AYM Norm Denetimi E.1963/104 K.1964/41

Büyük Millet Meclisi Gurubu.

İPTAL DAVASININ KONUSU

1918 sayılı kanunun 6829 sayılı kanunla değişik 53. maddesinde yazılı tevkif mecburiyetinin Anayasanın 30. maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenmiştir.

İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi

uyarınca 5.3.1963 gününde yapılan ilk incelemede, dâva dilekçesinde imzaları

bulunan Ali Nailî Erdem ve Cahit Okurer’in Grup Başkan veya Başkan vekili

olduklarını gösterir onanlı belgelerin Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkındaki 22.4.1962 günlü ve 44 sayılı kanunun 26.

maddesinin üçüncü fıkrası gereğince verilmediği görüldüğünden bu belgelerin

onbeş gün içinde gönderilmesi için tebligat yapılmasına karar verilmiş, yapılan

tebligat üzerine eksiklerin süresinde tamamlandığı anlaşılmış ve 12.4.1963

günlü toplantıda esasın incelenmesine karar verilmiş olmakla bu konuda

düzenlenen rapor, iptali istenen kanun hükümleri ve Anayasanın ilgili maddesi

okunduktan sonra gereği görüşüp düşünüldü:

Dâvacı, dâva dilekçesinde her ne kadar 1918 sayılı kanunun 53.

maddesinin tümünün iptalini istemekte olduğu sanısını uyandıracak surette

istemini “iptali istenen kanun” başlığı altında “1918 sayılı kanunun 53.

maddesi “şeklinde belirtmiş ise de dilekçenin “İptal sebebi başlığı altındaki

bölümünde” 1918 sayılı kaçakçılığın men ve takibi hakkındaki kanunun 53.

maddesinde yazılı tevkif mecburiyetinin Anayasanın 30. maddesine aykırı

görüldüğünü “açıklanmış ve netice kısmını da “yukarıda açıklanan sebeplerle

sözü edilen kanun hükmünün iptaline karar verilmesi” şeklinde bağlamış

bulunması bakımından dâvanın, kaçakçılığın men ve takibine dair 1918 sayılı

kanunun 6829 sayılı kanunla değişik 53. maddesinin tümüne yöneltilmiş olmayıp,

sadece maddenin, tutuklamayı zorunlu kılan birinci fıkrası hükmüne yöneltilmiş

olduğu anlaşıldığından dâvanın adı geçen kanunun 53. maddesinin birinci fıkrası

hükmüne hasrı üyelerden Şemseddin Akçoğlu, Celâleddin Kuralmen ve Muhiddin

Gürün’ün, incelemenin maddenin tümü üzerinde yapılması gerektiği yolundaki

muhalefetleriyle ve oyçokluğu ile kararlaştırıldıktan sonra kaçakçılığın men ve

takibine dair 1918 sayılı kanunun 6829 sayılı kanunla değişik 53. maddesinin

tutuklamayı zorunlu kılan birinci fıkrası, dâva açılmasından sonra 27.11.1963

gün ve esas 1963/293 karar 1963/282 sayılı kararımızla Anayasa’nın 30.

maddesine aykırı görülerek iptal edildiği anlaşılmıştır.

İ. Hakkı ÜLKMEN

Üye

Şemsettin

AKÇOĞLU

Üye

İbrahim SENİL

Üye

İhsan

KEÇECİOĞLU

Üye

A. Şeref

HOCAOĞLU

Üye

Salim BAŞOL

Üye

Celâlettin

KURALMEN

Üye

Hakkı KETENOĞLU

Üye

Ahmet AKAR

MUHALEFET ŞERHİ

Dâvada, 1918 Sayılı Kanunun değişik 53. maddesinin iptali istenmiştir. Tetkikatın, dâvacının isteğine uygun olarak, bu maddenin tümü üzerinde yapılması gerekir. İleri sürülen gerekçeye dayanılarak maddenin bazı hükümleri inceleme dışında bırakılamaz.

22.4.1962 tarihli ve 44 Sayılı Kanunun 28. maddesi gereğince Mahkememiz yalnız dâvacının dayandığı gerekçelerle değil -istekle bağlı kalmak kaydiyle- başka gerekçelerle de karar verebilecektir.

Dâvanın 53. maddenin bir kısmına hasredilmesi hakkındaki karara bu sebeple muhalifiz.

Üye

Muhittin GÜRÜN

Üye

Lûtfî ÖMERBAŞ

Üye

Ekrem TÜZEMEN

Üye

Celâlettin

KURALMEN

Üye

Şemsettin

AKÇOĞLU

Üye Muhittin GÜRÜN