İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /AYM Norm Denetimi Kararları
  3. /Anayasa Mahkemesi

ANAYASA MAHKEMESİ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

AYM Norm Denetimi E.2019/46 K.2020/55

Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 137 milletvekili

Esas2019/46Karar2020/55Tarih15 Ekim 2020Okuma13 dk · 2.677 kelime

KÜNYE

Mercii
Anayasa Mahkemesi
Karar tarihi
15 Ekim 2020
Esas Sayısı
2019/46
Karar Sayısı
2020/55
R.G.Tarih-Sayısı
24/11/2020-31314
İptal davasını açan
Türkiye
Karar metni, AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

2.677 kelime·13 dk okuma·20 bölüm

Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 137 milletvekili

İPTAL DAVASININ KONUSU

21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 8. maddesiyle 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 19. maddesine eklenen on dördüncü fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…Fondan karşılanmak üzere…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5., 60. ve 65. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un 8. maddesiyle on dördüncü fıkranın eklendiği 4447 sayılı Kanun’un iptali talep edilen kuralın da yer aldığı geçici 19. maddesi şöyledir:

“Geçici Madde 19- (Ek: 21/3/2018-7103/42 md.)

Kuruma kayıtlı işsizler arasından 1/1/2018 ila 31/12/2020

tarihleri arasında özel sektör işverenlerince 5510 sayılı Kanunun 4 üncü

maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında işe alınanların; işe

girdikleri aydan önceki üç aylık sürede toplam on günden fazla 5510 sayılı

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında

Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmemiş olmaları ve isteğe bağlı sigortalılık

hariç 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında

sigortalı olmamaları, işe alındıkları yıldan bir önceki takvim yılında işe

alındıkları işyerinden bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerindeki veya

muhtasar ve prim hizmet beyannamelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına

ilave olmaları kaydıyla, işyerinin imalat veya bilişim sektöründe faaliyet

göstermesi halinde ilgili döneme ait günlük brüt asgarî ücretin sigortalının

prim ödeme gün sayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere,

sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas

kazançları üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı

tutarında; işyerinin diğer sektörlerde faaliyet göstermesi halinde sigortalının

5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt

sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı

tutarında, her ay bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm

primlerden mahsup edilmek suretiyle işverene prim desteği sağlanır ve destek

tutarı Fondan karşılanır.

Bu maddeyle sağlanan prim desteği 2020 yılı Aralık ayı/dönemi aşılmamak üzere, destek kapsamına giren sigortalılar için 12 ay süreyle uygulanır. Ancak bu süre; işe giriş tarihi itibarıyla 18 yaşından büyük kadın, 18 yaşından büyük 25 yaşından küçük erkek sigortalılar ile Kuruma engelli olarak kayıtlı sigortalılar için 18 ay olarak uygulanır.

Birinci fıkrada belirtilen bilişim sektöründe destekten yararlanacak işyerlerini, NACE Rev.2 Ekonomik Faaliyet Sınıflamasında belirtilen işkolları arasından belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

İşyeri ile ilgili aylık prim ve hizmet belgelerinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içerisinde verilmemesi, primlerin yasal süresinde ödenmemesi ve Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması durumlarında bu maddede belirtilen destekten yararlanılamaz. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ettiren ve taksitlendiren veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği sürece bu madde hükmünden yararlandırılır.

Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad, unvan ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi Fon katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan işyerlerinden Fon tarafından karşılanan tutar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır.

Mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işyerleri hakkında, 5510 sayılı Kanunun ek 14 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.

Bu maddede belirtilen şartların sağlanması kaydıyla ikinci fıkrada belirtilen yararlanma süresini aşmamak üzere, destekten yararlanılmış olan sigortalının destek süresini tamamlamadan işten ayrılıp yeniden işe başlaması halinde, söz konusu sigortalıdan dolayı yeniden işe başladığı tarihteki durumu dikkate alınarak ikinci fıkrada belirtilen sürelerden kalan süre kadar bu destekten yararlanmaya devam edilir.

Bu madde kapsamında Fon tarafından işverene sağlanan, sigortalı hissesine karşılık gelen destek tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemez.

Bu madde hükümleri; 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile 2886 sayılı Kanuna, 4734 sayılı Kanuna ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurtdışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.

1/1/2018 ila 31/12/2020 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun kapsamına alınan işyerleri ve daha önce tescil edildiği halde ortalama sigortalı sayısının hesaplandığı yılda sigortalı çalıştırılmaması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumuna aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar prim hizmet beyannamesi vermeyen işyerleri, bu maddede belirtilen şartlar sağlanmak kaydıyla, 1/1/2018 tarihinden sonra ilk defa sigortalı bildiriminde bulunulan ayı takip eden üçüncü aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden itibaren bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre kadar bu destekten yararlandırılır.

Bu madde kapsamında destekten yersiz yararlanıldığının tespiti halinde, yararlanılan destek tutarı işverenden 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.

Bu maddeyle sağlanan teşvikten yararlanmakta olan işverenler, bu teşvikten yararlanılan ayda aynı sigortalı için diğer sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamaz.

Fondan bu madde kapsamında karşılanan tutarlar, gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gelir, gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/8 md.) 1/2/2019 ila 30/4/2019

tarihleri arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak ila Aralık ayları/döneminde

aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 5510

sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun

vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki

sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların, iş sözleşmesinin işveren

tarafından haklı nedenlerle feshedilmesi hariç olmak üzere, işe alındıkları

tarihten itibaren dokuz aylık sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin

çalıştırılmaları halinde bu maddede belirtilen prim desteği ile birlikte işe

alındıkları ay dâhil üç aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk

lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar Fondan karşılanmak üzere

işverene destek olarak ayrıca sağlanır. Bu fıkra kapsamında işverene sağlanan

ücret desteği işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup edilir,

ancak işverene ödenmez.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Engin YILDIRIM, Hasan Tahsin GÖKCAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Kadir ÖZKAYA, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Yıldız SEFERİNOĞLU’nun katılımlarıyla 15/5/2019 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Hülya ÇOŞTAN ÇETİN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükmü, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A. Genel Açıklama

3. Sosyal güvenlik, sosyal risklerin gerçekleşmesi hâlinde ortaya çıkabilecek olan gelir azaltıcı ve/veya gider artırıcı etkileri en aza indirmeyi ve kişinin belirli hayat standartları çerçevesinde yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesini güvence altına almayı amaçlayan sistemi ifade etmektedir. Bu sistemde yaşlılık, hastalık, malullük, işsizlik, kaza ve ölüm gibi sosyal risklerin gerçekleşmesi hâlinde kişilerin asgari yaşam düzeylerinin korunması hedeflenmektedir. Sosyal güvenlik sistemi sosyal güvenlik kuruluşları vasıtasıyla hayata geçirilmekte ve bu sisteme tabi olan kişiler de sisteme prim ödemek suretiyle katkı yapmaktadır.

4. 4447 sayılı Kanun’un 53. maddesinin birinci fıkrası ile bu Kanun’un gerektirdiği görev ve hizmetler için malî kaynak sağlamak, piyasa şartlarında kaynakları değerlendirmek, Kanun’un öngördüğü ödemelerde bulunmak üzere İşsizlik Sigortası Fonu (Fon) kurulmuştur. Yine aynı maddede Fonun giderleri düzenlenmiş ve bu kapsamda sigortalı işsizlere verilecek ödenekler gider kalemlerinden sadece biri olarak belirlenmiştir. Diğer giderlerin varlığı Fonun amacının işsizlik ödeneği için kaynak sağlamakla sınırlı olmadığına işaret etmektedir.

5. Kanun’un 47. maddesinin (g)

bendine göre Fon, işsizlik sigortası primleri ile bu primlerin

değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratların, devlet tarafından

yapılacak katkı ve yardımların, ayrıca Kanun gereğince işçi ve işverenlerden

alınacak ceza, gecikme zammı ve faizler ile diğer her türlü gelir ve

kazançların toplandığı ve devlet güvencesinde olan fonu ifade etmektedir. Kanun’un Fonun gelirlerini düzenleyen 53. maddesinin

üçüncü fıkrasında; işsizlik sigortası primleri, bu primlerin

değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratlar, Fonun açık vermesi

durumunda devletçe sağlanacak katkılar, Kanun gereğince sigortalı ve

işverenlerden alınacak ceza, gecikme zammı ve faizler, diğer gelir ve kazançlar

ile bağışlar Fonun gelirleri olarak sayılmıştır. Kanun’un 47. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca işsizlik

sigortası primi, işsizlik sigortasının gerektirdiği her türlü ödeme ile hizmet

giderlerini karşılamak amacıyla Kanun’da belirtilen esas ve usullere göre

devlet, işveren ve sigortalı tarafından ödenen primi ifade etmektedir.

Dolayısıyla Fonun gelirlerinden olan işsizlik sigortası primleri işçinin yanı

sıra işveren ve devlet tarafından ödenen meblağlardan oluşmaktadır.

6. Kanun’un 48. maddesinin birinci fıkrasında; işsizlik sigortasının zorunlu olduğu, Kanun kapsamına giren ve hâlen çalışmakta olanların Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, işe yeni girenlerin ise işe başladıkları tarihten itibaren sigortalı olacakları hükme bağlanmıştır.

7. Kanun’un 47. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre işsizlik sigortası; bir işyerinde

çalışırken çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen

herhangi bir kasıt ve kusuru olmaksızın işini kaybeden sigortalıların işsiz

kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını belli süre ve ölçüde karşılayan,

sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren zorunlu sigortadır. Böylece Kanun kapsamına giren bir işyerinde hizmet akdine dayalı

olarak çalışan kişilerin hizmet akitlerinin kendi talepleri veya kusurları

olmaksızın sona ermesi hâlinde, Türkiye İş Kurumuna süresi içinde şahsen

başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri ve Kanun’da yer

alan prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları kaydıyla belirli bir süre için

Fondan işsizlik ödeneği almalarına imkân sağlanmaktadır.

B. İptal Talebinin Gerekçesi

8. Dava dilekçesinde özetle; kuralla Fonun

işsiz kalınması durumunda çalışanlara ekonomik güvence sağlanması biçimindeki

amacı dışında kullanılmasına imkân tanındığı, işverene teşvik sağlanmasının

Fonun amaçları arasında bulunmadığı, sigortalı işçilerin ücretlerinden kesilen

primlerden oluşan Fonun işçilere sosyal güvenlik hakkı sağlamaya hizmet etmesi

gerektiği, buna karşın kuralla Fon kaynaklarının Hazineden veya genel bütçeden

karşılanması gereken teşvikler için kullanılmasına yol açıldığı, istihdamın

artırılmasına yönelik politikaların idarenin sorumluluğu altında olduğu, bu

itibarla kendi iradesi dışında Fona prim ödemekle yükümlü kılınan işçilerin

sosyal güvenlik hakkının zedelendiği belirtilerek kuralın Anayasa’nın 2., 5.,

60. ve 65. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

C. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

9. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 49. maddesi yönünden de incelenmiştir.

10. 4447 sayılı Kanun’un geçici 19. maddesinin on

dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde; 1/2/2019 ile 30/4/2019 tarihleri

arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak ila Aralık ayları döneminde aylık prim ve

hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 16/6/2006 tarihli

ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4.

maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta

kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı

sayısına ilave olarak işe alınanların -iş sözleşmesinin işveren tarafından

haklı nedenlerle feshedilmesi hariç olmak üzere- işe alındıkları tarihten

itibaren dokuz aylık sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları

hâlinde bu maddede belirtilen prim desteği ile birlikte işe alındıkları ay

dâhil üç aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk lirası ile çarpımı

sonucu bulunacak tutarın Fondan karşılanmak üzere işverene destek olarak ayrıca

sağlanacağı düzenlenmiştir. Anılan cümlede yer alan “…Fondan karşılanmak

üzere…” ibaresi dava konusu kuralı oluşturmaktadır.

11. Anayasa’nın 49. maddesinin birinci fıkrasında “Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir” denmek suretiyle herkesin çalışma hakkına sahip olduğu hüküm altına alındıktan sonra anılan maddenin ikinci fıkrasında devlete, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma yaşamını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği gidermeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli önlemleri alma ödevi de verilmiştir.

12. Sosyal hukuk devletinin temel kavramlarından biri olan sosyal güvenlik hakkı ise Anayasa’nın 60. maddesinin “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir” şeklindeki birinci fıkrasıyla güvence altına alınmıştır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında da “Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” denilerek bu görevin devlet tarafından oluşturulacak kuruluşlar yoluyla yerine getirilmesi öngörülmüştür.

13. Anayasa’nın anılan maddeleri uyarınca devlete yüklenen görevler devletin pozitif yükümlülükleri kapsamındadır.

14. Anayasa, kişilere sağlanacak sosyal güvenlik hakkının ölçüleri konusunda ayrıntılı ilkeler koymamıştır. Sosyal güvenlik sisteminin yapısını ekonomik ve sosyal koşulların belirleyeceği bilinen bir gerçektir. Çünkü sosyal güvenlik programlarıyla ekonomik ve sosyal yapı karşılıklı etkileşim içindedir.

15. Dava konusu kural, Kanun’un geçici 19. maddesinin on dördüncü fıkrası uyarınca işverene sağlanacak ücret desteği tutarının Fondan karşılanmasını öngörmektedir.

16. Kuralın “İşgücü maliyetlerinin azaltılması ve

istihdamın artırılması amacıyla 2018 yılı içinde işyerinden bildirilen en düşük

sigortalı sayısına ilave olarak 1/2/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işe

alınan sigortalılar için, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle

feshedilmesi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren dokuz aylık

sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları halinde 4447 sayılı

Kanunun geçici 19 uncu maddesinde belirtilen prim desteği ile birlikte işe alındıkları

ay dâhil üç aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk lirası ile

çarpımı sonucu bulunacak tutar Fondan karşılanmak üzere işverene destek olarak

ayrıca sağlanmasına yönelik bir düzenleme…” biçimindeki gerekçesi gözönünde

bulundurulduğunda teşvik niteliğindeki kuralla istihdamın artırılmasının

amaçlandığı anlaşılmaktadır.

17. Anayasa’nın 60. maddesinde devlete sosyal güvenlik

hakkını sağlayacak gerekli tedbirleri alma ödevi yüklenmiş iken 49. maddesine

göre devletin ayrıca işsizliği önlemeye yönelik ekonomik bir ortam yaratma

yükümlülüğü de bulunmaktadır. Anayasa’ya aykırı olmamak kaydıyla bu kapsamda

alınacak tedbirleri, bu tedbirlerin kapsamını, içeriğini, şeklini ve usulünü

belirleme konusunda kanun koyucunun takdir yetkisi bulunmaktadır (benzer

yöndeki değerlendirme için bkz. AYM, E.2008/57, K.2010/26, 4/2/2010). Dava

konusu kuralla da işverene sağlanacak ücret desteği tutarının Fondan

karşılanmasının öngörülmesiyle ilave çalışan istihdamının kolaylaştırılmasının

hedeflendiği açıktır. Bu yönüyle kural devletin işsizliği önlemeye yönelik

ekonomik bir ortam yaratmak yükümlülüğü kapsamında aldığı bir tedbir

niteliğindedir.

18. Öte yandan kural sosyal güvenlik hakkının sağlanmasına hizmet eden işsizlik sigortasının işleyişinde herhangi bir değişiklik öngörmemekte, işsizlik durumunda sigortalıya yapılan ödeme ve sunulan hizmetlerde herhangi bir sınırlamada bulunmamaktadır. Sigortalı, kural öncesinde sahip olduğu imkânları kural sonrasında da aynen muhafaza etmeye devam etmektedir. Bu itibarla işverene sağlanan ücret desteği tutarının Fondan karşılanmasının öngörülmesinin sigortalıların sosyal güvenlik hakları bakımından bir kayba yol açtığı söylenemez.

19. Diğer yandan Kanun’un 49. maddesi uyarınca işsizlik

sigortası priminin sigortalının prime esas aylık brüt kazançlarından %1

sigortalı, %2 işveren ve %1 devlet payı olarak alındığı gözönünde

bulundurulduğunda Fonun başlıca geliri olan anılan primin yalnızca sigortalı

tarafından ödenen meblağdan oluşmadığı ve sigortalıdan daha yüksek oranda işverenin

ve devletin anılan prime katkıda bulunduğu açıktır. Kanun’un 53. maddesinde

Fonun açık vermesi durumunda devletçe sağlanacak katkıların da Fonun gelirleri

arasında sayılmış olması karşısında belirli koşullar dâhilinde işverene

sağlanan ücret desteği tutarının kural uyarınca Fondan karşılanmasının Fonun

zayıflamasına yol açacağı ve bu suretle işsiz kalan sigortalılara yapılacak

ödemeleri olumsuz etkileyeceği ileri sürülemez.

Kaldı ki işverene Fondan sağlanacak desteğin 1/2/2019 ila 30/4/2019

tarihinde işyerlerinde yapılacak yeni işe alımlar ile sınırlandırıldığı ve

belirli şartlara tabi kılındığı dikkate alındığında Fondan sürekli nitelikte

bir kaynak çıkışının söz konusu olmadığı da ortadadır.

20. Ayrıca dava konusu kuralın yer aldığı cümlenin devamında işverene verilecek desteğin nakdi ödeme şeklinde yapılamayacağı ve işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup yoluyla sağlanacağı açıkça düzenlenmek suretiyle Fondan çıkan kaynağın amaca aykırı kullanılmasını önleyebilecek tedbirlerin de alındığı görülmektedir.

21. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 49. ve 60. maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralın Anayasa’nın 2. ve 5. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa’nın 49. ve 60. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa’nın 2. ve 5. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 65. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.

IV. YÜRÜRLÜĞÜN DURUDURULMASI TALEBİ

22. Dava dilekçesinde özetle, dava konusu kuralın uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğabileceği belirtilerek yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 8. maddesiyle 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 19. maddesine eklenen on dördüncü fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…Fondan karşılanmak üzere…” ibaresine yönelik iptal talebi 15/10/2020 tarihli ve E.2019/46, K.2020/55 sayılı kararla reddedildiğinden bu ibareye ilişkin yürürlüğün durdurulması talebinin REDDİNE 15/10/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

SONUÇ / HÜKÜM

V. HÜKÜM

21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 8. maddesiyle 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun geçici 19. maddesine eklenen on dördüncü fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…Fondan karşılanmak üzere…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE 15/10/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

Zühtü

ARSLAN

Başkanvekili

Hasan Tahsin GÖKCAN

Başkanvekili

Kadir

ÖZKAYA

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Burhan

ÜSTÜN

Üye

Engin

YILDIRIM

Üye

Hicabi

DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Muammer

TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Rıdvan

GÜLEÇ

Üye

Recai

AKYEL

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Üye

Yıldız

SEFERİNOĞLU

Üye

Selahaddin

MENTEŞ

Üye

Basri

BAĞCI

Anayasa Mahkemesi, E. 2019/46, K. 2020/55, 15 Ekim 2020 tarihli karar · Kaynak: AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

BU SAYFADA

  1. Künye
  2. Karar Metni
  3. İptal Davasının Konusu
  4. I. İptali İstenen Kanun Hükmü
  5. II. İlk İnceleme
  6. III. Esasın İncelenmesi
  7. A. Genel Açıklama
  8. B. İptal Talebinin Gerekçesi
  9. C. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
  10. IV. Yürürlüğün Durudurulması Talebi
  11. Arslan
  12. Özkaya
  13. Özgüldür
  14. Üstün
  15. Yıldırım
  16. Dursun
  17. Topal
  18. Güleç
  19. Akyel
  20. Seferinoğlu
  21. Menteş
  22. Bağcı
  23. Sonuç / Hüküm

Karar Bilgileri

Mercii
Anayasa Mahkemesi
Esas No
2019/46
Karar No
2020/55
Tarih
15 Ekim 2020

İlgili Kararlar

  • AYM Norm Denetimi E.2020/1 K.2020/63
  • AYM Norm Denetimi E.2018/124 K.2020/56
  • AYM Norm Denetimi E.2019/59 K.2020/61
  • AYM Norm Denetimi E.2020/14 K.2020/58
  • AYM Norm Denetimi E.2020/60 K.2020/54
  • AYM Norm Denetimi E.2019/7 K.2020/57

Tüm Arşiv

AYM Norm Denetimi KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.