ANAYASA MAHKEMESİ

MAHKEMESİ KARARI

AYM Norm Denetimi E.1994/57 K.1994/52

Büyük Millet Meclisi Grubu adına Grup Başkanvekili Hasan Korkmazcan.

Esas1994/57Karar1994/52Tarih8 Temmuz 1994Okuma62 dk · 12.421 kelime

KÜNYE

Anayasa

Mercii: Anayasa Mahkemesi
Karar tarihi: 8 Temmuz 1994
Esas Sayısı: 1994/57
Karar Sayısı: 1994/52
Karar Günü: 8.7.1994
R.G. Tarih-Sayı: 31.07.1994-22007
İptal davasını açan: Anamuhalefet (Anavatan) Partisi Türkiye

Karar metni, AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

12.421 kelime·62 dk okuma·721 bölüm

Büyük Millet Meclisi Grubu adına Grup Başkanvekili Hasan Korkmazcan.

İPTAL DAVASININ KONUSU

3.6.1994 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan 535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'nın 6., 7., 10., 87., 91., 128., 138., 153. ve 163. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.

II- YASA METİNLERİ

A- İptali İstenilen Kurallar :

İptali İstenilen 535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" şöyledir :

Hazine Müsteşarlığının kurulması; 18/5/1994 tarihli ve 3990 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 2/6/1994 tarihinde kararlaştırılmıştır.

BİRİNCİ KISIM

Amaç, Görev, Teşkilat

Amaç

Madde 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, ekonomi politikalarının tesbitine yardımcı olmak ve bu politikalar çerçevesinde faaliyetlerin düzenlenmesi, uygulanması, uygulanmasının izlenmesi ve geliştirilmesi için Hazine Müsteşarlığının kurulmasına, teşkilat ve görevlerine ilişkin esasları düzenlemektir.

Görev

Madde 2- Hazine Müsteşarlığının görevleri şunlardır:

a) Ekonomi politikalarının tesbiti ile ilgili çalışmaları yapmak ve kararlaştırılan politikaları uygulamak,

b) Hazine işlemlerini, para-kredi ve nakit hareketleri ile Devletin iç ve dış borç yönetimini yapmak,

c) Fonların faaliyetlerinin para politikası ve bütçe uygulamaları ile koordinasyonunu sağlayarak, kaynakların kullanımındaki etkinliği arttırmak ve bu amaçla gerekli önlemleri almak,

d) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve Devlet iştirakleri ile ilgili olarak Devlet pay sahipliğinin gerektirdiği her türlü işlemi yapmak,

e) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin yeniden yapılandırılma işlemlerini yapmak,

f) İki taraflı ve çok taraflı dış ekonomik ilişkiler ve anlaşmalarla ilgili hizmetleri yürütmek,

g) Uluslararası ekonomik ve mali kuruluşlarda üyelik ve temsilin gerektirdiği işlemleri ve görevleriyapmak ve yürütmek,

h) Avrupa Birliği ile ilişkilerde Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren konularla ilgili politikaları belirlemek ve bu konularda alınan kararları yürütmek,

ı) Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülkelerden, bu ülkelerdeki kurum ve kuruluşlar ile mali piyasalardan borç ve hibe almak ve yabancı ülkelere veya bunların kamu kurum ve kuruluşlarına borç ve hibe vermek,

i) Uluslararası mali ve ekonomik kuruluşlarla üyelik ve temsil ilişkilerini 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde düzenlemek ve yönetmek, bu kuruluşların katılım paylarını ödemek için her türlü işlemi yapmak ve Devlet adına sermaye katkısını karşılamak için taahhüt senedi vermek,

j)Bankacılık, sermaye piyasası ve diğer mali piyasalara ilişkin politikaları hazırlamak, uygulamak, uygulanmasını izlemek,

k) Bankalar, sigorta şirketleri ve mali sektörün diğer kurumlarının kamu adına denetimini yapmak,

l) Kambiyo politikalarına ilişkin esasları düzenlemek, uygulamasını izlemek ve yönlendirmek,

m) Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri ile ilgili uygulamaları yürütmek ve ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon sağlamak,

n) Hazine'ce sermaye ihracına ilişkin düzenlemeler yapmak ve uygulamasını izlemek,

o) Özel sigortacılığa ilişkin politikaları hazırlamak, uygulanmasını izlemek,

ö) Ekonomik ve mali konularda araştırma ve değerlendirmeler yapmak, sonuçlarını yayınlamak ve bu amaçla istatistik ve bilgi derlemek,

p) Yerli ve yabancı özel sektörün yatırım ve sermaye faaliyetlerinin plan ve hedef gayelerinin uygun bir şekilde yürütülmesini teşvik ve tanzim edecek tedbirleri tesbit ve teklif etmek, uygulamak, uygulamayı takip etmek,

r) Bankalar, sigorta şirketleri, mali sektörün diğer kurumları ile Müsteşarlığın görev alanına giren konularda özel ve kamu kuruluşlarında kamu adına denetim yapmak,

s) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşları arasında koordinasyonu sağlamak,

t) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

Teşkilat

Madde 3- Hazine Müsteşarlığı Başbakana bağlı olup, Başbakan, Müsteşarlığın yönetimi ile ilgili yetkilerini, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı veya bir Devlet Bakanı vasıtasıyla kullanabilir.

Hazine Müsteşarlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı kuruluştan oluşur.

İKİNCİ KISIM

Müsteşarlık Merkez Teşkilatı

Merkez Teşkilatı

Madde 4- Hazine Müsteşarlığı merkez teşkilatı, anahizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimlerden oluşur.

Müsteşarlık merkez teşkilatı, ekli 1 sayılı cetvelde gösterilmiştir.

BİRİNCİ BÖLÜM

Müsteşarlık

Müsteşar

Madde 5- Müsteşar, Müsteşarlık teşkilatının en üst amiridir ve Müsteşarlık hizmetlerini Hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir. Müsteşar Başbakana veya Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısına veya Başbakan tarafından görevlendirilecek bir Devlet Bakanına karşı sorumludur.

Müsteşar Yardımcıları

Madde 6- Müsteşara yardımcı olmak üzere en fazla 5 Müsteşar Yardımcısı görevlendirilebilir. Müsteşar Yardımcılarının sayısını belirlemeye Başbakan yetkilidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Anahizmet Birimleri

Madde 7- Müsteşarlığın anahizmet birimleri şunlardır:

a) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü,

b) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü,

c) Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü,

d) Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü,

e) Sigortacılık Genel Müdürlüğü,

f) Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü

g) Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü.

Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü

Madde 8- Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Hazine işlemlerini yürütmek, Devlet giderlerinin gerektirdiği nakdi sağlamak, Devletin genel bütçe ile ilgili yurt dışı ödemelerini yapmak, Devlet gelir ve giderlerini denkleştirmek, iç ödemeler ve dış ödemeler saymanlıkları kurmak ve yönetmek,

b) Hazinenin her türlü varlıklarını muhafaza etmek, yönetmek ve nemalandırmak,

c) Devletin iç borçlanmasını yürütmek, Devlet tahvili, Hazine bonosu ve diğer iç borçlanma senetleri çıkarmak, ihale yöntemi, sürekli satış yöntemi ve diğer yöntemlerle satışını yapmak ve yaptırmak, bunların satış miktarlarını, değerlerini ve faizlerini belirlemek, Devlet borçlarının yönetimine ilişkin olarak her türlü iç borçlanmanın hazırlık, akit, ihraç ve dış borçlanma da dahil olmak üzere ödeme, erken ödeme, kayıt işlemlerini yürütmek ve Devletçe verilen faiz ve ikrazata ilişkin işlemleri yapmak, bu amaçla Devlet Borçları Saymanlığı kurmak ve yönetmek, borç yönetiminin hesabını tutmak,

d) Türkiye'nin dış borç veri tabanını oluşturmak ve bu amaçla Dış Borç Kütüğü tutmak,

e) Hazine garantisi verilmesi ile ilgili işlemleri yürütmek, gerekli kayıtları tutmak, garanti ve devir şartlarını belirlemek,

f)Türk parasının dolaşımı ve istikrarını sağlamaya yönelik politikaları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile birlikte oluşturmak ve uygulamak,

g) Para politikası ile ilgili konularda Hazine ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ilişkisini kurmak, nakit yönetimini genel ve katma bütçeli idarelerle özel bütçeli kuruluşların, döner sermayeli kuruluşların ve fonların ihtiyaçları ve para politikasının

genel hedefleri doğrultusunda yürütmek,

h) Kamu giderlerinde artış veya kamu gelirlerinde azalışa neden olabilecek her türlü mevzuat düzenlemesi hakkında görüş bildirmek,

i) Kanun, kanun hükmünde kararname, bakanlar kararı, yönetmelik ve diğer mevzuatla kurulmuş fonlarla ilgili genel politikaları belirlemek, bunların bütçe ile ilişkilerinin kurulmasını sağlamak ve bu politikaların uygulanmasına ilişkin esasları düzenlemek,

k) Para ve bütçe politikalarını dikkate alarak, fonlar arasında koordinasyonu temin etmek,

l) Fonların bütçe ve hazine nakit yönetimi ile uyumlandırılması amacıyla gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tesbit etmek,

m) Fonlar arası aktarmaları koordine etmek,

n) Fonlardan düzenli olarak bilgi akışının sağlanması ve fon sistemine ilişkin verilerin toplanmasına ilişkin denetimleri yapmak,

o) Fonların makro ekonomik dengeler içindeki yeri ve önemi ile etkilerini değerlendirmek ve bu konuda önerilerde bulunmak,

p) Fon kaynaklarının mali yükünün işlemler ve sektörler arasında dengeli dağılımın sağlanması yönünde araştırma yapmak, öneri ve teklifte bulunmak,

r) Fon kullanımlarının genel ekonomik politikalarla uyum içinde yapılmasını izlemek, benzeri nitelikteki işlem ve sektörler için birden fazla fondan kaynak tahsisini önleyici çalışmalar yapmak, öneri ve teklifte bulunmak,

s) Yeni kurulacak fonlarla ilgili görüş bildirmek,

t) Fonların yeniden yapılandırılmaları, tasfiye veya birleştirilmelerine ilişkin çalışmaları yapmak ve bu konuda ilgili kuruluşlar koordinasyonu sağlamak,

u) Madeni para ve hatıra para basımını planlamak ve bu amaçla Darphane ile ilişkileri yürütmek,

v) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü

Madde 9- Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Hazine pay sahipliğinin gerektirdiği her türlü işlemi yapmak, Hazine ile kamu iktisadi teşebbüsleri ilişkisini kurmak, bu kuruluşların Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşünü alarak yıllık genel yatırım ve finansman programlarını hazırlamak ve Bakanlar Kurulunun onayına sunmak, uygulanmasını izlemek ve yıl içindeoraya çıkacak gelişmelere göre programda gerekli değişiklikleri yapmak,

b) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin faaliyetlerinin faaliyetlerini kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini takip etmek,

c) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin etkin ve verimli çalışmasını sağlamak veya özelleştirilmelerine hazırlık amacıyla küçültülmesini, bölünmesini veya birleştirilmesini, kısmen veya tamamen, sürekli veya süresiz olarak faaliyetlerinin durdurulmasını, kapatılmasını veya tasfiyesini, istihdam yapısınındüzenlenmesini, organizasyon yapısının değiştirilmesini de kapsayan yeniden yapılandırmaya yönelik verilen görevlere ilişkin hertürlü işlemleri yapmak,

d) Tarımsal destekleme politikalarının oluşturulması ve uygulanmasına ilişkin çalışmalar yapmak,

e) Petrol Kanunu ile ilgili olarak vergi hükümleri dışındaki mali hükümlerin uygulanmasını sağlamak,

f) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü

Madde 10- Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır.

a) Milletlerarası ekonomik işbirliğine taalluk eden dış kamu borçlanmalarının hazırlık, akit, kefalet ve garanti işlemlerini yürütmek ve dış kamu borçlarına müncer olacak müzakere ve muhaberatı yapmak,

b) Sağlanan dış kamu borçlarının ve kültür yardımları dışındaki dış yardımların kullanılmasına, bu borç ve dış yardımlara ait mukavele ve anlaşmaların uygulanmasına ilişkin olarak ülke içinde ve dışında yapılacak her türlü temas, müzakere ve gerekli işlemleri 1173 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarakyerine getirmek,

c) Bu konularla ilgili olarak yabancı devlet ve milletlerarası ekonomik ve mali kuruluşlar ve bunların temsilcilik ve temsilcileriyle 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde mali ve ekonomik konularda temas ve müzakerelerde bulunmak,

d) 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti adına, yabancı devletler, uluslararası ekonomik ve mali kuruluşlar, banka ve fonlarda ülkemizi temsil etmek, bu kuruluşlarla ve bunların temsilcilik ve temsilcileriyle ekonomik ve mali konulardatemas ve müzakerelerde bulunmak ve uluslararası anlaşmalara imza koymak, sözkonusu anlaşmalara ilişkin her türlü işlemi yürütmek,

Türkiye'nin yabancı ülkelere yapacağı yardımlara ilişkin politikaları tespit etmek ve gerektiğinde bunlara finansal katkıda bulunmak,

e) Uluslararası mali ve ekonomik kuruluşlarla üyelik ve temsil ilişkilerini 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde düzenlemek, bu kuruluşlara katılım paylarını ödemek için her türlü işlemi yapmak ve gerektiğinde Devlet adına sermaye katkısını karşılamak için taahhüt senedi vermek,

f) Yıllık programlar çerçevesinde ödemeler dengesi gerçekleşme ve tahminlerini hazırlamak, değerlendirmek ve ekonomik tahliller yapmak,

g) Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülkelerle, bu ülkelerdeki kurum ve kuruluşlar ile mali piyasalardan borç ve hibe almak ve yabancı ülkelerin veya bunların kamu kurum ve kuruluşlarına borç ve hibe vermek, bu ülkelerle ve bu ülkelerin kurum ve kuruluşları ile ekonomik ve mali konulara ilişkin anlaşmalar yapmak, bu işlemlerle ilgili ülkeiçinde ve dışında yapılacak her türlü temas ve müzakereleri yürütmek ve esas şartları belirlemek,

h) Uluslararası mali piyasalarda mevcut finansman araçlarını kullanmak suretiyle dış borç yükünü hafifletici her türlü işlemi yapmak,

ı) İleri teknoloji gerektiren temel altyapı projelerinin yerli ve yabancı özel sektör katılımı ile gerçekleştirilmesi için, ilgili kanunlarda belirtilen çerçevede garanti vermek ve buna ilişkin işlemleri yapmak,

i) Avrupa Birliği ile ilişkilerin koordinasyonuna katılmak ve bu konuda Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren çalışmaları yapmak,

j) Avrupa Birliği ile ekonomik ve mali entegrasyona ilişkin politikaların belirlenmesine yardımcı olmak,

k) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanlarına giren konularda Avrupa Birliği ile ekonomik ve mali mevzuatın uyumlandırılması çalışmalarını yapmak,

l) Avrupa Birliği ve Birliğin kurum ve kuruluşları ile borç ve hibe sağlanmasına ilişkin her türlü temas ve müzakereleri yürütmek ve bunlara ilişkin anlaşmaları imzalamak,

m) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren Avrupa Birliği ile ilgili konularda diğer Bakanlık ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak,

n) Müsteşarlığın görev alanına giren dış temaslarla ilgili protokol faaliyetlerini düzenlemek,

o) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak,

Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü

Madde 11- Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Bankacılık, sermaye piyasası, menkul kıymetler borsaları, kambiyo borsaları, ödünç para verme işleri, finansal kiralama ve mali sektör ile ilgili konularda mevzuatı düzenlemek, uygulamak ve ilgili kuruluşlarca uygulanmasını izlemek,

b) Kambiyo politikalarına ilişkin esasları düzenlemek, Türk Parasının Kıymetini Koruma mevzuatını hazırlamak, uygulamak, denetimini sağlamak ve ilgili kuruluşlarca uygulanmasını izlemek ve yönlendirmek,

c) Mali sektöre ilişkin iç ve dış gelişmeleri izlemek ve değerlendirmek,

d) Kambiyo politikalarının uygulanması ve mali sektör ile ilgili konularda Müsteşarlık ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ilişkilerinikurmak,

e) Sermaye Piyasası Kurulu, menkul kıymetler borsaları ve mali sektörün diğer kurumlarının Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlık ile ilişkilerini düzenlemek,

f) Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri ile ilgili uygulamaları yürütmek ve ilgili kurum ve kuruluşları koordine etmek,

g) Harice sermaye ihracına ilişkin düzenlemeler yapmak ve uygulamasını izlemek,

h) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak,

Sigortacılık Genel Müdürlüğü

Madde 12- Sigortacılık Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu ve 1160 sayılı İnhisarı Hakkında Kanun ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 2920 sayılı Sivil Havacılık Kanununun sigortacılıkla ilgili bölümleri ile diğer Kanunların sigortacılıkla ilgili hükümlerinin ve bunlara ek ve değişikliklerinin verdiği görevleri yürütmek,

b) Sigortacılık ile ilgili konularda mevzuatı düzenlemek, uygulamak ve ilgililer tarafından uygulanmasını izlemek ve yönlendirmek,

c) Ülke sigortacılığının gelişmesi ve sigortalıların korunması için tedbirler almak, bu tedbirleri bizzat uygulamak veya ilgili kuruluşlarca uygulanmasını izlemek,

d) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak,

Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü

Madde 13- Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Türkiye ve Dünya ekonomisiyle ilgili gelişmeleri sürekli olarak izlemek, ekonomik ve mali analizler yapmak ve değerlendirme raporları hazırlamak, Türkiye ekonomisiyle ilgili olarak anketler yapmak, derlenmiş bilgi ve istatistikleri değerlendirmek,

b) Orta ve uzun vadeli alternatif makroekonomik politika senaryoları geliştirmek, projeksiyonlar yapmak, yeni politikalar geliştirmek ve önermek ve bu konularda Müsteşarlığın diğer birimleri arasında gerekli koordinasyonu sağlamak,

c) Müsteşarlığın araştırma programını diğer birimlerin ihtiyaçlarına uygun olarak oluşturmak ve bu araştırma programını Müsteşarlığın birimleri ile ve gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği içinde uygulamak,

d) Bilgilerin daha hızlı bir şekilde kullanıcıların hizmetine sunulmasını teminen Ekonomik Bilgi Merkezi kurmak ve Merkezin çalışma esaslarını belirlemek,

e) Müsteşarlık Bilgi ve İşlem Merkezini yönetmek, Müsteşarlığın görev alanına giren konularda bilgi depolamak,

f) Müsteşarlığın daha etkin ve verimli çalışmasını temin amacıyla organizasyon ve çalışma usulleri konularında görüş ve önerilerde bulunmak,

g) Müsteşarlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda kalkınma planları, yıllık programlar, izleme kararları ve icra planlarının Müsteşarlık teşkilatınca uygulanmasını izlemek ve bu alanda koordinasyonu sağlamak,

h) Müsteşarlığın yayın ve dökümantasyon hizmetlerini yürütmek,

ı) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

Madde 14- Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Kalkınma planları ve yıllık programlar çerçevesinde ülke kalkınmasında yabancı sermayeden beklenen gerekli katkıların sağlanmasını ve yönlendirilmesini temin amacıyla ihtiyaç duyulan mevzuatı hazırlamak,

b) 18 Ocak 1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ve buna ilişkin mevzuat çerçevesinde belirtilen işleri yapmak,

c) Yabancı ülkelerle yapılacak Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmalarına ilişkin hizmetleri ve müzakereleri yürütmek,

d) Yatırımları teşvik kararları ve bu kararlara istinaden çıkarılan tebliğler çerçevesinde yabancı sermayeli yatırım projelerini değerlendirerek uygun görülenleri teşvik belgesine bağlamak, teşvik belgesi şart ve niteliklerine uygun olarak gerçekleşen yabancı sermayeli yatırımlarla ilgili kapatma işlemlerini yapmak, teşvik belgesi şart ve niteliklerine aykırı davranan yatırımcılara gerekli müeyyideleri uygulamak,

e) Yüksek finansman ihtiyacı nedeniyle genel bütçeden finansmanı güç olan ve işleri teknoloji gerektiren temel altyapı projelerinin yerli ve yabancı özel sektör katılımı ile Yap-İşlet-Devret Modeline göre gerçekleştirilmesi için gerekli organizasyon ve koordinasyonu yapmak,

f) Yabancı sermayeli yatırımları mahallinde tetkik etmek, değerlendirmek,

g) Müsteşarlıkca verilecek diğer görevleri yerine getirmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Danışma ve Denetim Birimleri

Madde 15- Hazine Müsteşarlığının merkez teşkilatındaki danışma ve denetim birimleri şunlardır:

a) Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı,

b) Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı,

c) Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı,

d) Hukuk Müşavirliği,

e) Müsteşarlık Müşavirleri.

Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı

Madde 16- Müsteşara bağlı Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Bankalar Kanunu ve diğer mevzuat ile bankalar yeminli murakıplarına ve yardımcılarına verilen görev ve yetkilerin gerektirdiği murakabe ve inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek ve sonuçlandırmak,

b) Bankacılık ve mali piyasalar ile ilgili alınacak kararların oluşumuna katkıda bulunmak üzere, yurtiçi ve yurtdışında meydana gelen gelişmeleri de incelemek ve gözönünde bulundurmak suretiyle bankacılık sektörü ve mali piyasalar hakkında konsolide raporlar düzenlemek, bu konulardaki çalışmalara katılmak ve mütalaa vermek,

c) Alınan, derlenen ve kendine tevdi edilen bilgi, belge ve dökümanlar ile denetim ve izlemelerden elde edilen sonuçları incelemek ve değerlendirmek, yapılacak uygulamalar ve alınacak önlemler konusunda Müsteşara öneriler sunmak,

d) Kanunların verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde Müsteşarın Kurul tarafından yürütülmesini uygun gördüğü para ve sermaye piyasası ile benzer mali piyasalar ve kurumlarla ilgili diğer inceleme ve denetleme faaliyetlerinde bulunmak,

e) Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda mevzuat ve uygulama ile ilgili her türlü araştırma ve diğer çalışmaları yapmak ve yürütmek, görüş bildirmek ve tekliflerde bulunmak.

Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu, yeminli murakıp sıfat ve yetkisini haiz bir başkan, yeterli sayıda bankalar yeminli murakıp ve yardımcılarından oluşur.

Kurulun çalışma esasları ile bankalar yeminli murakıp yardımcılığı giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve şartları yönetmelikle düzenlenir.

Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı

Madde 17- Müsteşara bağlı Hazine Kontrolörleri Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Bu Kanun Hükmünde Kararname ve diğer kanun, kararname ve mevzuatla yürütülmesi Müsteşarlığa verilen işlerle, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve kambiyo ile ilgili mevzuat, yabancı sermaye mevzuatı ve Petrol Kanununun vergi dışında kalan hükümleri ile ilgili özel anlaşmalara dayalı olarak Müsteşarlığa verilmiş görevlere ilişkin konularda ilgili merciler, gerçek ve tüzel kişiler nezdinde inceleme, denetleme ve soruşturma yapmak,

b) Müsteşarlık Merkez, Taşra ve yurtdışı teşkilatı ile Müsteşarlığa bağlı kuruluşun her türlü faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek,

c) Kanunların verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde Müsteşarın Kurul tarafından yürütülmesini uygun gördüğü diğer işlemleri yapmak,

d) Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda mevzuat ve uygulama ile ilgili her türlü araştırma ve diğer çalışmaları yapmak ve yürütmek, görüş bildirmek ve tekliflerde bulunmak,

Hazine Kontrolörleri Kurulu, hazine kontrolörü sıfat ve yetkisini haiz bir başkan, yeterli sayıda hazine kontrolörü ve stajyer kontrolörlerden oluşur.

Kurulun çalışma esasları ile stajyer hazine kontrolörlüğü giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve şartları yönetmelikle düzenlenir.

Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı

Madde 18- Müsteşarın bağlı Sigorta Denetleme Kurulunun görevleri şunlardır:

a) Sigorta Murakabe Kanunu ve sigortacılıkla ilgili diğer mevzuat ile Sigorta Denetleme Kurulu uzmanları, aktüerleri ve yardımcılarına verilen görev ve yetkilerin gerektirdiği denetleme, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek ve sonuçlandırmak,

b) Sigortacılık ve diğer mali piyasalar ile ilgili alınacak kararların oluşumuna katkıda bulunmak üzere, yurtiçi ve yurtdışında meydana gelen gelişmeleri de incelemek ve gözönünde bulundurmak suretiyle sigortacılık sektörü ve ilgili diğer mali piyasalar hakkında konsolide raporlar düzenlemek, bu konulardaki çalışmalara katılmak ve mütalaa vermek,

c) Alınan derlenen ve kendine tevdi edilen bilgi, belge ve dökümanlar ile denetim ve izlemelerden elde edilen sonuçları incelemek ve değerlendirmek, yapılacak uygulamalar ve alınacak önlemler konusunda Müsteşara öneriler sunmak,

d) Karunların verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde Müsteşarın Kurul tarafından yürütülmesini uygun gördüğü sigortacılık, mali piyasalar ve kurumlarla ilgili diğer inceleme ve denetleme faaliyetlerinde bulunmak,

e) Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda mevzuat ve uygulama ile ilgili her türlü araştırma ve diğer çalışmaları yapımak ve yürütmek, görüş bildirmek ve tekliflerde bulunmak.

Sigorta Denetleme Kurulu, uzman sıfat ve yetkisini haiz bir başkan, yeterli sayıda uzman, uzman yardımcısı, aktüer ve aktüer yardımcılarından oluşur.

Kurulun çalışma esasları ile sigorta denetleme uzman yardımcılığı ve aktüer yardımcılığı giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve şartları yönetmelikle düzenlenir.

Hukuk Müşavirliği

Madde 19- Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Müsteşarlığın amaçlarını gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa uygun çalışmasını temin etmek üzere gerekli hukuki teklifleri hazırlamak,

b) Müsteşarlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki, mali, cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek,

c) Hazine menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki önlemleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak,

d) 8 Ocak 1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari davalarda gerekli bilgileri hazırlamak ve Maliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünü ilgilendirmeyen idari davalarda Müsteşarlığı temsil etmek,

e) Müsteşarın vereceği hukuki konularda inceleme yapmak,

f) Müsteşarlık birimleri veya diğer bakanlıklardan veya Başbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve benzeri mevzuat tasarılarını hukuki açıdan inceleyerek görüş bildirmek,

g) İç ve dış anlaşmalara ilişkin her türlü hukuki mütaalayı düzenlenmek.

Müsteşarlık Müşavirleri

Madde 20- Müsteşarlıkta özel önem ve öncelik taşıyan konularda Müsteşara yardımcı olmak üzere on müsteşarlık müşaviri görevlendirilebilir. Müsteşarlık müşavirleri Müsteşara bağlıdır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yardımcı Birimler

Madde 21- Hazine Müsteşarlığının merkez teşkilatındaki yardımcı birimleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Personel Dairesi Başkanlığı,

b) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,

c) Savunma Uzmanlığı,

d) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.

Personel Dairesi Başkanlığı

Madde 22- Personel Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Müsteşarlığın insangücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde bulunmak,

b) Müsteşarlık personelinin atama, özlük ve emeklilik işlemleriyle ilgili işleri yapmak,

c) Müsteşarlık eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak,

d) Müsteşarlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı

Madde 23- İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Müsteşarlığın bütçe ve mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek,

b) Müsteşarlık bütçesinin plan ve program esaslarına göre hazırlanması için gerekli bilgi ve belgeleri derlemek,

c) Müsteşar ve yardımcılarının direktif ve emirlerini ilgililere duyurmak ve işlemlerini takip etmek, Müsteşarlığın iç ve dış protokol hizmetlerini yürütmek,

d) Müsteşarlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek,

e) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek,

f) Müsteşarlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak,

g) Müsteşarlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin Müsteşar veya yardımcılarına sunulmasını sağlamak,

h) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yapmak veya yaptırmak,

i) Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,

j) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek,

k) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralanma, satın alma işlemlerini yürütmek,

l) Müsteşar ve yardımcılarınca verilecek diğer görevleri yapmak.

Savunma Uzmanlığı

Madde 24- Savunma Uzmanlığı, özel kanununda ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yerine getirir.

Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

Madde 25- Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Müsteşarlığın basın ve halkla ilişkiler ile ilgili faaliyetlerini planlamak,

b) Bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak,

c) Müsteşarlıkça verilecek diğer görevleri yerine getirmek.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Taşra ve Yurtdışı Teşkilatı

Taşra Teşkilatı

Madde 26- Hazine Müsteşarlığı, bakanlıkların kuruluş ve görev esaslarını düzenleyen 27 Eylül 1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanun ile İl İdaresi Kanunu hükümlerine uygun olarak taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir.

Taşra teşkilatının çalışma usul ve esasları çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Yurtdışı Teşkilatı

Madde 27- Hazine Müsteşarlığı, amaç ve görevlerini yerine getirmek üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurtdışı Teşkilatı Hakkında 13 Aralık 1983 tarihli 189 sayılı Kanun Hükmünde Kararname esaslarına uygun olarak yurtdışı teşkilatı kurar.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Çeşitli Hükümler

Bağlı Kuruluş

Madde 28- Müsteşarlığın bağlı kuruluşu, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüdür.

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün bütçesi Müsteşarlık bütçesi içinde yer alır.

Yetki Devri

Madde 29- Müsteşar, Müsteşarlığın ve bağlı kuruluşunun her kademedeki yöneticileri, sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilirler. Ancak yetki devri, yetki devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.

İntikal Eden Görev ve Yetkiler

Madde 30- a) Hazine Genel Müdürlüğü ve Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne ilişkin olarak kanunlar ve diğer mevzuatla Maliye Bakanlığına ve Maliye Bakanına,

b) Sigorta hizmetleri ileilgili olarak 25.6.1927 tarihli ve 1160 sayılı, 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı, 21.12.1959 tarihli ve 7397 sayılı, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı, 14.10.1983 tarihli ve 2920 sayılı, 8.1.1985 tarihli ve 3143 sayılı kanunlar ve diğer mevzuatla Sanayi veTicaret Bakanlığına ve Sanayi ve Ticaret Bakanına,

c) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede sayılan görev ve yetkilere ilişkin olarak kanunlar ve diğer mevzuatla, Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü, Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü ve Ekonomik Araştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü ile Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı, Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı, Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı ile ilgili olarak, Başbakanlık ve Başbakana, ilgili Devlet Bakanlığı ve Devlet Bakanına, Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığına ve Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığına,

verilmiş olan her türlü görev, yetki, sorumluluk, hak ve muafiyetlerden ilgili olanlar doğrudan doğruya Başbakana, Başbakanın görevlendireceği Bakana, Hazine Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarına intikal eder.

Sözleşmeli Personel

Madde 31- a) Müsteşarlıkta, Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Kurul Başkanları, Genel Müdür, Müstakil Daire Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı, Birinci Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri, Müsteşarlık Müşaviri, Daire Başkanı, Şube Müdürü, Hazine Uzmanı ve Uzman Yardımcısı, Çözümleyici, Programcı, Programcı Yardımcısı, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü ve Genel Müdür Yardımcısı kadroları karşılık gösterilmek kaydıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir.

b) Müsteşarlık Merkez teşkilatında sağlık ve eğitim işlerinde çalıştırılmak üzere, ilgili bakanın onayı ile yurtiçinde ve yurtdışında sözleşmeli olarak yerli ve yabancı kişiler çalıştırılabilir.

c) Bu suretle, çalıştırılacakların sözleşme usul ve esasları, sayısı, ücret miktarı ve her çeşit ödemeler Bakanlar Kurulunca belirlenir. Sözleşme ile çalıştırılacak personel, istekleri üzerine T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilir.

d) Hazine Müsteşarlığı merkez teşkilatı kadrolarında fiilen çalışan personel, Başbakanlık merkez teşkilatında görevli personelin yararlandığı fazla çalışma ücretinden aynı usul ve esaslara göre yararlandırılır.

Hazine Uzman Yardımcılığına Atanma

Madda 32- Hazine Uzman Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan Devlet memurluğuna alınma genel şartlarına ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1-Ekonomi, maliye, işletme, kamu yönetimi, hukuk, bankacılık, finans, sigortacılık, uluslararası ilişkiler, ekonometri, istatistik ve mühendislik dallarında en az dört yıl eğitim veren fakülte veya yüksekokullardan veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulutarafından onaylanmış yabancı fakülte veya yüksekokullardan mezun veya bu dallarda lisansüstü eğitim yapmış olmak,

2- İlgili yönetmelikte belirtilen yabancı dillerden enaz birini iyi derecede bilmek,

3- Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,

4-Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde 30 yaşını doldurmamış olmak.

Hazine Uzmanlığına Atanma

Madde 33- Hazine Uzman Yardımcılığına, 32 nci maddeye göre atananlar, en az üç yıl fiilen çalışmak ve her yıl olumlu sicil almak kaydıyla, açılacak Hazine Uzmanlığı Yeterlik Sınavına girmek hakkını kazanırlar. Sınavda başarılı olanlar Hazine Uzmanı ünvanını alırlar.

a) Hazine Uzmanlığı Yeterlik Sınavında iki defa başarısız olanlar ile olumlu sicil alamayanlar veya sınava girmeye hak kazandığı yılı izleyen dört yıl içinde geçerli mazereti olmaksızın iki sınav hakkını kullanmayanlar Hazine Uzman Yardımcılığı ünvanını kaybederler ve Müsteşarlıkta durumlarına uygun diğer kadrolara atanırlar.

b) Müsteşarlık Hazine Uzmanlarını, uzmanlık alanlarındaki mesleki bilgi ve tecrübelerini geliştirmeleri ve ihtisas yapmaları amacıyla, yurtdışına gönderebilir. Bu maddeye göre yurtdışına personel gönderilmesinin usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

c) Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre Hazine Uzmanı ünvanını almaya hak kazananlar, bu ünvanı memuriyetleri süresince işgal ettikleri kadroya bağlı olmaksızın taşırlar.

d) Hazine Uzman ve Uzman Yardımcılığı yarışma ve yeterlik sınavlarının yapılma esas ve usulleri ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.

Atama

Madde 34- 23.4.1981 tarih ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan memurların atanmaları Müsteşar tarafından yapılır. Ancak Müsteşar, gerekli gördüğü hallerde bu yetkisini Müsteşar Yardımcılarından birine devredebilir.

Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Müsteşarlık Müşaviri, Daire Başkanı, Şube Müdürü, Kambiyo Müdürü ve Yardımcısı kadrolarına atanacaklarda bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 32 nci maddesinde belirtilen eğitim şartı aranır.

Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanı, Hazine Kontrolörleri, Sigorta Denetleme Kurulu Başkanı, Sigorta Denetleme Uzmanları ve Aktüerleri müşterek kararla atanır.

Müsteşarlık bağlı kuruluşunun kuruluş kanunundaki atamaya ilişkin hükümleri saklıdır.

Yurtdışı Teşkilatına Atanma

Madde 35- a) Müsteşarlığın yurtdışı teşkilatındaki Daimi Temsilci Yardımcısı, Ekonomi Başmüşaviri, Ekonomi Müşaviri veya Müşavir Yardımcısı, Ekonomi Ataşesi veya Ekonomi Ataşe Yardımcısı kadrolarına atanabilmek için bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 32 nci maddesinde belirtilen eğitim şartını taşımak ve İngilizce, Almanca, Fransızca dillerinden veya Müsteşarlıkça tesbit edilecek ekonomi ilişkilerimizde geçerli yabancı dillerden birini bilmek şarttır.

Yurtdışı teşkilatına ilk defa sürekli görevle atanabilmek için bu atamanın yapıldığı tarihte Müsteşarlık merkez teşkilatı birimlerinde fiilen en az dört yıldan beri görev yapmış olmak şarttır.

b) Yurt dışı görev süresi üç yıldır. Bu süre hizmetin gerektirdiği hallerde Başbakan veya Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı veya Devlet Bakanının onayı ile en çok bir yıla kadar uzatılabilir. Müsteşarlık disiplin kurulu kararı ile dış göreve devam etmesi sakıncalı görülenler veya dış görevde olumsuz sicil alanlar, Müsteşarın başkanlığında, müsteşar yardımcılarından oluşan Yurtdışı Sürekli Görev Personel Seçim Komisyonunun teklifi üzerine, Başbakan tarafından ve atama usulüne bakılmaksızın, süresinden önce geri çekilebilirler.

Tekrar yurtdışı göreve atanabilmek için hizmetin gerektirdiği istisnalar dışında, merkez teşkilatı kadrolarında en az üç yıldan beri görev yapmış olmak şarttır. Yurtdışı Sürekli Görev Personel Seçim Komisyonu ve yurtdışı teşkilatı görev tanımları ile bunların çalışma esas ve usulleri çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Kadrolar

Madde 36- Kadroların tesbit, ihdas ve iptali ile kadrolara ait diğer hususlar 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre düzenlenir.

Sözleşme İle Araştırma, Etüd ve Proje Yaptırma

Madde37- Müsteşarlık, görevleri ile ilgili olarak ihtiyaç duyduğu konularda araştırma, etüd ve proje ile uluslararası ikili ve çok taraflı temas ve toplantılar düzenleme ve bunlarla ilgili hertürlü mal ve hizmetlerin sağlanması gibi işleri yerli ve yabancı gerçek ve tüzüm kişilere sözleşme veya pazarlık usulü ile yaptırabilir ve bu konularla ilgili mal ve hizmet satın alabilir. Bu hususta Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz. Bu madde ile ilgili diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.

Kaldırılan Hükümler

Madde 38- a) 16 Nisan 1986 tarih ve 3274 sayılı Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

b) Diğer kanunların bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı hükümleri uygulanmaz.

BEŞİNCİ KISIM

Geçici Hükümler

Geçici Madde 1- 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (I) sayılı cetvelin Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı bölümü iptal edilmiştir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listelerde yeralan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (I) sayılı cetvele Hazine Müsteşarlığı bölümü olarak eklenmiştir.

Geçici Madde 2- Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının Kamu Finansmanı, Dış Ekonomik İlişkiler, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü, Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü, Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı, Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı, Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı ve Kambiyo Müdürlüklerine ait vizeli kadrolarında, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihte görevli personel ile bu birimlerde görevli kadrosuz sözleşmeli personel ve kadrosu diğer kamu kurumlarında olupta ilgili mevzuat hükümlerine dayanılarak bu birimlerde görevlendirilmiş personel, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Hazine Müsteşarlığına devredilmiş sayılır.

Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının, Müsteşarlık ve Ekonomik Araştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü, Hukuk Müşavirliği, Personel Dairesi Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı ve Savunma Uzmanlığı ile Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinde görevli personel ve Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı Müşavirleri, taşra teşkilatı ve yurtdışı teşkilatında görevli personelin bağlı olacakları Müsteşarlık, Hazine Müsteşarı ile Dışticaret Müsteşarı arasında bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihten itibaren30 gün içinde yapılacak protokol ile belirlenir.

Bu maddeye göre Hazine Müsteşarlığına devredilmiş sayılan personel ve protokol ile devredilecek personelden, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce Hazine ve Dışticaret Uzmanı unvanını almış olanlarla Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığında Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı görevlerinde bulunanlar "Hazine Uzmanı" unvanını, Hazine ve Dışticaret Uzman Yardımcısı olarak atanmış bulunanlar ise "Hazine Uzman Yardımcısı" ünvanını bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihte başkaca bir işleme gerek kalmaksızın almış

sayılırlar.

Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı Uzmanı ünvanını daha önce almış olup da, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihte Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığında görevli olmayanlar, Hazine Müsteşarlığında bir göreve atanmaları halinde, Hazine Uzmanı ünvanını da almaya hak kazanırlar.

Geçici Madde 3- a) Geçici 2 nci maddede belirtilen personelden kadro ve görev ünvanları değişmeyenler, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın yeni kadrolarına atanmış sayılırlar. Ancak, Müsteşar Yardımcıları ve Genel Müdürlere ait kadrolar şahsa bağlı kadrolar olup, herne sebeple olursa olsun boşalmaları halinde genel hükümlere göre iptal edilmiş sayılırlar.

b) Kordo ve görev ünvanları değişenler veya kaldırılanlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski durumlarına uygun işlerde görevlendirilebilirler. Bunların eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer özlük hakları şahıslarına bağlı olarak devam eder.

Ancak, bunların atandıkları yeni kadrolarda kaldıkları sürece aylık ek gösterge ile zam ve tazminatlarının toplamı, almakta oldukları aylık, ek gösterge ile zam ve tazminatlardan az olduğu takdirde aradaki fark giderilinceye kadar hiçbir vergi ve kesintiye tabi olmaksızın tazminat olarak ödenir.

c) Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının yurtdışı kadrolarına atanmış olup halen bu kadrolarda görevli bulunanlar, Geçici 2 nci maddeye göre yapılan tesbit sonucu bağlandıkları Müsteşarlığın yurtdışı kadrolarına, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 35 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, kalan sürelerini tamamlamak üzere, işgal ettikleri kadro dereceleriyle ekli cetvellerde ihdas edilen kadrolara atanmış sayılırlar.

Geçici Madde 4- Bu Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girdiği

tarihte Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığında görevli olup, 32 inci maddede

sayılan yüksek öğretim kurumlarından veya bunlara denkliği kabul edilen yurt

dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmuş personelden, üç yılı Hazine

ve Dış Ticaret Müsteşarlığı merkez teşkilatında olmak üzere kamu hizmetinde en

az yedi yıl çalışmış olanlar, yaş sınırına bakılmaksızın, 31/Aralık/1995 tarihine

kadar Kamu Personeli dil Sınavından en az C düzeyinde not almak ve uzmanlık

yeterlik sınavında başarılı olmak kaydıyla Hazine Uzmanı olmaya hak kazanırlar.

Bu haktan istifade etmek istemiyenler ile hizmeti yedi yıldan az olanlar yaş

sınırına bakılmaksızın uzman yardımcılığı giriş sınavına girme hakkındanaçılacak

ilk iki sınava girmek suretiyle yararlanırlar.

Geçici Madde 5- Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığından Hazine Müsteşarlığına devredilen personelden kadrosuz sözleşmeli olarak çalışanların istihdamlarına, tabi oldukları sözleşme ve mevzua hükümlerine göre devam olunur.

Geçici Madde 6- Geçici 2 nci maddede belirtilen personelden sözleşmeli olarak çalışanların 1994 Mali Yılına ait ücret sözleşmeleri, yeni bir sözleşme yapılmaksızın devam eder.

Geçici Madde 7- Bu Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girmeden önce, kadroları kurumlarında kalmak kaydıyla Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığında görevlendirilmiş personelden, Hazine Müsteşarlığına devrolunanların sözleşmelerinin takip eden yıllarda da yenilenerek istihdamlarına devamolunabilmesi, bu hususunMüsteşar tarafından uygun görülmesi şartına bağlıdır.

Geçici Madde 8- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde çalışmakta olanlar hariç olmak üzere 28 Temmuz 1967 tarih ve 933 sayılı Kanuna göre sözleşmeli personel istihdam edilemez.

Halen 933 sayılı Kanuna göre istihdam edilen personelin sözleşmeleri

ise Müsteşarın uygun görmesi halinde yenilenir.

Geçici Madde 9- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı Kamu Finansmanı, Dış Ekonomik İlişkiler, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü, Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ile Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanlığı, Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı, Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığına ait bütün döşeme ve demirbaşlar, memur konutları,menkul ve gayrimenkuller, taşıtlar bu birimlere tahsis edilmiş sayılır.

Ekonomik Araştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü ile Hukuk Müşavirliği, Personel Dairesi Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı, Savunma Uzmanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, Müsteşarlık Müşavirleri ile Taşra ve Yurtdışı Teşkilatına ait diğer menkul eşya ile gayrimenkuller, memur konutları ve taşıtlar Hazine Müsteşarı ile Dışticaret Müsteşarı arasında bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihten itibaren 30 gün içindeyapılacak protokole göre ilgili Müsteşarlığa devredilir.

Geçici Madde 10- Bu Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihte Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Müsteşarlık Müşaviri, Kambiyo Müdürü ve Yardımcısı kadrolarında asaleten atanma suretiyle görev yapanlar için, bu görevlerinin devamı süresince bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 32 nci maddesinin 1 inci fıkrasındaki eğitim şartı aranmaz.

Geçici Madde 11- bu Kanun Hükmünde Kararnamenin çeşitli maddelerinde öngörülen yönetmelikler, altı ay içinde çıkarılır. Bu süre içinde Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının ilgili yönetmeliklerinin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam olunur.

Geçici Madde 12- Diğer mevzuatta geçen "Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan" ve "Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı" ibareleri "Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan" ve "Hazine Müsteşarlığı" olarak değiştirilmiştir.

Diğer mevzuatta bu Kanun Hükmünde Kararnamedeki görevler ile ilgili olarak Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığına, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına yapılmış atıflar Hazine Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarına; özlük hakları açısından Hazine ve Dışticaret Uzmanına ve Hazine ve Dışticaret Uzman Yardımcısına yapılmış atıflar, ilgisine göre Hazine Uzmanına ve Hazine Uzman Yardımcısına yapılmış sayılır.

Geçici Madde 13- Müsteşarlığın merkez, taşra ve yurtdışı teskilatı bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirlenen esaslara göre düzenleninceye kadar tüm görev ve hizmetler Müsteşarlığa devrolunan teşkilat tarafından yürütülmeye devam olunur.

Geçici Madde 14- Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ile ilgili tüm yetki ve görevler, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Hazine Müsteşarlığına devredilmiş sayılır.

Geçici Madde 15- Sigorta Denetleme Kurulu hizmetleri ve personeli hakkında, bütçe ile ödenek tahsis edilinceye ve personelinin intibak işlemleri tamamlanıncaya kadar, 21 Aralık 1959 tarih ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu ile ek ve değişiklikleri ve bu Kanuna göre yayımlanmış yönetmeliklerin Sigorta Denetleme Kurulu için öngördüğü bütçe ve personele ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Geçici Madde 16- Sigorta Murakabe Kurulunda Uzman ve Aktüer olarak çalışmakta olan personel Sigorta Denetleme Uzmanı ve Aktüer kadrolarına, Uzman Yardımcısı ve Aktüer Yardımcısı olarak çalışmakta olan personel Sigorta Denetleme Uzman Yardımcısı ve Aktüer Yardımcısı kadrolarına, bunlar dışında kalan personel durumlarına uygun diğer kadrolara atanırlar. Uzman Yardımcılığı ve AktüerYardımcılığında geçirilen hizmetler, Sigorta Denetleme Uzman Yardımcılığı ve Aktüer Yardımcılığında geçmiş sayılır.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan Sigorta Murakabe Kurulu Başkanı, ekli Ek-1 sayılı cetvel'de ihdas edilen Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı kadrosuna, hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. Sigorta Murakabe Kurulu'nda üye olarak görev yapanlardan: daha önce uzman olarak çalışmış olanlar da aktüer kadrolarına atanmış sayılırlar. Bu Personelin Kuruldaki üyelik görevleri, atama süreleri sonuna kadar devam eder.

Bu madde uyarınca, ihdas edilen kadrolara atanan personel 657

sayılı Devlet Memurları Kanununun sınavla ilgili hükümlerini yerine getirmiş

sayılırlar. Bu personelin, Sigorta Murakabe Kurulunda geçen hizmet süreleri

kamuda geçmiş sayılarak, eğitim durumları ve çalışma sürelerine göre, 657

sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri ve 2182 sayılı Kanun ile 458

sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri dikkate alınarak intibakları yapılır.

Bu personelden, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte hizmet

süreleri onbeş yıl ve daha fazla olanlardan, bu fıkra uyarınca hizmet

birleştirilmesini istemeyenlerin, münhasıran emeklilikleri yönünden hizmet

sürelerinin sonuna kadar Sosyal Sigortalar Kurumu ile bağlılıkları devam

ettirilir.

Geçici Madde 17- a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı

maddesinin Ortak Hükümler bölümünün (A) bendinin onbir numaralı fıkrasında

geçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Bankalar Yeminli

Murakıpları" ibaresi "Hazine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıp Yardımcıları",

"Hazine Kontrolörleri" ibaresi "Stajer Hazine

Kontrolörleri" şeklinde değiştirilmiş ve bu fıkraya "Maliye Bakanlığı

Hesap Uzman Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmeküzere "Sigorta

Denetleme Uzman Yardımcıları ve Aktüer Yardımcıları", "Hesap

Uzmanlığına" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sigorta Denetleme

Uzmanlığına ve Aktüerliğine" ibareleri eklenmiş, fıkrada geçen

"Hazine ve Dış Ticaret Uzman Yardımcıları" ibaresi "Hazine Uzman

Yardımcıları". "Dış Ticaret Uzman Yardımcıları" ayrıca

"Hazine ve Dış Ticaret Uzmanlığına", ibaresi de "Hazine

Uzmanlığına". "Dış Ticaret Uzmanlığına" şeklinde

değiştirilmiştir.

b) Aynı Kanunun 213 üncü maddesinden sonra gelen "Zam ve Tazminatlar" başlıklı maddesinin (II) Tazminatlar (A) Özel Hizmet Tazminatları bölümünün (e) fıkrasında geçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı" ibaresi "Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı" şeklinde değiştirilmiş, (i) fıkrasına "AT Uzmanları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Sigorta Denetleme Uzmanları ve Aktüerleri" ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada geçen "Hazine ve Dış Ticaret Uzmanlarına" ibaresi "Hazine Uzmanlarına ve Dış Ticaret Uzmanlarına" şeklinde değiştirilmiştir.

c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) sayılı Ek

Gösterge Cetvelinin 1. Genel İdare Hizmetleri Sınıfı bölümünün (d) kısmında

geçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşrlığı Bankalar Yeminli Murakıpları

Kurulu Başkanı" ibaresi "Hazine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli

Murakıpları KuruluBaşkanı" şeklinde değiştirilmiş "Sigorta Denetleme

Kurulu Başkanı" ibaresinden sonra gelmek üzere "Dış Ticaret

Kontrolörleri Kurulu Başkanı" ibaresi eklenmiş,aynı cetvelin (g) kısmında

geçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı", ibaresi "Hazine

Müsteşarlığı", "Hazine ve Dış Ticaret Uzmanları" ibaresi

"Hazine Uzmanları" şeklinde değiştirilmiş "Sigorta Denetleme

Uzmanları ve Aktüerleri" ibaresinden sonra gelmek üzere "Dış Ticaret

Uzmanları ve Dış Ticaret Kontrolörleri" ibaresi eklenmiştir.

d) Aynı Kanuna ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "2- Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yükseköğretim Kuruluşlarında" bölümünde geçen "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Daire Başkanı (Ana Hizmet Birimi)" ibaresi "Hazine Müstşearlığı ve Dış Ticaret Müsteşralığı Daire Başkanı (Ana Hizmet Birimi)" şeklinde, "Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlık Müşaviri, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Müşaviri" ibaresi "Müşavir (Müsteşarlıklarda)" şeklinde değiştirilmiştir.

Geçici Madde 18- Bu Kanun Hükmünde Kararname ve diğer mevzuatta, Sigorta Marakabe Kuruluna, Sigorta Murakabe Kurulu Başkanına, Sigorta Murakabe Kurulu Uzmanlarına, Uzman yardımcılarına, Aktüer ve Aktüer Yardımcılarına yapılmış atıflar, Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığına, Sigorta Denetleme Uzman Yardımcılarına, Aktüer ve Aktüer Yardımcılarına yapılmış sayılır.

Geçici Madde 19- 480 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin (e), (f), (g) ve (h) bendleri ile ilgili olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar türkiye'yi yükümlülük altına sokmuş veya sokabilecek işlemlerle ilgili tüm dosya vi belgeler bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Hazine Müsteşarlığına devredilir.

Geçici Madde 20- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımından önce 436 ve 508 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümleri çerçevesinde sağlanan Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Uzman Yardımcısı sınav haklarını kullanmış olmak Hazine Uzman Yardımcısı Sınav hakkını ortadan kaldırmaz.

Geçici Madde 21- Kamu Ortaklığı Fonu'nun Hazine Müsteşarlığına devredilmesi halinde bu Fon'un yönetiminde görevli bulunan personelden Müsteşarlıkça uygun görülenler 1994 yılı sonuna kadar durumlarına uygun kadrolara atanırlar.

Ancak, bunların atandıkları yeni kordolarda aldıkları ek gösterge ile zam ve tazminatlarının toplamı, almakta oldukları aylık, ek gösterge ile zam ve tazminatlardan az olduğu takdirde aradaki fark giderilinceye kadar hiçbir vergi ve kesintiye tabi olmaksızın tazminat olarak ödenir.

Geçici Madde 22- Hazine Müsteşarlığı'nın 1994 Mali Yılı harcamaları, Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı bütçesinden karşılanır. Bu konuda düzenlemeler yapmaya Maliye bakanlığı yetkilidir.

Geçici Madde 23- Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarı, başka bir işleme gerek kalmaksızın Hazine Müsteşarlığına atanmış sayılır.

Yürürlük

Madde 39- Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 40- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

EK 1 SAYILI CETVEL

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI

Müsteşar Müsteşar Yardımcısı Ana Hizmet birimleri

Müsteşar Müsteşar Yardımcısı 1.Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü

Müsteşar Yardımcısı 2.Kamu İktisadi Teşebbüsleri Gn.Md.lüğü

Müsteşr Yardımcısı 3.Dış Ekonomik İlişkiler Gen.Müdürlüğü

4.Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü

5.Sigortacılık Genel Müdürlüğü

6.Ekonomik Araştırmalar Genel Md.lüğü

7.Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

Danışma ve Denetim Birimleri Yardımcı Birimler

1.Bankalar Yem. Murakıpları Kur.Bşk.lığı 1.Personel Dai.Bşk.lığı

2.Hazine Kontrolörleri Kurulu Bşk.lığı 2.İdari ve Mali İş.D.Bşk.

3.Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı 3.Savunma Uzmanlığı

4.Hukuk Müşavirliği 4.Basın ve Halk.İl.Müşavi.

EK (I) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLAR

EK (I) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLAR

SINIF

ÜNVANI

K/D

SERBEST

KADRO

ADEDİ

TUTULAN

KADRO

ADEDİ

TOPLAM

GİH

MÜSTEŞAR

GİH

MÜSTEŞAR

YARDIMCISI

GİH

MÜSTEŞARLIK

MÜŞAVİRLİĞİ

GİH

BANKALAR

YEM.MUR.KUR.BAŞKANI

GİH

HAZİNE

KONTROLÖRLERİ KUR.BAŞKANI

GİH

SİGORTA

DENETLEME KURULU BAŞKANI

GİH

KAMU

FİNANSMANI GENEL MÜDÜRÜ

GİH

KAMU

İKTİSADİ TEŞ.GENEL MÜDÜRÜ

GİH

DIŞ

EKONOMİK İLİŞKİLER GEN.MÜDÜRÜ

GİH

BANKA

VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRÜ

GİH

SİGORTACILIK

GENEL MÜDÜRÜ

GİH

EKONOMİK

ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRÜ

GİH

YABANCI

SERMAYE GENEL MÜDÜRÜ

GİH

I.HUKUK

MÜŞAVİRİ

GİH

PERSONEL

DAİRESİ BAŞKANI

GİH

İDARİ

VE MALİ İŞLER DAİRESİ BAŞKANI

GİH

GENEL

MÜDÜR YARDIMCISI

GİH

DAİRE

BAŞKANI

GİH

HUKUK

MÜŞAVİRİ

GİH

HUKUK

MÜŞAVİRİ

GİH

HUKUK

MÜŞAVİRİ

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ BAŞMURAKIBI

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ BAŞMURAKIBI

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ MURAKIBI

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ MURAKIBI

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ MURAKIBI

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ MURAKIBI

GİH

BANLARA

YEMİNLİ MURAKIBI

GİH

HAZİNE

BAŞKONTROLÖRÜ

GİH

HAZİNE

BAŞKONTROLÖRÜ

GİH

HAZİNE

KONTROLÖRÜ

GİH

HAZİNE

KONTROLÖRÜ

GİH

HAZİNE

KONTROLÖRÜ

GİH

HAZİNE

KONTROLÖRÜ

GİH

HAZİNE

KONTROLÖRÜ

GİH

HAZİNE

UZMANI

GİH

HAZİNE

UZMANI

GİH

HAZİNE

UZMANI

GİH

HAZİNE

UZMANI

GİH

HAZİNE

UZMANI

GİH

HAZİNE

UZMANI

GİH

HAZİNE

UZMANI

THS

HAZİNE

UZMANI

THS

HAZİNE

UZMANI

THS

HAZİNE

UZMANI

THS

HAZİNE

UZMANI

THS

HAZİNE

UZMANI

THS

HAZİNE

UZMANI

GİH

HAZİNE

UZMAN YARDIMCISI

GİH

HAZİNE

UZMAN YARDIMCISI

THS

HAZİNE

UZMAN YARDIMCISI

THS

HAZİNE

UZMAN YARDIMCISI

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ MURAKIP YARDIMCISI

GİH

BANKALAR

YEMİNLİ MURAKIP YARDIMCISI

GİH

STAJYER

HAZİNE KONTROLÖRÜ

GİH

ŞUBE

MÜDÜRÜ

GİH

ŞUBE

MÜDÜRÜ

GİH

ŞUBE

MÜDÜRÜ

GİH

ŞUBE

MÜDÜRÜ

GİH

ŞUBE

MÜDÜRÜ

GİH

SİVİL

SAVUNMA UZMANI

GİH

SAVUNMA

UZMANI

GİH

MÜTERCİM

GİH

MÜTERCİM

GİH

MÜTERCİM

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMANI

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMANI

GİH

SİGORTA

DENETLEMEUZMANI

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMANI

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMANI

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMANI

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMANI

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMAN YARDIMCISI

GİH

SİGORTA

DENETLEME UZMANYARDIMCISI

GİH

AKTÜER

GİH

AKTÜER

GİH

AKTÜER

GİH

AKTÜER

GİH

AKTÜER

GİH

AKTÜER

GİH

AKTÜER

GİH

AKTÜER

YARDIMCISI

GİH

AKTÜER

YARDIMCISI

GİH

PROGRAMCI

GİH

PROGRAMCI

GİH

PROGRAMCI

GİH

PROGRAMCI

GİH

PROGRAMCI

GİH

PROGRAMCI

GİH

PROGRAMCI

YARDIMCISI

GİH

PROGRAMCI

YARDIMCISI

GİH

PROGRAMCI

YARDIMCISI

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

KÜTÜPHANE

MÜDÜRÜ

GİH

KÜTÜPHANE

MÜDÜRÜ

GİH

KÜTÜPHANE

MÜDÜRÜ

GİH

KÜTÜPHENE

MÜDÜRÜ

GİH

HAZİNE

SAYMANI

GİH

HAZİNE

SAYMAN YARDIMCISI

GİH

HAZİNE

SAYMAN YARDIMCISI

GİH

HAZİNE

SAYMAN YARDIMCISI

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

AMBAR

MEMURU

GİH

AMBAR

MEMURU

GİH

MUTEMET

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

VEZNEDAR

GİH

VEZNEDAR

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

GİH

ÇÖZÜMLEYİCİ

GİH

VERİ

HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

GİH

VERİ

HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

GİH

VERİ

HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

GİH

VERİ

HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

GİH

VERİ

HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

GİH

VERİ

HAZIRLAMA KONTROL İŞLETMENİ

SHS

DİŞ

TABİBİ

SHS

DAİRE

TABİBİ

THS

MÜHENDİS

THS

MÜHENDİS

THS

MÜHENDİS

THS

MÜHENDİS

THS

MÜHENDİS

THS

MİMAR

THS

TEKNİKER

THS

TEKNİKER

THS

TEKNİKER

THS

TEKNİKER

THS

LABORANT

SHS

HEMŞİRE

SHS

HEMŞİRE

SHS

HEMŞİRE

GİH

KÜTÜPHANECİ

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

THS

TEKNİSYEN

GİH

SEKRETER

GİH

SEKRETER

GİH

SEKRETER

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

KORUMA

VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

YHS

DAĞITICI

YHS

DAĞITICI

YHS

DAĞITICI

YHS

DAĞITICI

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

EK (I) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : YURTDIŞI

İHDAS EDİLEN KADROLAR

SINIF

ÜNVANI

K/D

SERBEST

KADRO

ADEDİ

TUTULAN

KADRO

ADEDİ

TOPLAM

GİH

KAMBİYO

MÜDÜRÜ

GİH

KAMBİYO

MÜDÜRÜ

GİH

KAMBİYO

MÜDÜR YARDIMCISI

GİH

KAMBİYO

MÜDÜR YARDIMCISI

GİH

BORSA

KOMİSERİ

GİH

BORSA

KOMİSER YARDIMCISI

GİH

BORSA

KOMİSER YARDIMCISI

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

ŞEF

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

BİLGİSAYAR

İŞLETMENİ

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

8 21

- 21

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

MEMUR

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

DAKTİLOGRAF

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

GİH

ŞOFÖR

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

YHS

HİZMETLİ

EK (IV) SAYILI LİSTE

KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

ŞAHSA BAĞLI KADROLAR

SINIF

ÜNVANI

K/D

SERBEST

KADRO

ADEDİ

TUTULAN

KADRO

ADEDİ

TOPLAM

GİH

DAİMİ

TEMSİLCİ YARDIMCISI

GİH

EKONOMİ

BAŞMÜŞAVİRİ

GİH

EKONOMİ

MÜŞAVİRİ

GİH

EKONOMİ

MÜŞAVİRİ

GİH

EKONOMİ

MÜŞAVİRİ

GİH

EKONOMİ

MÜŞAVİR YARDIMCISI

GİH

EKONOMİ

MÜŞAVİR YARDIMCISI

GİH

EKONOMİ

MÜŞAVİR YARDIMCISI

B- Dayanılan Anayasa Kuralları :

İptal isteminin gerekçesinde dayanılan Anayasa kuralları şunlardır:

1- "MADDE 6.- Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili eliyle kullanır.

Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz."

2- "MADDE 7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez."

3- "MADDE 10- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.

4- "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek; milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Anayasanın 14 üncü maddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariçolmak üzere, genel ve özel af ilânına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir."

5- "MADDE 91.- Türkiye Büyük MilletMeclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez.

Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.

Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama döneminin bitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.

Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğu veya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir.

Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkin hükümler saklıdır.

Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle ve ivedilikle görüşülür.

Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan kararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen kararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlükten kalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, bu değişikliklerin Resmî Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."

6- "MADDE 128.- Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevleri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.

Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir."

7- "MADDE 138.- Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir vetalimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütmeorganları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."

8. "MADDE 153.- Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararnameveya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar."

9- "MADDE 163.- Genel ve katma bütçelerle verilen ödenek, harcanabilecek miktarın sınırını gösterir. Harcanabilecek miktar sınırının Bakanlar Kurulu kararıyla aşılabileceğine dair bütçelere hüküm konulamaz. Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapmak yetkisi verilemez. Cari yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişiklik tasarılarında ve carî ve ileriki yıl bütçelerine malî yük getirecek nitelikteki kanun tasarı ve tekliflerinde, belirtilen giderleri karşılayabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur."

III-İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, Yekta Güngör ÖZDEN, Güven DİNÇER, Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER ve Lütfi F. TUNCEL'in katılmalarıyla 4.7.1994 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğün durdurulması isteminin Başkanlıkça belirlenecek başka bir günde incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ

Davanın esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri, yürürlüğünün durdurulması ve iptali istenilen Kanun Hükmünde Kararname kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve öteki yasama belgeleri okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü :

A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama :

Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488 sayılı Yasa ile 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucu hukukumuza girmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde "Parlamenter rejimlerde, kanun yapmanın belli usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zaman aldığı ve gecikmeler meydana getirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadî ve sosyal şartların gereği olarak bazı hukuk kurallarının bu usuller dışında yürürlüğe konulabilmesi çağdaş devlet anlayışının tabiî sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve her halde önceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve bu yetkiyi düzenleyen hükmün T.B.M.M.nin genel olarak görev ve yetkilerini belirleyen 64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir. KHK'ler, temelde 1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte 1982 Anayasası'nda kimi yeniliklerle ve fakat benzer gerekçelerle 91. Maddede düzenlenmiştir. Böylece, hem yürütme organını güçlendirmek hem de değişen ekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmak amacına ulaşılmak istenilmiştir.

Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasına dayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91. maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "belli konularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi için öncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmiş olması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe, kendiliğinden KHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılan KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başka bir anlatımla yasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama yetkisinin, "kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiği kuşkusuzdur. KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmektedir.

Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvî)

bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işlemi

niteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasa

ile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabul

etmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek dekabul

edebilir. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayla

düzenlemesi gereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organının

düzenleme alanına sokulması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'na

KHK çıkarma yetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen

"Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yer alması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikinci fıkrasında gösterilmiştir. Buna göre :

"Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibi yetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulup konulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kurulu'na verilen türevsel yetki, yasada öngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. O halde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğe kavuşturularak somutlaştırılması gerekir.

Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "belli

konularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkça belirtildiği

halde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gereken öğelerini

gösteren 91. maddesinde bu koşul yer almamaktadır. Ancak, 1982 Anayasası'nın

87. maddesinde " Bakanlar Kuruluna belli konularda Kanun Hükmünde

Kararnameçıkarma yetkisi vermek" TBMM'nin görev ve yetkileri arasında

sayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "belli konularda"

ifadesinin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87. maddede, Bakanlar

Kurulu'na verilecek KHK çıkarma yetkisinin ancakbelli konularda olabileceği

açıkça gösterilmektedir. Bu durumda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar

Kurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; her konuyu kapsayacak

biçimde bir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusunun yetki yasasında

belirlenmesi zorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli bir konuda

tanınmalıdır. Bakanlar Kuruluna sınırları belirsiz bir konuda KHK çıkarma

yetkisi verilemez. KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenen çerçevenin

dışına çıkamaz. KHK'nin yetki yasasındabelirtilen amaç, kapsam ve ilkelere de

uygun olması gerekir. Verilen yetkinin konusunun yasada gösterilmesi

zorunluluğunun bu yasaya dayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerin yetki yasası

kapsamı içinde kalıp kalmadıklarının hem yargısal hem de siyasal denetimlerinin

yapılması yönünden çok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nın kapsamı dışında

yürürlüğe konulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir konuda

düzenleme yapan bir KHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur.

Anayasa'da kimi konuların KHK'lerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır. 91. maddenin birinci fıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikincikısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez." denilmektedir.

Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediği konularda TBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede bulunması için bir yetki verilmesi de olanaksızdır. Verilen yetkinin konusunun belli olmasının, Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ı da kapsayıp kapsamadığınınincelenebilmesi yönünden de önemi büyüktür.

Bu nedenlerle, Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHK

çıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konu

yönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre Yetki

Yasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve

"ilkeleri"nin de belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nun

kendisine verilen yetki ile neleri gerçekleştirmesinin istendiğini

belirlediğinden yetki yasasında KHK'nin amacı da somut olarak açıklanmalıdır.KHK'nin

amacı ve kapsamı da konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecek biçimde

genel anlatımlarla gösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişli olmamalıdır.

KHK'nin yetki yasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda, verilen

ilkelere uygun çıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hem de

siyasal denetim yönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışında

yürürlüğe konulmuşsa ya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygun

değilse bu durumu onu yetki yasasına ve dolayısıylaAnayasa'ya aykırı düşürür.

Anayasa'ya göre yetki yasasında, Bakanlar Kurulu'na verilen yetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yetkilerini çok uzun bir süre yürütme organına vermekten alıkoymaktadır.

Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'nin Anayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisinde çıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce onaylanmış olmasalar da geçerliliklerini korurlar.

Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle ve ivedilikle görüşülür.

B- KHK'nin Yargısal Denetimi :

Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin denetimine bağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik ve ivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetki yasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğe konulan KHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde karara bağlanması istenilmiştir.

Anayasa'da KHK'lerin siyasal denetimi yanında yargısal denetimi de öngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğinde olduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi de Anayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153. Maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.

KHK'nin yargısal denetiminin sözkonusu olduğunda KHK'nin dayandığı

yetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisinin hem yetki

yasasına hemde Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir.

Hernekadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarına uygunluğunun

denetlemesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarından

uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte isede, Anayasa'ya uygunluk

denetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunun denetimi

girer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında belirtilen

sınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasası olmazsa

(Anayasa mad. 121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması KHK'yi

Anayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırı olması

Anayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 335 ve 347 sayılı KHK'ler

dayandırıldıkları 3268, 3347ve 3479 sayılı Yetki Yasalarının kapsamı dışında

kalmaları nedeniyle; 493, 501, 502, 503, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514,

515, 516, 517, 518, 519, 520, 521 ve 524 sayılı KHK'ler ise dayandıkları 3911

sayılı Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle Anayasa'ya aykırı görülerek iptal

edilmişlerdir.

Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan (mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gerekli değildir. Buna karşın, olağan HKH'lerin bir yetki yasasına dayanmaları zorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bu nedenle KHK'ler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.

Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce

aynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıp

Anayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ile

olan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Bu

yasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğine

dönüştürür. Bu nedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'nin

aynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasa

gücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetki

yasasının da Anayasa'ya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetki

yasasının Anayasa'ya aykırılığının saptanması ya da bu nedenle iptaline karar

verilmesi durumunda, bu

varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHK Anayasal dayanaktan yoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nın uygun gördüğü ölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucu çıkartılmış olması nedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetki yasasına ve içeriği yönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığı yetki yasası Anayasa'ya aykırı ise bu nedenle iptali gerekir.

KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğin ön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetki yasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönünden Anayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan söz edilemez.

Öbür yönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasaların denetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem de Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHK kurallarının içerikler yönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortada Anayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.

KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptal edilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimi anlamsız kalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarak çıkartılan KHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.

Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHK'lere etkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi uygun değildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararları geriye yürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkin kararın, Resmî Gazetede yayımı gününe kadar çıkarılan KHK'lerin etkilenmeyeceği biçiminde bir ilke de konulamaz.

Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nın Başlangıç'ındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "Hukuk devleti" ilkeleriyle 6. maddesindeki "Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz." kuralı ve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesiyle bağdaştırılmaları olanaksızdır.

Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamı dışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya da Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumları birbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksun bulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dava açıldığında iptalleri gerekir.

C- 535 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya Aykırılığı Sorunu :

Dava dilekçesinde, 535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin,Anayasa'nın 6., 7., 10., 87., 91., 128., 138., 153. ve 163. maddelerine aykırı olması nedeniyle iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Ancak, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 29. maddesi hükmü gereğince Anayasa Mahkemesi, Anayasa'ya aykırılık konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmak zorunda değildir. İstemle bağlı kalmak koşuluyla başka bir gerekçe ile de Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir.

Dava konusu edilen 535 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 18.5.1994 gün ve 3990 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nin dayandığı 3990 sayılı Yetki Yasası ise Anayasa Mahkemesi'nin 8.7.1994 gün ve Esas 1994/50, Karar 1994/44-2 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Böylece, 535 sayılı KHK anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır.

KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerle

Anayasa'ya aykırı görülerek iptal edilen 3990 sayılı Yetki Yasası'na

dayanılarak çıkarılmış bulunan 535 sayılı KHK Anayasa'nın Başlangıç'ında yer

alan egemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi ve

kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasive bunun icaplarıyla

belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukuk

devleti", 6. Maddesindeki "Hiçbir kimse veya organ kaynağını

Anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz.", ilkeleriyle, KHK

çıkarma yetkisine ilişkin 91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında dava

dilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenlerin üzerinde durulmaksızın

KHK'nin iptali gerekir.

Güven DİNÇER, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI ve Lütfi F. TUNCEL bu görüşe katılmamışlardır.

SONUÇ / HÜKÜM

V- SONUÇ

2.6.1994günlü, 535 sayılı "Hazine Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin;

A- Yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

B- Dayanağını oluşturan 18.5.1994 günlü, 3990 sayılı Yetki Yasası'nın Anayasa Mahkemesi'nin 5.7.1994 günlü, Esas 1994/50, Karar 1994/44-2 sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Güven DİNÇER ve Lütfi F. TUNCEL'in "Kanun Hükmünde Kararname'nin, kamu görevlileri için yeni kadrolar ihdasına ve kamu görevlilerine yeni mali haklar verilmesine imkân tanıyan hükümleri yönünden iptali gerektiği", Haşim KILIÇ ile Sacit ADALI'nın ise "Kararnamenin dayanağını oluşturan Yetki Yasası'nın iptali, önceden çıkarılmış kararnamenin iptal gerekçesi olamayacağı" yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

8.7.1994 gününde karar verildi.

SINIF

ÜNVANI

K/D

ADED

GİH

MÜSTEŞAR

YARDIMCISI

GİH

KAMU

FİNANSMANI GENEL MÜDÜRÜ

GİH

DIŞ

EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRÜ

GİH

BANKA

VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRÜ

GİH

EKONOMİK

ARAŞTIRMALAR VE DEĞ.GEN.MÜD.

GİH

YABANCI

SERMAYE GENEL MÜDÜRÜ

KARŞIOY

YAZISI VE DEĞİŞİK İPTAL GEREKÇESİ

Esas Sayısı : 1994/57

Karar Sayısı : 1994/52

I. İptal Kararının Gerekçesine Katılmama Nedenlerimiz

İptal gerekçesi, yetki kanununun iptali halinde ona dayanırılarak çıkarılan KHK'lerin de başkaca bir Anayasaya uygunluk incelemesi yapılmasına gerek olmadan iptali gerektiği düşüncesine dayanmaktadır:

1- Anayasa Mahkemesi'nin 17.7.1990 tarihli ve E. 1990/1, K.1990/21 sayılı GAP kararında bu konu tartışılmış ve aşağıdaki görüş benimsenmiştir.

"Anayasa'nın 153. maddesinde, Anayasa Mahkemesi'nin iptal

kararlarının geriye yürüyemeyeceği öngörülmüştür. Geriye yürümezlik ilkesi,

böylece, Anayasa yargısında benimsenen bir sistem olarak Anayasa'da da

yeralmıştır. Ancak öğretide, Anayasa Mahkemesi ve diğer yüksek mahkeme

kararlarında, geriye yürümezlik ilkesine zaman zaman değişik yorumlar

getirilmiştir. İptal kararları, idarî yargıda "bildirici" nitelikte

olmasına karşılık günümüz Anayasa yargısında, "kurucu" nitelikte

kararlardır. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının genelde idarî

yargı kararları gibi geçmişe değil, geleceğe yönelik olması doğaldır. İptal

kararının geriye yürümezliği ilkesi ve bu kararların sonuçları genelde yönetsel

ve yargısal uygulamaya yönelik olmakta, anlam ve etkileri idarece kurulan

yönetsel işlemler ya da yargı organları tarafından alınan kararlarla hayatiyet

kazanmaktadır. Yönetsel işlemlere karşı açılan iptal davalarının idarî yargı,

diğer uyuşmazlıkların adlî yargı yerinde görülmeleri sırasında sorun, yargısal

çözüme kavuşmaktadır. Yetki yasalarına dayanılarak çıkarılan ve yapısı ve

etkileri yönünden yasa benzeri bulunan KHK'lerin Anayasa'ya uygunluğunun

denetlenmesi Anayasa Mahkemesi'nin görevi olduğundan yetki yasasının iptalinin,

buna dayanan KHK'lere etkisi doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin değerlendirme alanı

içinde kalmaktadır.

Yetki yasasının iptalinin, buna dayanılarak çıkartılan KHK'lere etkisi konusunda tek ve kesin bir esas koymaya ve bu doğrultuda yorum yapmaya olanak yoktur. Olayın Anayasa Mahkemesi önüne getiriliş biçimi, yani iptal davası ya da itiraz yolu ile aykırılık savında bulunulmuş olması değişik sonuçlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca, KHK'nin dayandığı yetki yasasının iptal gerekçesi, iptali istenen KHK'nin anayasal durumunu belirleyecektir. Bu bakımdan, öncelikle 3479 sayılı Yetki Yasası'nın Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptali gerekçesi üzerinde durmak gerekir."

Bu karar, yetki kanununun iptalinin, buna dayanan KHK'lerin mutlaka iptalinin gerektiği düşüncesini kabul etmemektedir.

İptal kararında KHK'nin dayandığı yetki kanununun iptali konusu dışında herhangi bir gerekçenin gözönünde tutulmaması ve tartışılmaması düşüncesine katılmıyoruz.

2- Anayasa Mahkemesi'nin KHK'lerle ilgili davalarda yaptığı inceleme bir bütün olarak Anayasa'ya uygunluk denetimidir. Yoksa KHK'nin yetki yasasına göre incelenip denetlenmesi değildir.

Yetki yasasında verilen yetkinin varlığının ve sınırlarının tartışılması anayasal yetkinin ve unsurlarının tartışılmasıdır. Bu nedenlerle incelemenin yalnızca yetki yasasının yürürlüğü ile sınırlı tutulması, biçimsel unsurların öne çıkarılarak özün ihmali ve sonuç olarak da anayasal denetimin daraltılmasıdır. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, çeşitli yollardan Anayasa Mahkemesi önüne gelenkonuların esastan incelenerek bunların üzerindeki Anayasa'ya aykırılık gölgesinin kaldırılması temel yorum kuralı olmalıdır. Bu amaçla incelemede şekil unsurlarını ve ön meseleleri olabildiğince azaltarak işin özünün incelenmesi yoluna gidilmelidir.

3-İptal davasına konu edilen KHK, çıkarılmasına yetki veren 3911 sayılı Yetki Kanunu iptal edilmeden önce ve yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı hususunda Anayasa Mahkemesi'nce herhangi bir tesbit yapılmadığı ve yetkinin eksiksiz var olduğu bir dönemde çıkarılmış ve yürürlüğe girmiştir.

Yetki yasaları, yasama organınca yürütmenin belirli konularda ve yasada öngörülen amaç, ilke ve süre ile sınırlı olarak yasal düzenleme yapmakla yetkili kılınmasıdır. Bu hususlar, Anayasamızın 87. ve 91. maddelerinde kurala bağlanmıştır.

Yürütme tarafından yasal düzenleme yetkisinin KHK olarak kullanılması yürütmenin diğer yetkilerinin kullanılmasından farklı değildir. Yetkinin, kullanıldığı gün yasal temeller ve sınırlar içinde kullanılmış olması yeterlidir. Yetkinin kullanılmasından sonra yetkili organın yetkisinin kaldırılması o organın daha önce yaptığı işlemleri yetki yönünden kusurlu hale getirmez. Ortada yetki yasasına dayanılarak ve yasal usullere göre konulmuş bir KHK vardır. Sırf daha sonra kalkan bir yetki nedeniyle KHK'nin Anayasa'ya aykırı sayılması yürütmeye verilen "yetki"nin doğasına ve devletin devamlılığı anlayışına aykırıdır.

4- Daha önce Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen 3911 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak çıkarılan pek çok KHK, (503, 508, 514, 520 ve 524 sayılı KHK'ler) dayandıkları yetki yasasının iptali gerekçesiyle iptal edildikleri halde Anayasa Mahkemesi'nce altı ay süreyle ayrıca yürürlükte bırakılmışlardır.

İptal edilen KHK'lere bir süre yaşam hakkı veren anlayış ile yetki yasasının iptalinden sonra ona dayanılarak çıkarılan KHK'lerin başka bir neden ve gerekçe aramadan iptali gereğini benimseyen anlayış birbirleriyle çelişki içindedirler.

5- Anayasamız, 146-153. maddeleri ile Anayasa'ya uygunluk denetiminde "dava" esasına dayanan bir denetim biçimini ve yargısal sistemi kabul etmiştir. Bu yüzden, Anayasa Mahkemesi, ancak, Anayasaca yetkili kılınan siyasal organlar veya mahkemelerce önüne getirilen davaları inceleyebilir. Anayasamız, Anayasa Mahkemesi'nce bir yasanın veya yasa kuralınıniptali halinde benzeri bir yasa veya yasa kuralının talep olmadan kendiliğinden incelenip iptaline imkan tanımamaktadır.

Daha önce bazı örneklerde gördüğümüz gibi Yetki Yasası iptal edilmesine rağmen bu Yasaya dayanılarak çıkarılan bir çok KHK dava edilmediği için yürürlüktedir. Bu durum iptal öncesinde çıkarılan KHK'lerin Anayasa'ya aykırılık yönünden herhangi bir rahatsızlık yaratmadığı gerçeğini göstermektedir.

Yukarıdaki nedenlerle iptal kararını, yetki yasasının iptaline dayandıran ve her yönüyle Anayasa'ya uygunluk incelemesine yer vermeyen iptal gerekçesine katılmıyoruz.

II- İptal kararının bir bölümüne katılma gerekçesi

Anayasa'nın 161. maddesine göre devletin ve (kamu iktisadi teşebbüsleri dışında kalan) bütün kamu tüzel kişilerin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.

160. maddeye göre Genel ve Katma bütçeli idarelerin gelir ve giderleri ile malları TBMM adına Sayıştay'ca denetlenir.

87. maddede ise, Kanun biçiminde oluşan bütçeler yapma ve kabul etme görevi TBMM'ne aittir.

Anayasa'nın Devlet harcamalarını düzenleyen bu üç maddesi, Devletin malî yapısının temelini oluşturur.

KİT istisnası dışında, bütün Devlet gelirleri ve giderleri bütçede görülmelidir. Devlet gelirlerini yasalaştırmak ve bunların bütçe yılı içinde toplanmasına ve harcanmasına izin vermek TBMM varlık nedenlerindendir ve hiçbir organa devredilemez.

Bütçe harcamalarının en önemli bir bölümünü personel harcamaları teşkil eder. Personel harcamaları ise kamu görevlilerine ödenecek aylıkların ağırlıklı olduğu bir harcamabölümüdür.

Personelle ilgili yasalar ve personel istihdamına izin veren kadro yasaları, bütçe harcama kalemleri olarak mutlaka yasa biçiminde düzenlenmelidirler.

Yekti yasaları ile kamu personeline ait harcamalar ve kadro tahsisine ilişkin düzenleme yapma yetkisi KHK.lerle Bakanlar Kuruluna bırakılamaz. Yetki Kanunlarında personelle ilgili olarak verilen yetkiler, harcama kalemleri veya yeni personel kadroları ihdası biçiminde yorumlanamaz.

Bu nedenlerle KHK'nin kamu personeline yeni özlük haklar tanıyan ve personel kadrosu ihdas eden bölümlerini Anayasa'nın 87.,160 ve 161. maddelerine aykırı buluyor ve ilgili bölümün iptaline bu gerekçelerle katılıyoruz. Ancak KHK'nin bu hükümleri dışında kalan kuruluş, görev ve yetki ile ilgili düzenlemelerinin iptaline

de karşıyız.

Başkan

Yekta Güngör

ÖZDEN

Başkanvekili

Güven DİNÇER

Üye

Selçuk TÜZÜN

Üye

Ahmet N. SEZER

Üye

Samia AKBULUT

Üye

Haşim KILIÇ

Üye

Yalçın ACARGÜN

Üye

Mustafa BUMİN

Üye

Sacit ADALI

Üye

Ali HÜNER

Üye

Lütfi F.

TUNCEL

KARŞIOY

GEREKÇESİ

Esas Sayısı : 1994/65

Karar Sayısı : 1994/62

Çoğunluk gerekçesinde özetle; 3990 sayılı Yetki Yasası iptal edilmiş olduğundan buna dayanılarak çıkarılmış KHK'lerinde yasal dayanağı kalmayacağından esasın incelenmesine geçmeden iptali gerekir denilmektedir.

Dava konusu KHK'nin esasına geçilerek Anayasal denetimi yapılmalı idi. Salt "yasal dayanağı kalmadığı gerekçesinden" hareketle esasa geçmeden Anayasa'ya aykırı görüp iptal etmek mümkün değildir.

KHK'ler Anayasa'nın 91. maddesi gereğince yetki yasasında belirtilen çerçeve içinde çıkarılabilir. Yani KHK'yi çıkarma yetkisi bu yasa ile verilir. KHK'nin çıktığı tarihte yetki yasası yürürlükte olduğuna, yani buna dayanarak çıkarıldığına göre "yasal dayanaktan yoksundur" demek hukuka uygun düşmez. KHK hukuk alemine çıktığı tarihte yetki yasası varmıdır yokmudur buna bakılmalıdır. Yetki Yasası, KHK'ye bu hayatiyeti verdikten sonra onun yürürlükten kaldırılması, süresinin sona ermesi KHK'nin yasal dayanaktan yoksun kaldığı anlamına gelemez.

Aynı durum Yetki Yasasının Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesi halinde de devam eder. "Dayanak" yönünden, bir yasanın yürürlükten kaldırılması, süresinin sona ermesi ya da iptal edilmesi arasında hiç bir fark yoktur. Bu üç halde de sonuçta yasa varmışcasına hukukî tasarrufta bulunulamaz. Ama yasa sona ermeden evvel doğan hukukî neticeler hayattadır ve varlığını devam ettirirler.

Ancak bu yasalara dayanılarak yapılan tasarruflar hakkında hukuka aykırılık gerekçesi ile dava açılmışsa yasal dayanak yönünden değil, esastan inceleme yapılarak varsa aykırılık iptal edilir.

Yetki Yasası esastan Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Konusu, amacı, kapsamı ve ilkeleri yönünden tesbit edilen anayasal aykırılıklar ilgili KHK'leri de mutlaka etkiler. Yetki Yasasının belirtilen unsurlarındaki bu aykırıklar KHK'lere intikal eder. Ama bu aykırılık "Yasal Dayanak" gibi şekli değil esasa ilişkin bir aykırılıktır. Bu da ancak KHK'nin esasına geçilerek yapılacak bir inceleme sonunda tesbit edilebilir.

Yetki Yasası'nın iptali nedeniyle KHK'nin yasal dayanağının kalmadığını söylemek, iptal kararının etkisini KHK'nin hukuk alanına çıktığı tarihe kadar çekmek anlamını taşır. Böyle bir anlayışa Anayasa'nın 153. maddesindeki iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği ilkesi izin vermez.

Bu nedenle KHK'nin esasının incelenmesine geçmeden sadece "Yasal Dayanaktan Yoksun Kalması" sebebine dayalı bir Anayasa'ya aykırılık gerekçesine katılmıyoruz.

Başkanvekili

Güven DİNÇER

Üye

Lütfi F.

TUNCEL

Haşim

KILIÇ

Üye

Sacit

ADALI

Üye

Anayasa Mahkemesi, E. 1994/57, K. 1994/52, 8 Temmuz 1994 tarihli karar · Kaynak: AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası