AYM Norm Denetimi E.2005/96 K.2005/94

olmadığına)

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Danıştay Onbirinci Daire

İTİRAZIN KONUSU

28.12.2004 günlü, 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (d) fıkrasının Anayasa'nın 87., 88., 161. ve 162. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Davacı hakkında uygulanan işlemin ve bu işlemin dayanağını oluşturan 01.02.2005 tarihli ve 349 sayılı olur ile yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı'na Bağlı İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Kurumlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönerge'nin iptali için açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Danıştay Onbirinci Daire iptali için başvurmuştur.

II-İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (d) fıkrası şöyledir:

“d) 4.1.1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelen hükümleri aşağıdaki şekilde uygulanır:

Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden,

14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin

(A) fıkrasına göre çalışanlardan döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında

görevli olan personel ile bu kurum ve kuruluşlarda 10.7.2003 tarihli ve 4924

sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personeline,

mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık

kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve

kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile usûl ve

esasları; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete

katkısı, performansı, serbest çalışıp çalışmaması ile muayene, ameliyat,

anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma

gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık

Bakanlığınca belirlenir.

Yukarıdaki fıkraya göre personelin katkısıyla elde edilen döner

sermaye gelirlerinden personele bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili

personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme ve her türlü

tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının, pratisyen tabip

ve diş tabiplerinden serbest çalışanlara % 250'sini, serbest çalışmayanlara %

500'ünü, uzman tabip, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda bu Tüzük

hükümlerine göre uzman olanlar ve uzman diş tabiplerinden serbest çalışanlara %

350'sini, serbest çalışmayanlara % 700'ünü, serbest çalışmayan klinik şef ve

şef yardımcılarına % 800'ünü, diğer personele ise % 150'sini geçemez. İşin ve

hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt

çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil servis

gibi özellikli hizmetlerde çalışan personel için % 150 oranı, % 200 olarak

uygulanır. 4924 sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık

personeline yapılacak ek ödemenin tutarı ise aynı birimde aynı unvanlı kadroda

çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali sağlık personeli esas alınarak

belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme, hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek

ek ödeme üst sınırını geçemez. Ancak, söz konusu Kanun uyarınca istihdam edilen

pratisyen tabip ve uzman tabiplerden, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme

Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğe ekli (1) sayılı cetvelde yer alan 5 ve

6 ncı hizmet bölgelerinde bulunan illerden Bakanlıkça belirlenen yerlerde

çalışanlara, görev yaptıkları birimlerin döner sermaye gelirlerinin yetersiz

olması nedeniyle üst limitin altında ek ödeme yapılması halinde, merkeze

aktarılan % 2 oranına kadar olan paya ilave olarak alınacak paydan karşılanmak

ve görev yapılan birimin döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödeme ile

birlikte hiçbir şekilde bu fıkrada belirlenen üst sınırı geçmemek üzere Maliye

Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenecek usûl ve

esaslara göre ayrıca ilave ek ödeme yapılabilir.

Personelin katkısı ile elde edilen döner sermaye gelirlerinden, o birimde görevli personele yapılacak ek ödeme toplamı, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarında, ilgili birimin carî yıldaki döner sermaye gelirinin % 50'sini, birinci basamak sağlık kuruluşlarında ise, ilgili birimin carî yıldaki döner sermaye gelirinin % 65'ini aşamaz.

Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermaye işletmeleri; sağlık

hizmetlerinin iyileştirilmesi, kaliteli ve verimli hizmet sunumunun teşvik

edilmesi, sağlık kurum ve kuruluşlarının kendi imkânlarıyla karşılayamadıkları

ihtiyaçların giderilmesi, eğitim, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin

desteklenmesi, birinci basamak sağlık kuruluşlarının desteklenmesi ve Bakanlık

merkez teşkilâtında görev yapan memurlar ile sözleşmeli personele ek ödemede

bulunulması amacıyla Bakanlıkça yapılacak giderlere iştirak etmek için aylık

gayrisafi hasılattan aylık tahsil edilen tutarın % 2'sini geçmemek üzere Sağlık

Bakanlığınca belirlenecek oranı Bakanlık Döner Sermaye Merkez Saymanlığı hesabına

aktarırlar. Bu hesapta toplanacak tutarların dağılım ve sarfına ilişkin

kriterler ile personele yapılacak ek ödemenin oran, usûl ve esasları Maliye

Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Personele

yapılacak ek ödemenin miktarı, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge

dahil) % 200'ünü geçemez. Ek ödeme miktarı; görev yapılan birim ve iş hacmi,

görevin önem ve güçlüğü, çalışma süresi, personelin sınıfı, kadro unvanı,

derecesi ve atanma biçimi gibi kriterler ile personele aylık ve özlük hakları

dışında ilgili mevzuatına göre yapılan diğer ilave ödemeler dikkate alınarak

belirlenir. Merkez teşkilatında görev yapan personele bu fıkra kapsamında

yapılacak toplam ek ödeme, döner sermaye işletmelerinden carî yılda aktarılan

tutarın % 50'sini geçemez ve bu ödemeler gelir vergisine tâbi tutulmaz.

Diğer kamu kurum ve kuruluşlarından Sağlık Bakanlığı merkez teşkilâtında bağımsız daire başkanı veya daha üst unvanlı kadrolara görevlendirilenlere, bu kadro unvanları için öngörülen tutarda ek ödeme yapılır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre Sağlık Bakanlığı merkez teşkilâtı ve bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görevlendirilenler, aynı maddede belirtilen ilave ödemelerden yararlanmamak kaydıyla, Bakanlık merkez veya bağlı sağlık kurum ve kuruluşunda görev yaptıkları unvan için belirlenen ek ödemeden faydalandırılır.

Birinci basamak ve koruyucu sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve bölgelerarası gelişmişlik farklarının giderilmesi amacıyla, döner sermayeli işletmelerden uygun görülenlerin merkeze aktaracağı payı % 4'e kadar yükseltmeye Sağlık Bakanı yetkilidir. Merkeze aktarılan % 2 oranına kadar olan paya ilave olarak alınacak tutarlar, bu fıkrada belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz.”

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılmalarıyla 19.9.2005 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

İptali istenilen kural Mahkememizin 29.11.2005 günlü, E.2005/6, K.2005/93 sayılı kararı ile iptal edildiğinden konusu kalmayan istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

TUĞCU

Başkanvekili

Haşim

KILIÇ

Üye

Sacit

ADALI

Üye

Fulya

KANTARCIOĞLU

Üye

Ahmet

AKYALÇIN

Üye

Mehmet

ERTEN

Üye

Mustafa

YILDIRIM

Üye

A. Necmi ÖZLER

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Serruh

KALELİ

Üye Osman · Alifeyyaz PAKSÜT