AYM Norm Denetimi E.2005/100 K.2008/50

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrasının son tümcesinin, Anayasa'nın 11., 22., 26., 28. ve 30. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Reklam gelirleri Üst Kurul payını ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği için, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından yayın izni iptal edilmesine rağmen radyo yayını yapmaya devam eden sanık hakkında, izinsiz radyo yayını yapmak suçundan dolayı 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un 34. ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 36. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasının yargılama aşamasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu savını ciddi bulan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

II- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un itiraz konusu tümceyi de kapsayan 34. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, üst Kuruldan izin almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni üst Kurul tarafından geçici ya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların sahip ve yöneticilerine fiilleri başka bir suç oluştursa bile fiilin ağırlığına göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve yüz milyon Türk lirasından on milyar Türk lirasına kadar para cezası verilir. 3506 Sayılı Kanun hükümleri saklıdır.Ayrıca, tüm yayın cihazları 01/03/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir."

B- İlgili Yasa Kuralı

3984 sayılı Kanun'a4756 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle eklenen Ek 2. maddenin birinci fıkrası şöyledir:

"Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, Üst Kuruldan izin

almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da Üst Kurul tarafından geçici ya

da sürekli iptal edilmesine rağmen yayın yapan kişiye, kuruluşların ise sahip

ve yöneticilerine, fiilleri bir başka suç oluştursa bile, fiilin ağırlığına

göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve bir milyar liradan yüz milyar

liraya kadar para cezası verilir. Ancak, Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve

bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı yıkıcı

ve bölücü faaliyetlere sevk edecek şekilde yayın yaptıkları tespit edilerek

yayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen kişiler, bu kuruluşların

sahipleri ve yöneticileri ile bu tür yayınlarda görev alanlar Türk Ceza

Kanununun 314 üncü maddesine göre cezalandırılır. Ayrıca tüm yayın cihazları

Türk Ceza Kanununun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir."

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince,Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımlarıyla 29.9.2005 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta

olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde

kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin

ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali

için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca

bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince

açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen

kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise

davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı

sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki

kurallardır.

İzinsiz radyo yayını yapmak suçundan dolayı 3984 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle sanık hakkında açılan kamu davasında Mahkeme, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'ndan izin

almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni Üst Kurul tarafından geçici

ya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların

sahip ve yöneticilerinin cezai sorumluluğu, 13.4.1994 günlü, 3984 sayılı

Kanun'un 34. maddesinde düzenlenmişken, aynı eyleme, sonradan yürürlüğe giren

15.5.2002 günlü, 4756 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle bu Kanun'a eklenen Ek 2.

maddenin birinci fıkrasında da yer verilmiştir. Ancak, Ek 2. maddede öngörülen

düzenlemede, 34. maddeden farklı olarak, izinsiz radyo ve televizyon yayını

yapan ya da izni Üst Kurul tarafından geçici ya da sürekli iptal edilmesine

rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların yayın cihazlarının müsadere

edileceğine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Ek 2. maddede yayın

cihazlarının müsaderesi, yalnızca birinci fıkranın ikinci tümcesinde yer alan

"Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi

ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı yıkıcı ve bölücü faaliyetlere sevk

edecek şekilde yayın yaptıkları tespit edilerek yayınları durdurulan veya yayın

izinleri iptal edilenler" yönünden öngörülmüştür. Bir başka ifadeyle,

sonradan yürürlüğe giren Ek 2. madde, 34. maddede öngörülen suçun müsadereye

ilişkin hükümlerini değiştirmiştir.

Somut olayda, itiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada sanığa yüklenen eylemin, reklam gelirleri Üst Kurul payını ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesinden dolayı yayın izni iptal edilmesine rağmen radyo yayını yapılmaya devam edilmesi olması nedeniyle sanık hakkında Ek 2. maddenin birinci fıkrası uyarınca hüküm kurulması gerekeceğinden, itiraz konusu 34. maddenin birinci fıkrasının son tümcesi, başvuran Mahkeme'ce davada uygulanacak kural değildir.

Bu nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

KANTARCIOĞLU

Üye

Ahmet AKYALÇIN

Üye

Mehmet ERTEN

Üye

A. Necmi ÖZLER

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Şevket APALAK

Üye

Serruh KALELİ

Üye

Zehra Ayla

PERKTAŞ