AYM Norm Denetimi E.2012/59 K.2012/97

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

İstanbul 15. İcra Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 35. maddesinin Anayasa'nın 2., 10., 13., 35. ve 36. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin taraflarına uygulanamayacağı dolayısıyla icra takibi de yapılamayacağı iddiasıyla davacı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından şikâyet yoluyla açılan icra takibinin iptali davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 35. maddesi şöyledir:

'MADDE 35- Kurum, görevlendirildiği hizmetlerin gereği ve bağışlar dışında taşınmaz edinemez.

Kurumun malları, alacakları, banka hesapları 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun bakımından Devlet malı hükmünde olup, alacakları imtiyazlı alacaklardır.

Kurumun taşınır ve taşınmazları, bankalardaki mevduatları dahil her türlü hak ve alacakları haczedilemez, hakkında 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun haciz ve iflas hükümleri uygulanmaz.

Kurum her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmak mükellefiyetinden muaftır.

Kurum, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbi değildir. 2886 sayılı Kanun kapsamına giren işlerde uygulanacak usûl ve esaslar Kurumca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Kurumun sahibi bulunduğu taşınmazların kira artış oranları, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca her yıl belirlenen yeniden değerleme oranından az olmamak üzere rayiç değerle belirlenir. (Ek cümle: 17/1/2012-6270/4 md.) Ancak ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak kira bedellerini belirlemeye Yönetim Kurulu yetkilidir.'

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi'nin İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan Altan, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 21.6.2012 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta

oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname

kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü

aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için

Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir

mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış

ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların

da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları,

davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı

sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan

kurallardır.

Mahkeme,16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 35. maddesinin Anayasa'nın 2., 10., 13., 35. ve 36. maddelerineaykırı olduğunu ileri sürerek iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur.

5502 sayılı Kanun'un35.maddesinde Sosyal GüvenlikKurumunun taşınmaz edinimi ve mal varlıklarının hukukî durumudüzenlenmiştir. İtiraza konu kuralın üçüncü fıkrasındakurumun taşınır ve taşınmazları, bankalardaki mevduatları dâhil her türlü hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği, kurum hakkında 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun haciz ve iflas hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. İtiraza konu kural, kuruma karşı icra takibi yapılamayacağını ilişkin bir düzenleme içermemektedir.

Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada ise kuruma karşı icra takibi

talebinde bulunulması üzerine davacı kurum, şikâyet yoluyla açtığı davada

itiraza konu kuralın 3. fıkrasına dayanarak icra takibinin iptalini talep

etmiştir. Belirtildiği üzere itiraza konu kural, kurumun taşınır ve

taşınmazları,bankalardaki mevduatları dahil her türlü hak ve alacaklarının

haczedilemeyeceğini düzenlemektedir. Haczedilmezliğe ilişkin olan itiraza konu

kuralın 3. fıkrası kuruma karşı icra takibi yapılamayacağını öngörmemektedir.

Kişi ve kurumlara icra takibi yapılması ile takip sonucunda haciz yapılamaması

ayrı kavramlardır. Bir malın haczedilemez olması o mal hakkında icra takip

yapılamayacağı anlamını taşımamaktadır.

Cebri icra hukukunda birbirine takip eden iki ayrı aşamayı ifade eden icra takibi ve haciz işlemlerinin dava açılması durumunda Mahkeme tarafından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda dava icra takibinin iptaline yöneliktir. Taleple bağlı olan Mahkeme, henüz haciz aşamasına geçilmemiş olduğundan sadece icra takibinin şartları yönünden değerlendirme yapabilecektir. İptali istenilen kural ise bir sonraki aşamada talep edilirse yapılabilecek haciz işlemine yönelik dava açılması durumunda uygulanabilecektir. İtiraza konu kural, icra takibine yönelik olmadığından bu aşamada Mahkeme'nin davada uygulayacağı yasa kuralı niteliğini taşımamaktadır.

Açıklanan nedenlerle,16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 35. maddesi,itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulayacağı kural değildir.

İtiraz başvurusunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

KILIÇ

Başkanvekili

Serruh

KALELİ

Başkanvekili

Alparslan

ALTAN

Üye

Fulya

KANTARCIOĞLU

Üye

Mehmet

ERTEN

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Zehra Ayla PERKTAŞ

Üye

Recep

KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan

ÜSTÜN

Üye

Engin

YILDIRIM

Üye

Nuri

NECİPOĞLU

Üye

Hicabi

DURSUN

Üye

Erdal

TERCAN

Üye

Muammer

TOPAL

Üye

Zühtü

ARSLAN