Y.c.k. Başvurusu (B. No: 2012/889)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, oda hapsi cezasıyla cezalandırılmasının yargı

kararına dayanmaması ve verilen cezaya karşı yargı yolunun kapalı olması

nedeniyle Anayasa’nın 19. ve 36. maddelerinde düzenlenen temel haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 4/12/2012 tarihinde

Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı

tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 28/2/2013

tarihinde başvurunun çözümünün ilke kararını gerektirmesi nedeniyle Anayasa

Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralı

fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, 1987 doğumlu olup Samsun’da ikamet etmektedir.

6. Başvurucu TCG … Komutanlığı

emrinde astsubay kıdemli çavuş olarak görev yapmaktadır.

7. Başvurucu, “… Limanı’nda bulunmakta olan gemiye (görev

yerine) son dönüş tarih ve saati olan 15/4/2012 tarih

ve saat 23:59’da dönmesi gerekmekte iken, 16/4/2012 tarihinde saat 07:30’da

döndüğü” gerekçesiyle 4/5/2012 tarihinde 15/6/1930 tarih ve 1632 sayılı Askeri

Ceza Kanunu’nun 171. maddesi uyarınca disiplin amiri tarafından 7 gün oda hapsi

cezası ile cezalandırılmıştır.

8. Başvurucu, 1632 sayılı Kanun’un 188. maddesinde yer alan

oda hapsi cezalarına karşı iç hukukta tanınan bir üst amire başvuru yoluna,

itirazının sonuçsuz kalacağı düşüncesiyle başvurmamıştır.

9. Başvurucu hakkında verilen oda hapsi cezası 31/10/2012

ilâ 7/11/2012 tarihleri arasında … Disiplin Ceza

Tutukevinde infaz edilmiştir.

B. İlgili Hukuk

10. 1632 sayılı Kanun’un 171. ve 188. maddeleri.

11. 1632 sayılı Kanun’un 181. (Mülga: 31/1/2013-6413/45

md.) maddesi şöyledir:

“Bir disiplin cezası resmi surette mahküma

tebliğ edildiği vakit katileşir. … Bu cezanın kaldırılması veya değiştirilmesi

ancak şikayet yoluyla veya ceza veren amirin mahküm lehine yapacağı müracaat üzerine veyahut affı ali

ile kabildir. Yanlış verilen … disiplin cezaları daha

yüksek makam tarafından … kaldırılabilir

veya değiştirilebilir.”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

12. Mahkemenin 26/3/2013 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 4/12/2012 tarih ve 2012/889 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

13. Başvurucu, hakkında hiçbir mahkeme kararı bulunmaksızın

yetkili amirin kararıyla 7 gün süreyle kişisel özgürlüğünden yoksun

bırakıldığını, bu tür cezaların yargı makamlarınca verilmesi gerektiğini

belirterek Anayasa’nın 19. maddesindeki kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ve

36. maddesindeki hak arama hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüş ve

tazminat talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

14. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı

Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasında herkesin, Anayasada güvence

altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin

kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine

başvurabileceği hükmüne yer verilmiştir. Anayasa’nın geçici 18.

maddesinde uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bireysel

başvuruların kabul edileceği, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un

76. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise Kanun’un 45 ila 51. maddelerinin 23/9/2012 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

15. 6216 sayılı Kanun’un geçici

1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden

sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceler.”

16. Anılan Anayasa ve 6216 sayılı Kanun

hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra

kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları

inceleyebilecektir. Mahkemenin zaman bakımından yetkisine ilişkin bu

düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihaî

işlem ve kararları da içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün

değildir (B. No: 2012/832, § 14, 12/2/2013).

17. Anayasa Mahkemesinin zaman

bakımından yetkisi için kesin tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin

geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B.

No: 2012/51, § 18, 25/12/2012).

18. Başvuru konusu

olayda başvurucu 4/5/2012 tarihinde 1632 sayılı

Kanun’un 171. maddesi uyarınca disiplin amiri tarafından yedi gün oda hapsi

cezası ile cezalandırılmıştır. Başvurucu 1632 sayılı Kanun’un 188. maddesine

göre bir üst amire itiraz hakkını itirazının sonuçsuz kalacağı düşüncesiyle

kullanmamıştır. Başvurucu hakkında verilen ceza, 1632 sayılı Kanun’un 181.

maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurulara ilişkin zaman

bakımından yetkisinin başladığı tarihten önce kesinleşmiştir.

19. Başvurucu hakkında verilen oda

hapsi cezası Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi başladıktan sonraki

tarih olan 31/10/2012 ilâ 7/11/2012 tarihleri arasında

infaz edilmiş ise de infazın verilen cezanın kesinleşmesi üzerinde herhangi bir

etkisi bulunmamaktadır.

20. Açıklanan

nedenlerle, başvuru konusu işlemin 23/9/2012

tarihinden önce kesinleşmiş olduğu

anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemezliğine karar verilmesi

gerekir.

Z. Ayla PERKTAŞ

Erdal TERCAN Zühtü ARSLAN Raportör : Serhat ALTINKÖK Başvurucu : Y. C. K. Vekili : Av. Adem DEMİR