerlendirilen davacı hakkında tesis edilen sınırdışı

işleminde hukuka aykırılık görülmediği belirtilmiştir.

24.Bu karar 18/9/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

25.Başvurucu 16/10/2015 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

B. Bireysel Başvuru Yapılmasından Sonraki

Gelişmeler

26.Başvurucu vekili tarafından Kocaeli Valiliği İl Göç İdaresi

Müdürlüğüne verilen 16/9/2015 tarihli dilekçe ile yerel mahkeme kararı sonrası

başvurucu hakkında sınır dışı edilme işlemlerinin başlatılacağı ve buna göre

seyahat programı hazırlanacağı belirtilerek 6458 sayılı Kanun’un 52. maddesinin

(1) numaralı fıkrasında yer verilen "Yabancılar,

sınır dışı etme kararıyla, menşe ülkesine veya transit gideceği ülkeye ya da

üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilebilir." hükmü karşısında

başvurucunun ailesinin de yaşadığı ve vatandaşı olduğu Pakistan İslam

Cumhuriyeti'ne gönderilmesi, idare aksi kanaatte ise gerekçelerinin yazılı

olarak bildirilerek bu aşamada sınır dışı edilme işlemlerinin bekletilmesi

talep edilmiştir.

27. Kocaeli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından Göç

İdaresi Genel Müdürlüğüne hitaben gönderilen 1/10/2015 tarihli yazıda,

başvurucu vekilinin 16/9/2015 tarihli dilekçesine istinaden Pakistan İslam

Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğundan gelen bir görevlinin başvurucu ile

mülakat yaptığı ve görevli tarafından, durumun ilgili bakanlığın onayına

sunularak onay verilmesi hâlinde başvurucu için gerekli belgelerin

düzenleneceğinin bildirildiği belirtilmiştir.

28.Başvurucu vekili tarafından Kocaeli Valiliği İl Göç İdaresi

Müdürlüğüne verilen 6/10/2015 tarihli dilekçede ise daha önce 6458 sayılı

Kanun’un 52. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince başvurucunun ailesinin

de yaşadığı ve vatandaşı olduğu Pakistan İslam Cumhuriyeti'ne gönderilmesinin

talep edildiği ancak ilgili talebe cevap verilmediği gibi başvurucunun Ankara

Geri Gönderme Merkezine nakledildiği ve böylelikle hak kaybına uğradığı,

başvurucunun ABD'ye gitmek istemediği, ABD'ye gönderilmesi durumunda yaşam

güvencesinin olmadığı ve kötü muameleye uğramasının söz konusu olduğu belirtilerek

başvurucunun ABD dışındaki bir ülkeye gönderilmesi talep edilmiştir.

29. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Anayasa Mahkemesine

hitaben gönderilen 12/4/2016 tarihli yazıda, uluslararası terörist

faaliyetlerin tespit ve deşifresi amacıyla sürdürülen çalışmalar kapsamında

çeşitli kurumlardan edinilen istihbari bilgiler

neticesinde başvurucunun kamu güvenliği açısından tehlike oluşturduğu

değerlendirilerek yurda giriş yasağı kararı alındığı ve Anayasa Mahkemesi

tarafından verilen tedbir kararına istinaden başvurucunun Pakistan'a gönderilme

talebinin yerine getirilemediği bildirilmiştir.

30. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Anayasa Mahkemesine

hitaben gönderilen 28/5/2016 tarihli yazıda başvurucunun Pakistan'a

gönderilmesine ilişkin talebi değerlendirilmek üzere Kocaeli İl Göç İdaresi

tarafından Pakistan İslam Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu görevlileri ile

görüşüldüğü ancak Konsolosluk yetkililerinin başvurucuyu ülkelerine kabul

etmeyeceklerini beyan ettikleri ifade edilmiştir.

31. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Anayasa Mahkemesine

hitaben gönderilen 19/6/2018 tarihli yazıda ise;

- Türk vatandaşıyla evliliğine istinaden ikamet izni başvurusu

sırasında başvurucu hakkında herhangi bir giriş yasağı bulunmadığı,

- Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığının

4/3/2015 tarihli yazısında ülkemizde terörist faaliyetlere iştirak etmelerinin

ve çatışma bölgelerine seyahatlerinin engellenmesi kapsamında uygun tedbirlerin

alınmasının talep edildiği, bu doğrultuda başvurucu hakkında (G-87 Genel

Güvenlik kodlu) tahdit kaydı düzenlendiği,

- Başvurucunun idari gözetim altına alınarak 29/6/2015 tarihinde

Kocaeli Geri Gönderme Merkezine teslim edilmesinden sonra 30/5/2016 tarihinde

idari gözetim tedbirinin sonlandırıldığı ve haftanın her günü olmak üzere

ailesinin bulunduğu Yalova'da imza yükümlülüğü getirildiği,

- Bundan sonra başvurucunun eşinin Mardin'de öğretmen olarak

görev yapmaya başlaması üzerine başvurucunun talebi dikkate alınarak imza yükümlülüğünü

Mardin'de yerine getirmesine 22/8/2016 tarihinde karar verildiği,

- Bu defa başvurucunun eşinin doğum iznine ayrılarak Yalova'ya

gitmesi ve başvurucunun da talebi üzerine 14/4/2017 tarihinde imza yükümlülüğünüYalova'da yerine getirmesinin karara

bağlandığı,

-Aynı şekilde eşinin doğum izninin bitiminden sonra Mardin'deki

görevine başlaması üzerine başvurucununimza

yükümlülüğünü Mardin'de yerine getirmesine 29/12/2017 tarihinde karar

verildiği,

-Ancak başvurucunun imza yükümlülüğünü 12/4/2018 tarihinden

itibaren yerine getirmediğinin ve 14/5/2018 tarihinde farklı bir pasaport

numarasıyla İstanbul Atatürk Hudut Kapısından çıkış yaparak ABD'ye gittiğinin

tespit edildiği, eşinin ise Türkiye'de kaldığı bildirilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

32. Mahkemenin 11/10/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

33. Başvurucu; kamu güvenliğini tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle

hakkında verilen sınır dışı kararının uygulanarak sınır dışı edilmesi hâlinde

yaşamının tehlikeye düşeceğini belirterek yaşam hakkının, işkence ve kötü

muamele yasağının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

34. Ayrıca başvurucu Türk vatandaşıyla evli olduğunu ve bu

evliliğinden bir çocuğu bulunduğunu, sınır dışı kararının uygulanması hâlinde

Türkiye’de yaşayan eşi ve çocuğundan ayrı kalacak olması nedenleriyle aile

bütünlüğünün bozulduğunu ifade etmiştir. Bu nedenlerle başvurucu aile hayatına

saygı hakkının ve seyahat hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

35. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün “Düşme kararı” kenar başlıklı 80.

maddesinin ilgili kısımları şöyledir:

“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki

hallerde düşme kararı verilebilir:

...

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden

ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden

görülmemesi.

…

(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki

fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve

yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da

insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”

36. Başvurucunun bireysel başvuru yaptıktan sonra 14/5/2018

tarihinde kendi isteğiyle Türkiye'den ayrılarak vatandaşı olduğu ABD'ye gittiği

anlaşılmaktadır. Bu durumda başvurunun konusunu oluşturan sınır dışı kararının

uygulanma ihtimali ortadan kalkmıştır. Dolayısıyla başvurucunun geri

gönderilmesi hâlinde aile hayatına saygı hakkına yönelik gerçek bir tehlike

altında bulunup bulunmadığı hususunda bir inceleme yapmaya gerek kalmamıştır.

37. Aynı şekilde başvurucu hakkındaki sınır dışı kararının icra

edilmediği, Türkiye’den kendi rızası ile ayrıldığı dikkate alındığında aile

hayatına saygı hakkının ihlal edildiği yönündeki iddianın incelenmesini

gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

38. Açıklanan gerekçelerle başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı anlaşıldığından düşmesine

karar verilmesi gerekir.

A. Başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmaması nedeniyle

DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,

C. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel

Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 11/10/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan y.

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör

:

Şermin

BİRTANE

Başvurucu

:

Uthman Deya

Ud Deen EBERLE

Vekili

:

Av. Seçil

ASİ